0114-KDIP4-1.4012.30.2024.1.KSA - Ustalenie prawa do pełnego odliczenia podatku VAT od towarów i usług zakupionych w celu realizacji inwestycji z zakresu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy
Pismo z dnia 15 lutego 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0114-KDIP4-1.4012.30.2024.1.KSA Ustalenie prawa do pełnego odliczenia podatku VAT od towarów i usług zakupionych w celu realizacji inwestycji z zakresu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 stycznia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 stycznia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do pełnego odliczenia podatku VAT od towarów i usług zakupionych w celu realizacji inwestycji pn. " (...)".
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina jest czynnym podatnikiem VAT, który w ramach swojej działalności statutowej i zadań wynikających z ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994 z późn. zm.), zajmuje się zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty m.in. w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym).
Dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków na terenie Gminy zostało zorganizowane w ten sposób, że na części terenu Gminy zadania w tym zakresie zostały powierzone prywatnym przedsiębiorcom, którzy w oparciu o zawierane umowy na dostarczanie wody/odprowadzanie ścieków świadczą zainteresowanym osobom odpłatne usługi w tym zakresie. Podmioty te zawierają stosowne umowy z mieszkańcami Gminy oraz z firmami prowadzącymi działalność na terenie Gminy. Umowy takie zawierane są także z Gminą, i na ich podstawie świadczący takie odpłatne usługi dostarczają wodę/odprowadzają ścieki z budynku Urzędu Gminy w (...) oraz z budynków szkół gminnych i innych gminnych instytucji.
Niezależnie od tego, że dla części mieszkańców/firm/instytucji z terenu Gminy usługi dostarczania wody/odprowadzania ścieków świadczone są przez opisane powyżej, prywatne firmy, to Gmina w oparciu o posiadaną przez siebie infrastrukturę kanalizacyjną świadczy dla części mieszkańców i firm z terenu Gminy odpłatne usługi odprowadzania ścieków. Usługi te świadczone są przez Gminę wszędzie tam, gdzie znajduje się infrastruktura kanalizacyjna będąca własnością Gminy.
Przy wykorzystaniu tej infrastruktury Gmina świadczy w swoim imieniu i na swój rachunek, wynikające z zawieranych przez Gminę umów cywilnoprawnych odpłatne, opodatkowane VAT usługi odbioru ścieków. Kwoty obrotu oraz podatku należnego z tego tytułu Gmina wykazuje w swoich rozliczeniach z tytułu VAT.
Obecnie Gmina jest na etapie realizacji inwestycji, która dotyczy " (...)" (dalej: Inwestycja). Inwestycja jest współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Suma kosztów kwalifikowanych projektu wynosi (...) PLN brutto, a dofinansowanie ze środków PROW wynosi (...) PLN. Podatek VAT naliczony w cenie związanych z inwestycją zakupów towarów i usług nie jest kosztem kwalifikowanym projektu.
Gmina zawarła 7 kwietnia 2023 r. umowę na realizację tej inwestycji z jej wykonawcą. Wartość usługi wynosi (...) PLN brutto. Obecnie Inwestycja jest jeszcze w trakcie realizacji, jej planowane zakończenie ma nastąpić w 2024 r.
Po zakończeniu Inwestycji Gmina zamierza ją wykorzystywać do świadczenia przez siebie odpłatnych usług odprowadzenia ścieków na rzecz mieszkańców i firm. Inwestycja ta nie będzie natomiast wykorzystywana do odprowadzania ścieków z budynków Urzędu Gminy oraz innych instytucji gminnych stanowiących wraz z Gminą scentralizowanego podatnika VAT.
Podsumowując, realizowana Inwestycja:
* będzie związana z prowadzoną przez Gminę działalnością gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT według właściwych stawek VAT,
* pozostawały w związku z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi (co do zasady - niezwolnionymi z tego podatku).
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza w świetle ust. 2 przywołanego artykułu obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jednocześnie Gmina pragnie zauważyć, iż stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
W związku z powyższym Gmina jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie czynności polegających na odpłatnej dostawie towarów lub usług, które Gmina wykonuje w ramach działalności gospodarczej i które mają charakter cywilnoprawny, a więc są realizowane przez nią na podstawie umów cywilnoprawnych.
Wnioskodawca pragnie poinformować, iż w związku z przyszłym zakończeniem Inwestycji Gmina będzie wykorzystywała Inwestycję w ramach swojej działalności gospodarczej na podstawie zawieranych przez Gminę umów cywilnoprawnych dotyczących usług odprowadzania ścieków świadczonych na rzecz mieszkańców Gminy i firm. W konsekwencji dokonywane zakupy towarów i usług w ramach realizacji Inwestycji są związane w sposób bezpośredni z działalnością Gminy podlegającą opodatkowaniu VAT (i niepodlegającą zwolnieniu z VAT). Został zatem spełniony podstawowy warunek wynikający z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, czyli związek z czynnościami opodatkowanymi. Gmina ma zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami towarów i usług przy realizacji Inwestycji.
Gmina pragnie zauważyć, że przepisy podatkowe przewidują szczególne regulacje dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego z wydatków o tzw. charakterze mieszanym, jednak w ocenie Gminy nie będą one miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Wykładnia tego przepisu pozwala stwierdzić, że podlega on zastosowaniu wyłącznie w określonych przypadkach, ściśle wymienionych w tym przepisie, tylko wtedy, gdy podatnik:
* nabywa towary i usługi, które wykorzystuje do celów mieszanych (związanych z działalnością gospodarczą i dla realizacji innych celów, poza przypadkami wymienionymi w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 ustawy o VAT), oraz
* nie ma możliwości przypisania tych wydatków w całości do działalności gospodarczej.
W przypadku stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem niniejszego wniosku już pierwszy z tych warunków nie zostaje spełniony (przez co niemożliwa jest analiza ziszczenia się warunku drugiego), gdyż wydatki Gminy dotyczące realizacji Inwestycji będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej.
W konsekwencji powyższego, zdaniem Gminy, w przypadku zakupów związanych z realizacją Inwestycji, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości, bez konieczności stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości zaprezentowanego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
UZASADNIENIE interpretacji indywidualnej
Główne zasady odliczenia podatku VAT zostały przedstawione w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 z późn. zm.) - zwanej dalej "ustawą o VAT". Zgodnie z tym przepisem:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
nabycia towarów i usług,
dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
Artykuł 15 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, kto jest podatnikiem VAT:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Artykuł 15 ust. 2 ustawy o VAT stanowi:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Artykuł 15 ust. 6 ustawy o VAT brzmi:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
* podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
* podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) - tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Jak wynika z opisu sprawy są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Obecnie realizują Państwo inwestycję pn. " (...)", której planowane zakończenie nastąpi w 2024 r.
Planują Państwo wykorzystywać powstałą infrastrukturę do świadczenia przez siebie odpłatnych usług odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców i firm. Inwestycja nie będzie wykorzystywana do odprowadzania ścieków z budynków Urzędu oraz innych instytucji gminnych stanowiących z Państwem scentralizowanego podatnika VAT.
Podkreślają Państwo, że realizowana inwestycja będzie związana z wykorzystywaną przez Państwa działalnością gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT według właściwych stawek podatku oraz że nie będzie związana z działalnością zwolnioną z VAT ani działalnością niepodlegającą opodatkowaniu VAT.
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków ponoszonych w związku z realizacją inwestycji pn. " (...)".
Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zasada ta wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku, jest związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W przedmiotowej sprawie będą spełnione przesłanki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, warunkujące prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT oraz - jak Państwo wskazali - efekty inwestycji wykorzystywane będą wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podsumowując, w związku z planowanym wykorzystywaniem przez Państwa powstałej infrastruktury wyłącznie do celów odpłatnego świadczenia usług na rzecz osób fizycznych i firm w zakresie odprowadzania ścieków, przysługuje/będzie przysługiwało Państwu prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od towarów i usług nabytych oraz nabywanych w przyszłości w związku z realizacją inwestycji pn. " (...)", pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych zawartych w art. 88 ustawy o VAT.
Tym samym Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wskazuję, że jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i to Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
POUCZENIE o funkcji ochronnej interpretacji
* Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
* Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
z zastosowaniem art. 119a;
w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
* Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
POUCZENIE o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.").
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 p.p.s.a.):
* w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 p.p.s.a.), albo
* w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a p.p.s.a.).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a p.p.s.a.).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.).