1231/2016, Nauczanie etyki i religii w szkołach i przedszkolach - Pismo wydane przez: Ministerstwo Edukacji Narodowej - OpenLEX

1231/2016 - Nauczanie etyki i religii w szkołach i przedszkolach

Pisma urzędowe
Status: Aktualne

Pismo z dnia 5 grudnia 2016 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej 1231/2016 Nauczanie etyki i religii w szkołach i przedszkolach

Odpowiadając na postawione pytania w sprawie nauczania etyki i religii w szkołach uprzejmie informuję, że obowiązek zapewnienia przez szkołę opieki lub zajęć wychowawczych uczniom, którzy nie korzystają z nauki religii lub etyki wynika z przepisu § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach 1 . Przepis ten obowiązuje w prawie oświatowym od 1992 r. i nigdy nie budził wątpliwości, co do jego zasadności, a zarówno szkoły, jak i rodzice, nie zgłaszali do Ministerstwa Edukacji Narodowej problemów z realizacją tego zadania.

Zgodnie z przepisem § 1 przywołanego rozporządzenia, w publicznych przedszkolach zajęcia z religii są organizowane na życzenie rodziców w ramach planu zajęć przedszkolnych. Są to zajęcia wychowawcze, prowadzone na podstawie programów opracowanych i zatwierdzonych przez właściwe władze zwierzchnie kościołów i związków wyznaniowych.

Definicję przedszkola publicznego zawiera art. 6 ustawy o systemie oświaty 2 . Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że przedszkolem publicznym jest przedszkole, które zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie nie krótszym niż 5 godzin dziennie. Wymóg 5 godzin nie odnosi wyłącznie do realizacji programu wychowania przedszkolnego, ale szerzej - do zapewnienia bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki. W tym znaczeniu zajęcia z religii, w wymiarze dwóch zajęć przedszkolnych tygodniowo, dostosowanych do możliwości rozwojowych dzieci (około 15 minut dla dzieci w wieku 3-4 lat i około 30 minut dla dzieci w wieku 5-6 lat), są realizowane w ramach bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki. Szczegółową organizację wychowania, nauczania i opieki w danym roku szkolnym określa arkusz organizacji przedszkola opracowany przez dyrektora przedszkola zgodnie z § 8 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół 3 , a organizację pracy każdego oddziału przedszkolnego określa ramowy rozkład dnia ustalony przez dyrektora na wniosek rady pedagogicznej, z uwzględnieniem m.in. zasad ochrony zdrowia i higieny pracy, potrzeb i zainteresowań dzieci oraz oczekiwań rodziców (prawnych opiekunów). Oznacza to, że decyzja dotycząca wskazania konkretnego czasu, w którym odbywać się będzie nauka religii, należy do dyrektora przedszkola. Specyfika zajęć z religii, wynikająca z ich szczególnego charakteru, uzasadnia prawo rodziców/dzieci do bezpłatnego nauczania.

Przepis art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty dotyczy opłat, które organ prowadzący ustala za świadczenia udzielane w czasie przekraczającym wymiar godzin, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, a zatem nie obejmuje zajęć z religii, które są realizowane w ramach bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki.

Z powyższego wynika, że nauka religii może odbywać się zarówno w ustalonym przez organ prowadzący czasie bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki, jaki i poza nim, co nie zmienia faktu jej bezpłatności. W przypadku dzieci, które nie uczestniczą w nauce religii, organ prowadzący nie może za ten czas pobierać opłat. Organizacja i rozkład zajęć w ramach ustawowego bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki w czasie ustalonym przez organ prowadzący (nie krótszym niż 5 godzin dziennie) oraz nauki religii powinna wynikać z potrzeb rodziców (środowiska), których dzieci uczęszczają do danego przedszkola.

Rekolekcje wielkopostne - zgodnie z § 10 są przeznaczone dla uczniów uczęszczających na religię. Dni te nie są dla nauczycieli dniami wolnymi od pracy. Nauczyciele pozostają w tym czasie do dyspozycji dyrektora szkoły i muszą być gotowi do zapewnienia opieki tym uczniom, którzy nie uczestniczą w rekolekcjach. Pieczę nad uczniami odbywającymi rekolekcje zapewniają nauczyciele religii, jednak dyrektor szkoły, jeśli wymagają tego względy bezpieczeństwa uczniów, może zwrócić się do pozostałych nauczycieli - respektując ich prawo do wolności sumienia i wyznania - z prośbą o pomoc w zapewnieniu uczniom opieki w czasie ich przemieszczania się do miejsca odbywania się rekolekcji i w powrocie do szkoły. Z uwagi na ponad 24-letnie doświadczenia szkół w realizacji zadań wynikających z rozporządzenia szkoły nie zgłaszają problemów z ich realizacją.

1

Dz. U. Nr 36, poz. 155, z późn. zm.

2

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2156, z późn. zm.).

3

Dz. U. Nr 61, poz. 624, z późn. zm.

Opublikowano: www.sejm.gov.pl