Pisma urzędowe
Status: Aktualne

Pismo
z dnia 15 listopada 1995 r.
Narodowy Bank Polski
DP ZRP 20-143-1623
Przedstawienie przez klienta czeku do inkasa, którego adresatem jest bank w stanie zawieszenia.

Rozważając przedstawiony problem prawny, dotyczący procedur, jakie powinien stosować Oddział [Okręgowy NBP] w przypadku przedstawienia przez klienta do inkasa czeku, którego adresatem jest bank o zawieszonej działalności, stwierdzić należy:

Na podstawie art. 109 pkt 1 Prawa bankowego bank w okresie zawieszenia działalności reguluje zobowiązania z tytułu wkładów oszczędnościowych, lokat, rachunków bieżących i kredytu refinansowego, przy czym z pierwszeństwa korzystają zobowiązania wobec osób nie będących członkami (akcjonariuszami) banku. Regulowanie innych zobowiązań ulega wstrzymaniu.

Realizacja przez zawieszony bank zobowiązania wynikającego z czeku jest prawnie dopuszczalna, a możliwość jej dokonania będzie podlegać ocenie banku w świetle art. 109 Prawa bankowego i faktycznie wynikać z sytuacji płatniczej banku.

Przyjmując do inkasa czek, którego adresatem jest zawieszony bank, NBP nie może samodzielnie podjąć decyzji o zwrocie czeku, bez przedstawienia go do zapłaty bankowi wystawcy i rozstrzygać za bank, że czek nie będzie realizowany, choćby nawet z doświadczenia wiedział, że "takie płatności są przez banki zawieszone, na ogół nie pokrywane".

Wobec powyższego uznać należy, że przedstawiony do inkasa czek, którego adresatem jest bank zawieszony, należy przejąć i przesłać do inkasa bankowi trasata, zgodnie z zarządzeniem Prezesa NBP z dn. 11.12.1992 r. (MP nr 39, poz. 293).

Zasadne wydaje się jednak poinformowanie klienta o zaistniałej sytuacji (zawieszeniu banku trasata), może bowiem być dla klienta celowe w takim przypadku odstąpienie od realizacji czeku w drodze indosu i np. zwrócenie się bezpośrednio do banku trasata.

Należy zauważyć, że zgodnie z Prawem czekowym (art. 40) nieprzedstawienie czeku do zapłaty w przepisanym terminie powoduje, że posiadacz czeku traci prawo zwrotnego poszukiwania przeciwko wystawcy czeku, indosantom i poręczycielom.

Poprzez działania banku odmawiającego przyjęcia do zapłaty czeku [oraz] banku, który realizuje czek w drodze inkasa, posiadacz czeku nie może być pozbawiony prawa przedstawienia czeku do zapłaty (i ponosić ww. skutki prawne nieprzedstawienia czeku do zapłaty), choćby nawet w wyniku tego działania miało nie dojść do faktycznej realizacji czeku, lecz jedynie do stwierdzenia odmowy zapłaty.

Pisma odmawiającego przyjęcia czeku do inkasa nie można traktować jako stwierdzenia braku zapłaty.

Opublikowano: Glosa 1996/7/22