Pisma urzędowe
Status: Nieoceniane

Pismo
z dnia 3 marca 2020 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
DI/100000/43/55/2020

Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 z późn. zm.), w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 z późn. zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku uznaje za nieprawidłowe stanowisko przedstawione we wniosku prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą z dnia 23 stycznia 2020 r. złożonym w dniu 23 stycznia 2020 r. dotyczącego prawa do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

UZASADNIENIE

Dnia 23 stycznia 2020 r. do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wpłynął wniosek prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 13 lutego 2020 r, doręczonym dnia 17 lutego 2020 r,

Wnioskodawca w treści wniosku wskazał, że jest lekarzem dentystą, który w okresie od 1 października 2018 r. do 25.10.2019 r:, na podstawie umowy o pracę w ramach stażu podyplomowego, pozostawał w stosunku pracy odbywając szkolenie jako lekarz stażysta. Umowa ta wygasła dnia 25.10.2019 r. - na uwagę zasługuje fakt, iż nie została ona rozwiązana przez żadną ze strony w celu zmiany formy prawnej stosunku i Wnioskodawca ani Podmiot szkolący (Pracodawca) nie miał wpływu na czas i termin jej wygaśnięcia. W dniu 6 listopada 2019 r. Wnioskodawca uzyskał prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty. Następnie w dniu 03.12.2019 r., po raz pierwszy założył jednoosobową działalność gospodarczą, której przedmiotem jest świadczenie usług z zakresu praktyki lekarsko dentystycznej. W jej ramach na podstawie u mowy podejmie współpracę z podmiotem, z którym łączył go stosunek pracy w ramach stażu podyplomowego. Stwierdzić należy, że czynności które będą wykonywane przez lekarza na rzecz "byłego Pracodawcy", cechują się odmiennością stosunku prawnego, który wówczas był wykonywany w ramach stażu podyplomowego, który miał na celu przeszkolenie lekarza stażysty i przygotowanie go do wykonywania tego zawodu i nie są w ocenie wnioskodawcy tożsame. Jednocześnie, poinformować należy, iż wnioskodawca w ciągu ostatnich 60 miesięcy przed dniem rozpoczęcia jednoosobowej działalności gospodarczej nie prowadził innej pozarolniczej działalności.

Wnioskodawca zadał pytanie czy w ocenie Organu, zasadnym jest stosowanie art. ISa ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w stosunku do lekarzy którzy odbywali staż podyplomowy w ramach stosunku pracy, biorąc pod uwagę, iż treść ww. artykułu odnosi się sensu stricte do stosunku pracy uregulowanego na gruncie art, 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - kodeks pracy, a stosunek pracy w ramach, którego lekarz odbywa staż podyplomowy nie spełnia wszystkich elementów składających się na stosunek pracy w rozumieniu ww. przepisu kodeksu pracy, co w konsekwencji rodzi pytanie czy w świetle przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz na gruncie stanu faktycznego oraz prawnego przedstawionego w niniejszym wniosku, wnioskodawcy przysługuje prawo do obliczania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, we dług tzw. stawki preferencyjnej, wskazanej w treści art. 18a ust. 1 wyżej wymienionej ustawy.

Wnioskodawca we własnym stanowisku w sprawie wskazał, że zgodnie z art. 18a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych "Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia". Nadto wskazania wymaga, że przepisy ust. 1 nie mają zastosowania do osób, w dwóch następujących przypadkach:

1)

prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność;

2)

wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Wnioskodawca następnie wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 3d ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty "Lekarz, lekarz dentysta odbywa staż podyplomowy na podstawie umowy o pracę, zawartej na czas określony, w celu przygotowania zawodowego obejmującego realizację programu stażu podyplomowego, z zastrzeżeniem ust. 7a". Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika wprost, iż celem stażu podyplomowego jest realizacja programu stażu. Lekarz stażysta w trakcie stażu podejmuje czynności określone w ramowym programie stażu podyplomowego lekarza dentysty stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2012 r. w sprawie stażu podyplomowego lekarza i lekarza dentysty. Zgodnie z wyżej przytoczonym programem lekarz stażysta ma obowiązek zrealizować programu stażu, który składa się z 8 staży cząstkowych, tj. z zakresu: stomatologii zachowawczej, stomatologii dziecięcej, chirurgii stomatologicznej, protetyki stomatologicznej, periodontologii, ortodoncji, ratownictwa medycznego, orzecznictwa lekarskiego, bioetyki oraz prawa medycznego. Ukończenie stażu podyplomowego, o którym mowa powyżej jest podstawą do uzyskania prawa wykonywania zwodu lekarza dentysty. Aby w sposób wyczerpujący uzasadnić stanowisko wnioskodawcy, koniecznym jest dokonanie również analizy przepisów Kodeksu pracy w zakresie umowy o pracę, a w dalszej kolejności porównanie przedmiotowych przepisów z przepisami zawartymi w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Dopiero przeprowadzenie wykładni gramatycznej oraz celowościowej brzmienia omawianych przepisów da możliwość w sposób precyzyjny omówienie poruszanego zagadnienia. Kluczowym, z punktu widzenia opisanej sytuacji, jest pojęcie stosunku pracy oraz odpowiedź na pytani e - co mieści się w jego zakresie. Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy "Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem". Powyższa definicja oznacza, że stosunek pracy to trwała i dobrowolna więź prawna łącząca pracownika i pracodawcę, której treścią jest obowiązek osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju przez pracownika pod kierownictwem, na rzecz i na ryzyko pracodawcy oraz obowiązek pracodawcy zatrudniania pracownika przy umówionej pracy i wypłacania mu wynagrodzenia za pracę. W stosunku tym pracownik jest zobowiązany do świadczenia pracy określonego rodzaju (a więc nie każdej pracy) na rzecz pracodawcy, w sposób podporządkowany kierowniczej roli pracodawcy. Obowiązkiem pracodawcy wynikającym z nawiązania stosunku pracy jest wypłacanie pracownikowi wynagrodzenia za pracę. O ile przedstawiona definicja stosunku pracy i jego cechy nie budzą szczególnych wątpliwości, o tyle istotne problemy pojawiają się w związku z treścią przepisów szczególnych, wynikających z treści ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, m.in. przytoczony już uprzednio art. 15 ust. 3d. Należy zauważyć, że przepisy ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty wprowadzają inne elementy dla lekarza stażysty, który odbywa staż w ramach stosunku pracy. W pierwszej kolejności podniesienia wymaga fakt, iż lekarz chcący uzyskać "pełne" prawo wykonywania zawodu musi ukończyć staż podyplomowy. Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 3d ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty - staż odbywa się na podstawie umowy o pracę. Konstatuje to, iż lekarz chcąc uzyskać prawo wykonywania zawodu, musi zawrzeć umowę o pracę i realizować ramowy program stażu. To powoduje, że nie można mówić o swobodzie strony przy zawieraniu umowy - w ścisłym tego znaczeniu. Pracownik chcąc podjąć pracę ma swobodę w dokonaniu wyboru Pracodawcy. Natomiast lekarz nie może wybrać innej formy szkolenia stażowego, prócz tej która została określona przez Ustawodawcę. Kolejnym elementem stosunku pracy, który należy poddać analizie pod kątem umowy o pracę w ramach stażu jest wykonywanie pracy na rzecz Pracodawcy. W relacji lekarz stażysta, a podmiot szkolący nie występuje również ścisły związek wykonywania pracy na rzecz Pracodawcy. Oczywiście lekarz stażysta odbywa staż podyplomowy (szkolenie) w podmiocie szkolącym, przy czym w ramach swojego czasu pracy realizuje on stricte ramowy program stażu. Tym samym to nie Pracodawca decyduje jakie czynności będą wykonywane przez lekarza stażystę, a Ustawodawca który zakres ten określił w aktach prawnych. Na potrzeby niniejszego wywodu kolejnym elementem, który należy uwypuklić jest wynagrodzenie przekazywane lekarzowi stażyście. Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty "Organizacja, finansowanie oraz zapewnienie warunków odbywania stażu podyplomowego przez absolwentów studiów lekarskich i lekarsko-dentystycznych będących obywatelami polskimi, zamierzających wykonywać zawód na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mających stałe miejsce zamieszkania na obszarze województwa, a w przypadku osób będących obywatelami innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej zamierzających odbywać staż podyplomowy na obszarze tego województwa, jest zadaniem marszałka województwa z zakresu administracji rządowej". Oznacza to, iż de facto środki które otrzymuje lekarz stażysta tytułem wynagrodzenia nie pochodzą bezpośrednio od pracodawcy, a są tα środki wyasygnowane z budżetu Państwa, (\la marginesie powyższego wywodu należy równie zaznaczyć, że czynności wykonywane przez lekarza stażystę są w większości przypadków dokonywane po konsultacji z opiekunem, i nie można mówić o samodzielnym charakterze ich wykonywania.

To również stoi w sprzeczności z podstawowym elementem stosunku pracy jakim jest samodzielność w udzielaniu świadczeń, a która w opisanym przypadku nie występuje Przykładem mogą być następujące czynności wymienione w art. 15 ust. 3b ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty:

1)

przedmiotowego i podmiotowego badania pacjenta oraz udzielania porad lekarskich po konsultacji z opiekunem,

2)

wydawania, po konsultacji z opiekunem, zleceń lekarskich,

3)

wydawania skierowań na badania laboratoryjne oraz inne badania diagnostyczne, a po uzgodnieniu z lekarzem posiadającym prawo wykonywania 2awodu na c2as nieokreślony na badania wymagające metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjent a,

4)

prowadzenia we współpracy z opiekunem historii choroby i innej dokumentacji medycznej,

5)

wystawiania recept oraz wydawania opinii i orzeczeń lekarskich po uzgodnieniu z opiekunem treści zawartych w nich informacji.

Żadna z przytoczonych powyżej czynności nie cechuje się samodzielnością chociaż wchodzi w podstawowy zakres udzielania świadczenia zdrowotnego. Trudno sobie wyobrazić, żeby lekarz który jest zatrudniony w ramach stosunku pracy i posiada prawo wykonywania zawodu na czas nieokreślony, nie mógł udzielać samodzielnie porad lekarskich. Prawidłowa analiza powyższych przepisów doprowadza do wniosku, że lekarz stażysta odbywa szkolenie w ramach stażu podyplomowego n a podstawie umowy o pracę, a nie wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę na czas określony, tym samym nie możemy utożsamiać pracy lekarza dentysty posiadającego prawo wykonywania zawodu na czas nieokreślony, z lekarzem który dopiero odbywa staż podyplomowy. Staż podyplomowy jest przygotowaniem do wykonywania zawodu, a nie wykonywaniem zawodu sensu stricto.

Konstatując, Wnioskodawca podkreśla, iż art. 18a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zastosowanie ma jedynie do stosunku pracy rozumianego i określonego sensu stricte na gruncie art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - kodeks pracy, natomiast odbywanie stażu podyplomowego przez lekarza w ramach stosunku pracy rozumianego w świetle art. 15 ust. 3d ustawy i dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie jest wykonywaniem pracy sensu stricte, co oznacza, że charakter wykonywanej pracy w sposób znaczący różni się od wykonywania pracy w ramach stosunku pracy określonego na gruncie kodeksu pracy. Powyższe implikuje fakt, iż przepis art. 18a ust. 2 pkt 2 nie może mieć w tym przypadku zastosowania. Niezależnie od wyżej wskazanego stanowiska, podkreślić należy, iż czynności które wnioskodawca będzie wykonywał na rzecz byłego pracodawcy w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej, nie są tożsame z czynnościami wykonywanymi w ramach stażu podyplomowego. Nadto Wnioskodawca w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej nie prowadził innej pozarolniczej działalności. Na gruncie przestawionego stanu faktycznego oraz prawnego należy uznać, iż wnioskodawcy przysługuje prawo do "preferencyjnych składek", zgodnie z treścią art. 18a ust. 1 o systemie ubezpieczeń społecznych.

W piśmie z dnia 13 lutego 2020 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Zakładu do uzupełnienia wniosku przedsiębiorca wskazał, iż jego jedyną intencją było i jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy przysługuje mu prawo do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Ponadto, Wnioskodawca zaznaczył, iż wskazana we wniosku informacja odnośnie tego, iż wykonywane przez niego czynności na rzecz byłego pracodawcy nie są tożsame z czynnościami wykonywanymi wcześniej na podstawie umowy o pracę - nie były nigdy przedmiotem wątpliwości Wnioskodawcy ani subiektywna opinia, ale stanowiły jednoznaczną informację przedłożoną Organowi w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i utrwalone orzecznictwo.

Wnioskodawca wskazał dalej, że w zakresie potwierdzenia braku tożsamości pomiędzy czynnościami wykonywanymi przez niego na rzecz byłego pracodawcy obecnie, a czynnościami wykonywanymi wcześniej na podstawie umowy o pracę raz jeszcze wskazuje, iż staż podyplomowy jest przygotowaniem do wykonywania zawodu i nie jest wykonywaniem pracy sensu stricto. Czynności wykonywane przez lekarza stażystę są czynnościami, które mają na celu wyszkolenie lekarza. Powyższe stoi więc na przeszkodzie i w sprzeczności z podstawowym elementom stosunku pracy.

Wnioskodawca wskazał, że prawidłowa analiza przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty doprowadza do wniosku, że lekarz stażysta odbywa szkolenie w ramach stażu podyplomowego na podstawie umowy o pracę, a nie wykonuje pracy na podstawie umowy o pracę na czas określony, tym samym nie można utożsamiać tych dwóch stosunków prawnych, pomimo że punktem wyjścia jest stosunek pracy. Przy czym przy stażu jest to szkolenie zawodowe na podstawie umowy o pracę, a w przypadku umowy o pracę jest to wykonywanie pracy zgodnie z Kodeksem pracy.

Wnioskodawca raz jeszcze podkreśla, że zwraca się do Organu jedynie w celu uzyskania wyjaśnień w zakresie określonym w pkt 1 pisma z dnia 6 lutego 2020 r. (tj. prawa do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej), przy czym oczywistym jest, iż koresponduje to z przepisem art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ w treści przedmiotowego przepisu istnieje podstawa do płacenia obniżonej kwoty składek na ubezpieczenie społeczne. To doprowadza do dalszych pytań, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy. Czy organ uznaje, że staż podyplomowy który odbywa lekarza stażysta na podstawie umowy o pracę jest uznany za stosunek pracy. W pkt 2 mowa jest o Pracodawcy oraz stosunku pracy w rozumie Kodeksu pracy. W ocenie Wnioskodawcy staż podyplomowy, pomimo że jest odbywany w ramach umowy o pracę nie jest stosunkiem pracy, który jest określony w pkt 2 omawianego przepisu. Na gruncie powyższego Wnioskodawca jeszcze raz wskazuje, że umowa o pracę na staż podyplomowy czy też umowa o pracę na odbywanie szkolenia specjalizacyjnego jest specyficznym stosunkiem prawnym. W orzecznictwie i doktrynie podnoszone jest, iż przepisy ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty są przepisami szczególnymi i mania pierwszeństwo w zakresie ich stosowania.

Mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku stwierdza, co następuje:

Stanowisko przedsiębiorcy przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej uznać należy za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia, co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna).

Jednocześnie stosownie do art. 83d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.

Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji przedstawia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. Z przepisu tego wynika wymóg kompleksowości opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego dokonanego przez wnioskodawcę - Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może bowiem w trybie wydawania interpretacji indywidualnej prowadzić postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie przeprowadza postępowania dowodowego. Granice sprawy wszczętej wniesieniem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zakreślają jedynie ramy zaprezentowanego opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz opłacania składek na te ubezpieczenia regulują przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 tej ustawy, osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, na swój wniosek.

W myśl natomiast art. 18a ust. 1 w zw, z art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących działalność gospodarczą w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarcze) stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Stosownie do ustępu 2 pkt 1 i 2 tego artykułu, z opłacania składek od podstawy wymiaru w wysokości zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia nie mogą skorzystać osoby, które: prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność a także wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Jednocześnie zgodnie z art. 18aa ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przepis art. 18a ust. 1 stosuje się również do przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, którzy kontynuują działalność gospodarczą po upływie okresu, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W takim przypadku okres 24 miesięcy kalendarzowych liczy się od dnia objęcia ubezpieczeniami na zasadach określonych w art. 18a ust. 1 i art. 36.

Mając na uwadze brzmienie powyżej wskazanych przepisów zauważyć należy, że art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uzależnia możliwość skorzystania przez przedsiębiorcę z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności od podstawy wymiaru w wysokości nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia, od spełnienia przesłanki niewykonywania w ramach prowadzonej działalności na rzecz byłego pracodawcy czynności tożsamych do uprzednio (w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym) wykonywanych w ramach stosunku pracy.

Powyższe oznacza, iż zakres czynności świadczonych na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy na rzecz, którego wykonywana jest działalność nie może choćby częściowo pokrywać się z zakresem obowiązków wykonywanych w ramach stosunku pracy. Przez zwrot "czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności" należy rozumieć czynności powierzone przez pracodawcę i wykonywane przez pracownika w ramach stosunku pracy. Należy zaznaczyć w tym miejscu, że wystarczy aby zakres wykonywanej przez daną osobę działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy choćby w części pokrywał się z czynnościami wykonywanymi w ramach łączącego ją uprzednio z tym pracodawcą stosunku pracy, żeby osoba rozpoczynająca prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej nie miała prawa do ulgi na start, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w rybie art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych tj. od podstawy wymiaru składek nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Dopiero, gdy wykonywana w ramach prowadzonej działalności praca ma zupełnie inny charakter, niż zakres czynności świadczonych w okresie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę - osoba prowadząca działalność może skorzystać z preferencyjnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Jednocześnie Zakład zaznacza, że w trybie wydawania decyzji z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie ma możliwości oceny czy czynności wchodzące w zakres wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej w tym również, które zamierza świadczyć na rzecz byłego pracodawcy są całkowicie różne od czynności jakie ww. wykonywał uprzednio w ramach umowy o pracę, wobec powyższego opiera się na informacjach zawartych w treści złożonego wniosku o interpretację indywidualną oraz pism uzupełniających. Z treści wniosku oraz pisma stanowiącego jego uzupełnienie wynika, że Wnioskodawca zamierza współpracować w ramach nowo rozpoczętej działalności gospodarczej wykonując usługi medyczne dla podmiotu, u którego był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w okresie stażu podyplomowego jako lekarz stażysta. Z przedstawionego we wniosku oraz pisma stanowiącego jego uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego nie wynika jednoznacznie, że zakres obowiązków wykonywanych uprzednio przez lekarza rezydenta w ramach stosunku pracy jest całkowicie odmienny od czynności, które będą wykonywane w ramach prowadzonej przez lekarza działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy. Wnioskodawca wskazując na odmienność czynności wykonywanych przez lekarza stażystę w ramach stosunku pracy od czynności, które wykonuje lekarz wykonujący samodzielnie zawód medyczny oraz wskazując, że czynności wykonywane przez lekarza stażystę są w większości przypadków dokonywane po konsultacji z opiekunem i nie ma prawa samodzielnie wykonywać czynności medycznych, natomiast jako lekarz dentysta posiada pełną autonomię do ich wykonywania - potwierdza, iż jedynym kryterium różnicującym te czynności jest samodzielność ich wykonywania.

W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd Najwyższy w wyroku z 23 marca 2010 r. (I UK 323/09), wskazał, iż (...) usługi zdrowotne (w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego) świadczone przez lekarza prowadzącego działalność gospodarcza (zawodową) w formie indywidualnej praktyki lekarskiej na rzecz podmiotu, w którym był zatrudniony jako stażysta, wyłączają możliwość preferencyjnego ustalenia wysokości składki na zasadach opisanych w art. 18a ustawy systemowej, gdy usługi te odpowiadają czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy (...). W ocenie Sądu Najwyższego, (... (wykonywanie, przez lekarza prowadzącego indywidualną praktykę lekarską działalności gospodarczej (zawodowej) na rzecz byłego pracodawcy, w postaci świadczenia usług zdrowotnych nie może być uznane, z powodu uzyskania kwalifikacji do samodzielnego wykonywania tych czynności, za nieodpowiadające czynnościom wykonywanym przez tego lekarza w ramach stosunku pracy, w sytuacji, gdy zakres obowiązków wynikających z umowy cywilnoprawnej i wcześniej wykonywanej umowy o pracę są tożsame. Dopiero ustalenie, że świadczone w ten sposób usługi na rzecz byłego pracodawcy, nie odpowiadają czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy, umożliwia skorzystanie z preferencyjnych składek na ubezpieczenie społeczne.

Również Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z 14 stycznia 2015 r. (III AUa 1263/14), stwierdził, że (...) jedynie ze wzglądu na okoliczność braku uprawnień wnioskodawcy do wykonywania tych czynności samodzielnie, wobec ustawowego wymogu odbycia stażu będącego niezbędnym elementem doskonalenia zawodowego lekarzy, usługi medyczne świadczone były pod nadzorem lekarza dentysty posiadającego pełne uprawnienia do wykonywania zawodu. W ocenie Sądu Apelacyjnego sama ta okoliczność nie przesadza, iż Wnioskodawca wykonywał inne czynności z zakresu opieki zdrowotnej - stomatologicznej, niż czynności świadczone w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na rzecz tego podmiotu". Ponadto Sąd Apelacyjny zauważył, że usługi w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego świadczone przez lekarza stomatologa prowadzącego indywidualną praktykę lekarską, jak i lekarza stomatologa stażysty na podstawie umowy o pracę, należy kwalifikować zgodnie z ustawą r dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn.: Dz. U. z 2011. Nr 277, poz. 1634 z późn. zm.). Zgodnie z tą ustawą lekarz stomatolog prowadzący indywidualną praktykę nie świadczy innych usług z zakresu ochrony zdrowia od lekarza dentysty stażysty. Z kolej z przedstawionego przez Wnioskodawcę we wniosku zdarzenia przyszłego nie wynika, aby czynności z zakresu opieki dentystycznej świadczone w czasie stażu i później w ramach wykonywanej praktyki lekarskiej w przeważającym zakresie się nie pokrywały.

Biorąc pod uwagę, że Wnioskodawca nie wykazał różnic w czynnościach wykonywanych przez niego wcześniej na rzecz byłego pracodawcy jako stażysta w ramach stażu podyplomowego od tych wykonywanych obecnie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a wskazał, że jedynym kryterium różnicującym te czynności jest brak samodzielności ich wykonywania w ramach umowy o pracę, nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uprawniające przedsiębiorcę do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, Wydana decyzja wiąże Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu jej zmiany lub uchylenia. Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, odwołanie do właściwego Wydziału Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w (...). Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl