DI/100000/43/496/2021 - Możliwość nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracowników nagród jubileuszowych w formie rzeczowej przysługujących pracownikom za staż pracy

Pisma urzędowe
Status:  Aktualne

Pismo z dnia 16 lipca 2021 r. Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych DI/100000/43/496/2021 Możliwość nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracowników nagród jubileuszowych w formie rzeczowej przysługujących pracownikom za staż pracy

Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia б marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162), w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku uznaje za prawidłowe stanowisko zawarte we wniosku przedsiębiorcy z dnia 28 czerwca 2021r., złożonym w dniu 28 czerwca 2021r. w części dotyczącej nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wartości pakietów medycznych finansowanych przez pracodawcę pracownikom w okresie przebywania na urlopie macierzyńskim, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskim oraz pobierania z tego tytułu zasiłku macierzyńskiego.

UZASADNIENIE

Dnia 28 czerwca 2021 r. do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wpłynął wniosek złożony przez przedsiębiorcę (...) o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców.

Wnioskodawca na wstępie wniosku wskazał, że zwraca się z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji obowiązujących przepisów w zakresie możliwości wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wartości pakietu medycznego, finansowanego przez pracodawcę, dla pracowników przebywających na urlopach macierzyńskim, na warunkach macierzyńskiego, rodzicielskim i pobierających z tego tytułu zasiłek macierzyński oraz dla pracowników przebywających na urlopie wychowawczym. Wnioskodawca w treści wniosku wskazał, że jest międzynarodową firmą z branży kart paliwowych i usług dla transportu, zatrudniającą ponad 250 pracowników. Pracodawca zapewnia swoim pracownikom możliwość przystąpienia do prywatnej opieki medycznej. Oferuje dwa rodzaje pakietów: podstawowy (dla kadry specjalistów) oraz rozszerzony (dla kadry zarządzającej). Koszt pakietu podstawowego wynosi. zł miesięcznie, z czego kwota zł stanowi doliczenie do przychodu i podstawę wymiaru składek. Natomiast koszt pakietu rozszerzonego wynosi zł miesięcznie a kwota zł stanowi doliczenie do przychodu i podstawę wymiaru składek.

Zgodnie z umową zawartą z dostawcą usług medycznych, pracownik może przystąpić do opieki medycznej w ciągu trzech miesięcy od daty badań wstępnych medycyny pracy. Pracownicy zgłaszają chęć uczestnictwa (bądź rezygnacji) poprzez złożenie pisemnego wniosku. Objęcie opieką ustaje zaś pierwszego dnia następnego miesiąca, po ustaniu stosunku pracy. Pakiet medyczny obejmuje również usługi z zakresu medycyny pracy, w związku z czym ta część jego wartości na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, nie stanowi podstawy składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W pozostałej części, w zakresie badań przekraczających profilaktykę zdrowotną, wartość pakietu stanowi podstawę składek. Pracownicy mają również możliwość rozszerzenia swojego pakietu o dodatkowe usługi lub dodania członków rodziny, czego koszt stanowi już potrącenie na liście płac.

Zgodnie z zapisami w Regulaminie Wynagradzania, pakiet medyczny jest finansowany przez pracodawcę ze środków obrotowych. Nie została natomiast na tę chwilę w niniejszym dokumencie doprecyzowana kwestia składników wynagrodzenia, do których pracownikowi przysługuje prawo w okresie pobierania zasiłków. Pracodawca planuje wprowadzić ten zapis w przyszłości. Wartość powyższego pakietu, w ocenie pracodawcy, stanowi podstawę składek na ubezpieczenia społeczne w świetle przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

W związku z art. 12 ust. 1 oraz art. 21 ustawy o p.d.o.f. należy stwierdzić, że do podstawy wymiaru składek wlicza się wszelkiego rodzaju wpłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze, bądź ich ekwiwalenty, bez względu na ich źródło finansowania. Nie budzi wątpliwości fakt, że dotyczy to również nieodpłatnego świadczenia z zakresu opieki medycznej w postaci pakietu dla pracowników.

Zgodnie zaś z treścią art. 18 ust. 1 i 2 oraz art. 20 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawy o sus), podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyłączeniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych.

Pracownikom przebywającym na urlopach związanych z rodzicielstwem i pobierającym z tego tytułu zasiłek macierzyński, pracodawca w dalszym ciągu finansuje pakiet opieki medycznej. We własnym stanowisku w sprawie Wnioskodawca wskazał, że jego zdaniem w celu prawidłowego ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, należy w pierwszej kolejności ustalić jaki jest tytuł do objęcia ubezpieczeniami. W szczególności należy odróżnić i rozstrzygnąć osobno tytuł do ubezpieczeń pracownika oraz tytuł do ubezpieczeń pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim, urlopie rodzicielskim bądź wychowawczym i pobierającym w związku z tym urlopem zasiłek.

A zatem, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na terenie RP są pracownikami.

Natomiast w świetle tego samego artykułu, pkt 19, obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne, które na terenie RP są osobami przebywającymi na urlopie wychowawczym lub pobierającymi zasiłek macierzyński oraz zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Otrzymywanie zasiłku, o którym mowa powyżej, jest regulowane przepisami Kodeksu pracy i przysługuje za okres urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego oraz urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 6 ustawy o sus, podstawę składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe pracowników pobierających ww. zasiłki stanowi kwota tego zasiłku. Natomiast w przypadku pracowników przebywających na urlopie wychowawczym, podstawę wymiaru składek stanowi kwota 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy składek (art. 18 ust. 5b, ustawa o sus). W tym okresie składki na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe nie są odprowadzane.

W ocenie Wnioskodawcy, pobieranie zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podczas przebywania na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach macierzyńskiego, ojcowskim, rodzicielskim jak również przebywanie na urlopie wychowawczym - rodzi inny tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym, odrębny od tytułu pracowniczego. Tytuł pracowniczy w tym czasie zostaje de facto zawieszony. Nie ma znaczenia również fakt, że stosunek pracy nie ustał. Zasiłek otrzymywany za okres danego urlopu, bądź urlop wychowawczy, stanowi sam w sobie tytuł ubezpieczeniowy. I staje się, na czas trwania danej absencji związanej z rodzicielstwem, tytułem nadrzędnym w stosunku do pracowniczego. Dlatego też abonament pracowniczy, do którego pracownik zachowuje prawo w trakcie ww. urlopu, nie stanowi przychodu ze stosunku pracy, jego otrzymywanie nie jest powiązane ze świadczeniem pracy.

Dlatego też abonament pracowniczy do którego pracownik zachowuje prawo w trakcie ww. urlopu, nie stanowi przychodu ze stosunku pracy, jego otrzymywanie nie jest powiązane ze świadczeniem pracy.

W odniesieniu zaś do ubezpieczenia zdrowotnego należy podkreślić, iż zasiłek macierzyński nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dotyczy to również osób przebywających na urlopach wychowawczych, gdyż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 32 ustawy o sus oraz art. 81 ust. 8 pkt 10 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne tych osób jest kwota odpowiadająca wysokości zasiłku opiekuńczego przysługującego na podstawie odrębnych przepisów.

W związku z powyższym, zdaniem pracodawcy, wartość pakietu medycznego o którym mowa, nie powinna stanowić podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. zdrowotne, fundusze ubezpieczeniowe w przypadku pracowników przebywających na ww. absencjach i pobierających zasiłek rodzicielski, lub przebywających na urlopie wychowawczym, ze wzglądu na odrębny tytuł do podlegania ubezpieczeniom w tym okresie.

Mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia, co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna).

Jednocześnie stosownie do art. 83d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.

Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji przedstawia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. Z przepisu tego wynika wymóg kompleksowości opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego dokonanego przez wnioskodawcę - Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może bowiem w trybie wydawania interpretacji indywidualnej prowadzić postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie przeprowadza postępowania dowodowego. Granice sprawy wszczętej wniesieniem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zakreślają jedynie ramy zaprezentowanego opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

Jednoznacznie ujęty zakres przedmiotowy wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej uniemożliwia Zakładowi dokonanie kwalifikacji prawnej określonego świadczenia jako przychodu ze stosunku pracy, a także interpretacji treści przepisów prawa wewnętrznego obowiązujących u przedsiębiorcy.

Stanowisko wyrażone przez Wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców w przedmiecie dotyczącym nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wartości pakietów medycznych finansowanych przez pracodawcę pracownikom w okresie przebywania na urlopie macierzyńskim, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskim oraz pobierania z tego tytułu zasiłku macierzyńskiego, uznać należy za prawidłowe.

Źródłem istnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych jest posiadanie tytułu do objęcia tymi ubezpieczeniami. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są pracownikami. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 19 tej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na terenie Rzeczpospolitej Polskiej są osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Z treści art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2021r., poz. 1133) wynika, że zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz okres urlopu ojcowskiego.

Pobieranie zasiłku macierzyńskiego stanowi odrębny tytuł (niż stosunek pracy) do ubezpieczeń społecznych.

Treść art. 18 ust. 6 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, że w tym okresie pracownik nie podlega pracowniczym ubezpieczeniom społecznym, a podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego stanowi kwota tego zasiłku. Powyższe oznacza, że za okres przebywania pracownika na urlopie macierzyńskim, ojcowskim, rodzicielskim oraz urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dodatkowych świadczeń związanych z zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy.

W związku z powyższym wartość dodatkowych świadczeń w postaci pakietów medycznych uzyskanych przez pracowników w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu stosunku pracy, ponieważ prawo do tych świadczeń nie przysługuje za okres świadczenia pracy, tylko z racji pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Dodatkowo warto podkreślić, wskazując na treść przepisu art. 11 i art. 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z których wynika, że osoby pobierające zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego oraz przebywające na urlopie wychowawczym nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu, wartość świadczeń w naturze nie stanowi również podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia.

Zauważyć należy również, że zasiłek macierzyński nie stanowi podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne - art. 81 w związku z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285), a w konsekwencji od wartości świadczeń niepieniężnych finansowanych przez pracodawcę pracownikom w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego w związku z przebywaniem na urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim nie opłaca się składek na ubezpieczenie zdrowotne.

W opisanej sytuacji, wartość świadczeń niepieniężnych jako niestanowiąca podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników, nie stanowi również podstawy wymiaru składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych, gdyż w myśl art. 104 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1100) oraz ar: 29 ust. 1 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 7) obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych, w przypadku zaistnienia obowiązku ich opłacania, ustala dlą od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowa.

Wobec powyższego z uwagi na fakt. iż pobieranie zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego stanowi odrębny tytuł (odrębny niż stosunek pracy) do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zaś wartość udostępnianych przez Wnioskodawcę świadczeń pozapłacowych dla pracowników w okresie faktycznego nieświadczenia pracy i niepodlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu stosunku pracy, gdyż prawo do tego świadczenia tj. pakietu medycznego, nie przysługuje za okres świadczenia pracy, lecz z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, a więc odrębnego od stosunku pracy tytułu do ubezpieczeń społecznych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy w części dotyczącej nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wartości pakietów medycznych w okresie przebywania na urlopie macierzyńskim, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskim oraz pobierania z tego tytułu zasiłku macierzyńskiego, uznać należało za prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy opisu stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.

Wydana decyzja wiąże Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r.

Prawo przedsiębiorców niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, odwołanie do właściwego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w (...) Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl