Pisma urzędowe
Status: Aktualne

Pismo
z dnia 11 grudnia 2008 r.
Ministerstwo Edukacji Narodowej
DE-3-BN-337-493/2008
Dotacja dla szkoły niepublicznej.

Społeczne Gimnazjum Nr 1 w Łopusznie (szkoła niepubliczna o uprawnieniach szkoły publicznej) rozpoczęło działalność z dniem 1 września br. Art. 90 ust. 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) określa, że dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązaną do dotowania. Warunkiem udzielenia dotacji jest podanie przez osobę prowadzącą niepubliczną szkołę organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowanej liczby uczniów w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Niewątpliwie przepis ten został wprowadzony przez ustawodawcę w celu umożliwienia jednostce samorządu terytorialnego zapewnienia w konstrukcji budżetu na kolejny rok środków na realizację tego obowiązku.

Względy wykładni celowościowej przemawiają za uznaniem, że nie ma przeszkód, aby jednostka samorządu terytorialnego tej dotacji udzieliła w sytuacji, gdy osoba fizyczna lub prawna rozpoczyna prowadzenie szkoły niepublicznej w miejscu zlikwidowanej szkoły publicznej i przejmuje uczniów tej szkoły, a gmina ma środki w swoim budżecie, bowiem uczniowie ci zostali uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2008 dla tej gminy.

Taka wykładnia nie jest jednak pozbawiona wątpliwości i nie można wykluczyć, że jej prawidłowość może zostać zakwestionowana w związku z art. 7 Konstytucji RP i przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Nie ulega wątpliwości, że dotacje dla szkół niepublicznych przyznawane na podstawie art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty mają charakter dotacji podmiotowych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, a więc mają na celu

dofinansowanie bieżącej działalności określonego ustawowo podmiotu. Wprawdzie wysokość tych dotacji jest ustalana w oparciu o liczbę uczniów, ale nie oznacza to, że środki "automatycznie" przechodzą za uczniem na inny podmiot. Wobec braku jakichkolwiek innych przepisów prawa, które upoważniałyby jednostkę samorządu terytorialnego, dysponującą odpowiednimi środkami finansowymi, do fakultatywnego udzielenia dotacji szkole niepublicznej, która nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku o udzielenie dotacji w ustawowym terminie, działanie gminy przyznającej dotację w takiej sytuacji może zostać uznane za dokonane z naruszeniem prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że w ramach gospodarki finansowej organom jednostek samorządu terytorialnego wolno to, na co zezwalają ustawy. Ponadto, zgodnie z zasadą zawartą w art. 35 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonych w ustawie budżetowej, uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego i w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych. Tego typu postępowanie jednostki samorządu terytorialnego może być więc uznane za czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 z późn. zm.) stanowi bowiem, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest przekazanie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu jej udzielania. Jedną z tych zasad jest spełnienie warunku złożenia wniosku o udzielenie dotacji w ustawowo wskazanym terminie. Z tych też względów nie można w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że jednostka samorządu terytorialnego, na której ciąży obowiązek udzielenia dotacji, może w przypadku niedopełnienia ustawowo określonych warunków przez podmiot uprawniony do otrzymania dotacji, fakultatywnie podjąć decyzję o udzieleniu bądź nieudzielaniu dotacji w zależności od posiadanych środków.

Przedstawiając powyższe jednocześnie uprzejmie Pana Prezesa informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej nie posiada kompetencji, by w sposób wiążący dla innych podmiotów rozstrzygać wątpliwości, jakie pojawiają się w związku ze stosowaniem przepisów określających zasady i tryb udzielania dotacji szkołom niepublicznym.

Powyższe informacje zostały zawarte w piśmie MEN z dnia 18 listopada br. Nr DE-3-BN-337-187/2008, stanowiącym odpowiedź na wystąpienie w powyższej sprawie Pana Leszka Piotrowskiego - Prezesa Stowarzyszenia Przyjaciół i Sympatyków Gminy Łopuszno -"Przyszłość", skierowane w dniu 6 października br. do Ministerstwa Finansów.

Opublikowano: www.kielce.rio.gov.pl