0112-KDIL1-1.4012.266.2023.2.AR - Zwolnienie z VAT organizacji przez przez powiat za pośrednictwem schroniska wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych
Pismo z dnia 10 sierpnia 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0112-KDIL1-1.4012.266.2023.2.AR Zwolnienie z VAT organizacji przez przez powiat za pośrednictwem schroniska wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy organizacji przez Schronisko wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 czerwca 2023 wpłynął Państwa wniosek z 1 czerwca 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy organizacji przez Schronisko wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych oraz ze szkół publicznych. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismami z 24 lipca 2023 r. (wpływ 24 lipca 2023 r.) oraz z 2 sierpnia 2023 r. (wpływ 2 sierpnia 2023 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Powiat (...) (dalej zwany: Powiat, Wnioskodawca) jest jednostką samorządu terytorialnego, zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia 10 grudnia 2002 r. W skład Powiatu wchodzą jednostki organizacyjne. Jedną z nich jest Schronisko (...), działające na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz. U. z 2023 r. poz. 651). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, Schronisko (...) jest placówką oświatowo-wychowawczą. Organem prowadzącym jest Powiat, organem nadzorującym placówkę jest Kurator Oświaty w (...).
Do jego zadań należy m.in. zapewnienie dzieciom i młodzieży oraz ich opiekunom tanich miejsc noclegowych, jak również zapewnienie opieki i wychowania dzieciom i młodzieży przebywającym w schronisku.
Na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230), szkolne schroniska młodzieżowe, jako placówki, mogą być organizatorami wypoczynku, o którym mowa w art. 92a ust. 1 - "Ilekroć w art. 92b-92t i art. 96a jest mowa o wypoczynku, należy przez to rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku".
Dlatego też, oprócz typowej usługi zakwaterowania osób zainteresowanych, Schronisko (...) ma możliwość organizowania ferii letnich i zimowych dla grup dzieci szkolnych. W ramach takiego pobytu organizator wypoczynku zapewnia:
- bezpieczne i higieniczne warunki wypoczynku,
- kadrę wypoczynku, w tym wychowawców wypoczynku,
- dostęp do opieki medycznej,
- program wypoczynku oraz odpowiednio dostosowane zajęcia,
- wyżywienie.
Opłaty wnoszone przez rodziców lub opiekunów dzieci kalkulowane są w oparciu o:
- koszt utrzymania miejsca zakwaterowania,
- koszt zapewnienia wymaganej kadry,
- koszt wyżywienia dostarczanego przez firmę zewnętrzną wg umowy.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy
1. Schronisko (...) jest jednostką budżetową Powiatu i podlega obowiązkowej centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT w ramach Powiatu.
2. Powiat nie jest zobligowany do zorganizowania wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych. Schronisko (...) jako placówka oświatowa, zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o systemie oświaty - może organizować wypoczynek.
3. Opłaty wnoszone przez rodziców obejmują wyłącznie zwrot kosztów organizacji wypoczynku. Powiat nie narzuca dodatkowej marży, ani dodatkowych opłat.
4. Organizacja wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych nie jest związana z wykonywaniem zadania własnego Powiatu.
5. Powiat, poprzez Schronisko, działa jako jednostka objęta systemem oświaty na podstawie § 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz. U. z 2023 r. poz. 651). Możliwość organizacji wypoczynku wynika z art. 92c ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
6. Usługa organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży przez Schronisko (...) stanowi usługę w zakresie opieki nad dziećmi wykonywaną w formach i na zasadach określonych w art. 92a, 92c oraz 92d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230), jak również z Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży (Dz. U. z 2016 r. poz. 452) oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910).
7. Organizacja wypoczynku obejmuje:
bezpieczne i higieniczne warunki wypoczynku, w szczególności organizację wypoczynku w obiekcie lub na terenie spełniającym wymagania ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz warunki higieniczno-sanitarne, określone w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, ochronie środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a w przypadku wypoczynku z udziałem dzieci i młodzieży niepełnosprawnej organizację wypoczynku w obiekcie lub na terenie dostosowanym do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności uczestników wypoczynku (art. 92c ust. 2 pkt 1 Ustawy);
kadrę wypoczynku, którą stanowią: kierownik wypoczynku i wychowawcy, a także w zależności od programu wypoczynku i realizowanych zajęć - trenerzy i instruktorzy sportu, rekreacji, animacji kulturalno-oświatowej, lektorzy języka i inne osoby prowadzące zajęcia podczas wypoczynku, które spełniają warunki określone w przepisach (art. 92c ust. 2 pkt 2 Ustawy);
dostęp do opieki medycznej w ramach świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub na podstawie umowy zawartej z lekarzem, pielęgniarką lub ratownikiem medycznym (art. 92c ust. 2 pkt 3 Ustawy);
program wypoczynku i zajęcia dostosowane do wieku, zainteresowań i potrzeb uczestników, ich stanu zdrowia, sprawności fizycznej i umiejętności (art. 92c ust. 2 pkt 4 Ustawy);
żywienie zgodne z zasadami higieny żywienia określonymi w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia umiejętności (art. 92c ust. 2 pkt 5 Ustawy);
bezpieczne korzystanie z wyznaczonego obszaru wodnego zgodnie z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (art. 92c ust. 2 pkt 6 Ustawy);
bezpieczne przebywanie w górach oraz na zorganizowanych terenach narciarskich zgodnie z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich umiejętności (art. 92c ust. 2 pkt 7 Ustawy).
8. Organizując wypoczynek Powiat działa we własnym imieniu i na własny rachunek.
9. Nie wszystkie usługi w ramach organizacji wypoczynku Powiat świadczy we własnym zakresie.
10. Schronisko (...) w ramach usług własnych, zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. zapewnia zakwaterowanie oraz opiekę. Do usług nabywanych od innych podatników należą usługi wyżywienia, transportu oraz wejść do obiektów związanych z realizacją programu.
11. Usługami świadczonymi we własnym zakresie są zapewnienie zakwaterowania oraz opieki zgodnie z art. 92c ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r.
12. Podstawowym celem pobytu dzieci i młodzieży na organizowanym przez Powiat wypoczynku jest rekreacja, regeneracja sił fizycznych i psychicznych, połączona z pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży.
13. Usługą podstawową świadczoną w ramach organizacji wypoczynku jest zakwaterowanie.
14. Do usług ściśle związanych z usługą podstawową należy zaliczyć usługę wyżywienia, jak również opiekę i organizację zajęć prowadzoną przez wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną.
15. Wszystkie usługi ściśle związane z usługą podstawową są niezbędne do wykonania usługi podstawowej. Niezbędność ta polega na konieczności wypełnienia obowiązków nałożonych na organizatora wypoczynku stosownymi przepisami prawa - art. 92c ust. 2 ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230).
16. Świadczenie usług związanych z usługą podstawową, nie ma na celu uzyskania dodatkowego dochodu, poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających ze zwolnienia, a jedynie ma na celu spełnienie wymogów przepisów prawa regulujących organizację analizowanego wypoczynku.
17. Schronisko (...) świadcząc usługi noclegowe w ramach organizowanego wypoczynku dla dzieci i młodzieży, korzysta z własnej bazy noclegowej.
18. Organizacja wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych realizowana jest na rzecz uczestników spełniających wymagane ustawą kryteria wiekowe. Organizator nie weryfikuje, czy dane dziecko jest uczniem szkoły publicznej czy też niepublicznej, stąd też z wypoczynku mogą korzystać uczniowie szkół zarówno publicznych jak i niepublicznych.
Pytanie
Czy usługi świadczone przez Powiat za pośrednictwem swojej jednostki, tj. Schroniska (...), polegające na organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w formach i na zasadach określonych w przepisach ustawy o systemie oświaty, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931 z późn. zm.)?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Powiatu, usługi organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych oraz dostawa towarów i świadczenie usług ścisłe z tymi usługami związane, świadczone przez Schronisko (...) w formach i na zasadach określonych w przepisach ustawy o systemie oświaty, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy od podatku towarów i usług.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane:
w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w przepisach o systemie oświaty oraz w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 oraz z 2022 r. poz. 655),
przez podmioty sprawujące opiekę nad dziećmi do 3 lat.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że jeżeli świadczone usługi będą stanowiły usługi opieki nad dziećmi i młodzieżą i opieka ta sprawowana będzie w formach i na zasadach określonych w przepisach o systemie oświaty, to usługi opieki będą objęte zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.
Natomiast stosownie do art. 43 ust. 17 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31,32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Zgodnie z ww. regulacjami zwolnienia dotyczące dostawy towarów lub świadczenia usług ścisłe związanych z usługami podstawowymi mają zastosowanie, jeżeli:
- usługi te są wykonywane przez podmiot korzystający ze zwolnienia przy świadczeniu usługi podstawowej,
- usługi te są niezbędne do wykonania usługi podstawowej,
- ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Stosownie natomiast do art. 92c ust. 1 ustawy o systemie oświaty - organizatorami wypoczynku mogą być:
szkoły i placówki;
przedsiębiorcy wpisani do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 548);
osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, organizujące wypoczynek w celu:
niezarobkowym albo
zarobkowym, jeżeli organizowany wypoczynek nie stanowi imprezy turystycznej, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.
W myśl art. 92d ust. 1 ustawy o systemie oświaty, organizator wypoczynku jest obowiązany zgłosić kuratorowi oświaty właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania organizatora wypoczynku zamiar zorganizowania wypoczynku, z zastrzeżeniem art. 92e ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
Analizując powyższe regulacje prawne należy zauważyć, że zwolnienie od podatku, określone w art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku od towarów i usług, ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, zatem warunkiem jego zastosowania jest to, by dany podmiot wykonywał usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą w formach i na zasadach określonych w odpowiednich przepisach, tj. przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty.
O tym, że Schronisko (...) ma status placówki oświatowo-wychowawczej, stanowi § 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz. U. z 2023 r. poz. 651).
Stosownie do art. 92d ust. 1 o systemie oświaty, Schronisko (...), jako organizator zajęć w okresie ferii zimowych i letnich dokonuje zgłoszenia zamiaru zorganizowania wypoczynku do właściwego kuratora oświaty.
Ponadto, w myśl art. 92a ust. 1 ustawy o systemie oświaty, Schronisko (...) organizuje wypoczynek dzieci w sposób wskazany w tych przepisach (wypoczynek trwa nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu, biwaku i ma na celu rekreację i regenerację sił fizycznych i psychicznych połączoną z pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań i uzdolnień dzieci i młodzieży, a każdy uczestnik otrzymuje wyżywienie oraz opiekę wykwalifikowanej kadry, a także uczestniczy w różnego rodzaju zorganizowanych zajęciach edukacyjnych). Dodatkowo opłaty pobierane przez Schronisko (...) kalkulowane są w oparciu o koszt utrzymania miejsca zakwaterowania, koszt zapewnienia wymaganej kadry oraz koszt wyżywienia dostarczanego przez firmę zewnętrzną wg umowy, a zatem głównym celem świadczenia usług nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Ponadto, z treści przepisów mających zastosowanie w sprawie wynika, że zakresem określonego w nich zwolnienia jest objęta nie tylko opieka nad dziećmi i młodzieżą, ale również dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związanych. Ponieważ w ramach usługi podstawowej - opieka nad dziećmi, na organizowanych zajęciach w okresie ferii letnich i zimowych, świadczone będą różne usługi dodatkowe, w szczególności: wyżywienie, zajęcia edukacyjne i rekreacyjne, to należy uznać, że w świetle regulacji zawartej w art. 43 ust. 17 ustawy, występują określone w tym przepisie przesłanki, powodujące, że usługi dodatkowe, oraz dostawa towarów również mogą korzystać ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.
Dodatkowo na podstawie dyspozycji zawartej w art. 92a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określił zasady organizowania form wypoczynku dla dzieci i młodzieży, o czym stanowi rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży.
Stosownie do przepisów ww. rozporządzenia, organizatorami wypoczynku mogą być szkoły i placówki, osoby prawne i fizyczne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Rozporządzenie nie określa żadnych szczególnych wymagań co do formy prawnej, które powinien spełniać organizator. Ustala się jedynie wymagania dotyczące samych form wypoczynku: obowiązkiem organizatorów jest zapewnienie bezpiecznych warunków wypoczynku i właściwej opieki wychowawczej, a także zatrudnienie odpowiednio przygotowanej kadry pedagogicznej, jak również wcześniejsze zgłoszenie wyjazdu do właściwego kuratora oświaty.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że usługi polegające na organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych, świadczone przez Schronisko (...) w formach i na zasadach określonych przepisami o systemie oświaty, w sytuacji gdy spełnione są wymagania przewidziane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w zakresie form i zasad tego wypoczynku, będą mogły korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy organizacji przez Schronisko wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych jest prawidłowe.
UZASADNIENIE interpretacji indywidualnej
Na wstępie Organ wskazuje, że interpretacja dotyczy wyłącznie kwestii zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy organizacji przez Schronisko wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych, natomiast w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy organizacji przez Schronisko wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół publicznych wydano odrębne rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1570), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.
Aby uznać dane świadczenie usług za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę, a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Podkreślenia wymaga, że na gruncie podatku od towarów i usług dana czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane "po kosztach" ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.
Nie każda jednak czynność stanowiąca usługę, w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) - tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Wyłączenie z grona podatników VAT organów władzy publicznej jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych np. w zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Konieczność spełniania dwóch warunków wyłączających organy publiczne z opodatkowania VAT (wykonywanie czynności przez organ podlegający prawu publicznemu oraz wykonywanie danej czynności przez podmiot działający w charakterze organu publicznego w odniesieniu do tej czynności) była wielokrotnie podkreślana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Jak stwierdził TSUE w orzeczeniu w sprawie C-4/89 - Comune di Carpaneto Piascentino i inni a Ufficio provinciale imposta sul valore aggiunto di Piacenza - art. 4 (5) VI Dyrektywy należy interpretować w taki sposób, aby czynności wykonywane przez organy publiczne w rozumieniu tego przepisu stanowiły czynności wykonywane przez organy prawa publicznego podlegające szczególnym zasadom prawnym mającym do nich zastosowanie. Drugi akapit tej regulacji należy natomiast interpretować w taki sposób, aby Państwa Członkowskie zobowiązane były zapewnić, by organy prawa publicznego traktowane były jak podatnicy w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze organów publicznych w przypadku, gdy czynności te mogą być również podejmowane w ramach działalności konkurencyjnych przez przedsiębiorców prywatnych, jeśli traktowanie tych organów jako podmiotów nieposiadających statusu podatnika mogłoby prowadzić do istotnego naruszenia zasad konkurencji.
Wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania i jako takie musi być ściśle interpretowane.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1526 z późn. zm.):
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Powiat ma osobowość prawną.
Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej.
Skoro - jak wskazują powołane przepisy - jednostki samorządu terytorialnego są wyposażone w osobowość prawną oraz w określonym zakresie wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, należy uznać, że spełniają zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy definicję podatnika podatku od towarów i usług. Oznacza to, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet, gdy dotyczą one ich zadań własnych, podmioty te powinny być uznawane za podatników tego podatku.
Zatem w przypadku, gdy jednostka samorządu terytorialnego (np. powiat) wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - jest traktowana jako podatnik podatku od towarów i usług, gdyż w przedmiotowym zakresie działa de facto w sposób analogiczny do tych podmiotów.
Na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 900), zwanej dalej Prawem oświatowym:
System oświaty zapewnia w szczególności realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju.
Jak stanowi art. 2 ust. 1-3 ustawy - Prawo oświatowe:
System oświaty obejmuje:
przedszkola, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami specjalnymi lub integracyjnymi, a także inne formy wychowania przedszkolnego;
szkoły:
podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego,
ponadpodstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, specjalnymi, dwujęzycznymi, przygotowania wojskowego, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, leśne, morskie, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa,
artystyczne;
placówki oświatowo-wychowawcze, w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego (...).
Stosownie do art. 4 pkt 1, pkt 18 i pkt 20 ustawy - Prawo oświatowe:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o:
szkole - należy przez to rozumieć także przedszkole;
nauczycielu - należy przez to rozumieć także wychowawcę i innego pracownika pedagogicznego szkoły, placówki i placówki doskonalenia nauczycieli;
uczniach - należy przez to rozumieć także słuchaczy i wychowanków.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe:
Szkoła i placówka może być szkołą i placówką publiczną albo niepubliczną.
W myśl art. 8 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe:
Szkoła i placówka, z zastrzeżeniem ust. 4-13, może być zakładana i prowadzona przez:
jednostkę samorządu terytorialnego;
inną osobę prawną;
osobę fizyczną.
Według art. 8 ust. 15 ustawy - Prawo oświatowe:
Zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli, w tym z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, przedszkoli integracyjnych i specjalnych oraz innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 32 ust. 2, szkół podstawowych, w tym integracyjnych oraz z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych, szkół artystycznych oraz szkół przy zakładach karnych, szkół w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, należy do zadań własnych gmin.
Zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1872 z późn. zm.):
Placówkami oświatowo-wychowawczymi są szkolne schroniska młodzieżowe - całoroczne i sezonowe.
W myśl § 7 ww. rozporządzenia:
Do zadań szkolnego schroniska młodzieżowego należy:
upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży krajoznawstwa i różnych form turystyki jako aktywnych form wypoczynku;
prowadzenie poradnictwa i informacji krajoznawczo-turystycznej;
zapewnienie dzieciom i młodzieży oraz ich opiekunom tanich miejsc noclegowych;
zapewnienie opieki i wychowania dzieciom i młodzieży przebywającym w schronisku.
Na mocy § 77 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia:
Wysokość opłat za korzystanie z miejsc noclegowych w szkolnym schronisku młodzieżowym przez dzieci, młodzież i ich opiekunów ustala w wymiarze od osoby za dobę organ prowadzący szkolne schronisko młodzieżowe, na wniosek dyrektora szkolnego schroniska młodzieżowego, uwzględniając warunki, jakimi dysponuje dane schronisko. Opłaty, o których mowa w ust. 1, nie mogą przekraczać 3% wysokości przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w § 76 ust. 6.
Stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 651):
Placówkami oświatowo-wychowawczymi są szkolne schroniska młodzieżowe:
całoroczne,
sezonowe.
Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia:
Do zadań szkolnego schroniska młodzieżowego należy:
upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży krajoznawstwa i różnych form turystyki jako aktywnych form wypoczynku;
prowadzenie poradnictwa i informacji krajoznawczo-turystycznej;
zapewnienie dzieciom i młodzieży oraz ich opiekunom tanich miejsc noclegowych;
zapewnienie opieki i wychowania dzieciom i młodzieży przebywającym w szkolnym schronisku młodzieżowym.
Jak stanowi § 9 pkt 2 cyt. rozporządzenia:
Szkolne schronisko młodzieżowe sezonowe prowadzi działalność w niektórych okresach roku kalendarzowego, w tym w okresie ferii szkolnych i w dniach, w których nie odbywają się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, zwanej dalej "ustawą".
Przepis § 80 pkt 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
W arkuszu organizacji szkolnego schroniska młodzieżowego określa się w szczególności:
okres działalności szkolnego schroniska młodzieżowego;
liczbę pracowników szkolnego schroniska młodzieżowego;
liczbę miejsc noclegowych w szkolnym schronisku młodzieżowym;
liczbę wykorzystanych miejsc noclegowych w poprzednim roku szkolnym;
planowaną liczbę miejsc noclegowych dla dzieci i młodzieży w danym roku szkolnym.
W myśl § 81 tego rozporządzenia:
Zadania placówki realizują odpowiednio nauczyciele, wychowawcy i specjaliści posiadający kwalifikacje odpowiednie do rodzaju prowadzonych zajęć oraz inni pracownicy.
Stosownie do § 84 ww. rozporządzenia:
1. Wysokość opłat od osoby za dobę za korzystanie z miejsc noclegowych w szkolnym schronisku młodzieżowym przez dzieci, młodzież i ich opiekunów ustala, na wniosek dyrektora szkolnego schroniska młodzieżowego, organ prowadzący szkolne schronisko młodzieżowe, uwzględniając warunki, jakimi dysponuje dane szkolne schronisko młodzieżowe.
2. Opłaty, o których mowa w ust. 1, nie mogą przekraczać 3% wysokości przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w § 83 ust. 6.
Z opisu sprawy wynika, że Powiat jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W skład Powiatu wchodzą jednostki organizacyjne. Jedną z nich jest Schronisko (...), które jest jednostką budżetową Powiatu i podlega obowiązkowej centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT w ramach Powiatu, działające na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, Schronisko (...) jest placówką oświatowo-wychowawczą. Organem prowadzącym jest Powiat, organem nadzorującym placówkę jest Kurator Oświaty w (...). Do jego zadań należy m.in. zapewnienie dzieciom i młodzieży oraz ich opiekunom tanich miejsc noclegowych, jak również zapewnienie opieki i wychowania dzieciom i młodzieży przebywającym w schronisku. Na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, szkolne schroniska młodzieżowe, jako placówki, mogą być organizatorami wypoczynku, o którym mowa w art. 92a ust. 1 ww. ustawy. Dlatego też, oprócz typowej usługi zakwaterowania osób zainteresowanych, Schronisko (...) ma możliwość organizowania ferii letnich i zimowych dla grup dzieci szkolnych. W ramach takiego pobytu organizator wypoczynku zapewnia:
- bezpieczne i higieniczne warunki wypoczynku,
- kadrę wypoczynku, w tym wychowawców wypoczynku,
- dostęp do opieki medycznej,
- program wypoczynku oraz odpowiednio dostosowane zajęcia,
- wyżywienie.
Opłaty wnoszone przez rodziców lub opiekunów dzieci kalkulowane są w oparciu o:
- koszt utrzymania miejsca zakwaterowania,
- koszt zapewnienia wymaganej kadry,
- koszt wyżywienia dostarczanego przez firmę zewnętrzną wg umowy.
Powiat nie jest zobligowany do zorganizowania wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych. Schronisko (...) jako placówka oświatowa, zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o systemie oświaty - może organizować wypoczynek. Opłaty wnoszone przez rodziców obejmują wyłącznie zwrot kosztów organizacji wypoczynku. Powiat nie narzuca dodatkowej marży ani dodatkowych opłat. Organizacja wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych nie jest związana z wykonywaniem zadania własnego Powiatu. Powiat, poprzez Schronisko, działa jako jednostka objęta systemem oświaty na podstawie § 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu. Możliwość organizacji wypoczynku wynika z art. 92c ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Usługa organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży przez Schronisko (...) stanowi usługę w zakresie opieki nad dziećmi wykonywaną w formach i na zasadach określonych w art. 92a, 92c oraz 92d ustawy o systemie oświaty, jak również z Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Organizacja wypoczynku obejmuje: bezpieczne i higieniczne warunki wypoczynku, w szczególności organizację wypoczynku w obiekcie lub na terenie spełniającym wymagania ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz warunki higieniczno-sanitarne, określone w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, ochronie środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a w przypadku wypoczynku z udziałem dzieci i młodzieży niepełnosprawnej organizację wypoczynku w obiekcie lub na terenie dostosowanym do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności uczestników wypoczynku (art. 92c ust. 2 pkt 1 Ustawy); kadrę wypoczynku, którą stanowią: kierownik wypoczynku i wychowawcy, a także w zależności od programu wypoczynku i realizowanych zajęć - trenerzy i instruktorzy sportu, rekreacji, animacji kulturalno-oświatowej, lektorzy języka i inne osoby prowadzące zajęcia podczas wypoczynku, które spełniają warunki określone w przepisach (art. 92c ust. 2 pkt 2 Ustawy); dostęp do opieki medycznej w ramach świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub na podstawie umowy zawartej z lekarzem, pielęgniarką lub ratownikiem medycznym (art. 92c ust. 2 pkt 3 Ustawy); program wypoczynku i zajęcia dostosowane do wieku, zainteresowań i potrzeb uczestników, ich stanu zdrowia, sprawności fizycznej i umiejętności (art. 92c ust. 2 pkt 4 Ustawy); żywienie zgodne z zasadami higieny żywienia określonymi w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia umiejętności (art. 92c ust. 2 pkt 5 Ustawy); bezpieczne korzystanie z wyznaczonego obszaru wodnego zgodnie z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (art. 92c ust. 2 pkt 6 Ustawy); bezpieczne przebywanie w górach oraz na zorganizowanych terenach narciarskich zgodnie z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich umiejętności (art. 92c ust. 2 pkt 7 Ustawy). Organizując wypoczynek Powiat działa we własnym imieniu i na własny rachunek. Nie wszystkie usługi w ramach organizacji wypoczynku Powiat świadczy we własnym zakresie. Schronisko (...) w ramach usług własnych, zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty z 7 września 1991 r. zapewnia zakwaterowanie oraz opiekę. Do usług nabywanych od innych podatników należą usługi wyżywienia, transportu oraz wejść do obiektów związanych z realizacją programu. Usługami świadczonymi we własnym zakresie są zapewnienie zakwaterowania oraz opieki zgodnie z art. 92c ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. Podstawowym celem pobytu dzieci i młodzieży na organizowanym przez Powiat wypoczynku jest rekreacja, regeneracja sił fizycznych i psychicznych, połączona z pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży. Usługą podstawową świadczoną w ramach organizacji wypoczynku jest zakwaterowanie. Do usług ściśle związanych z usługą podstawową należy zaliczyć usługę wyżywienia, jak również opiekę i organizację zajęć prowadzoną przez wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną. Wszystkie usługi ściśle związane z usługą podstawową są niezbędne do wykonania usługi podstawowej. Niezbędność ta polega na konieczności wypełnienia obowiązków nałożonych na organizatora wypoczynku stosownymi przepisami prawa - art. 92c ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Świadczenie usług związanych z usługą podstawową, nie ma celu uzyskania dodatkowego dochodu, poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających ze zwolnienia, a jedynie ma na celu spełnienie wymogów przepisów prawa regulujących organizację analizowanego wypoczynku. Schronisko (...) świadcząc usługi noclegowe w ramach organizowanego wypoczynku dla dzieci i młodzieży, korzysta z własnej bazy noclegowej. Organizacja wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych realizowana jest na rzecz uczestników spełniających wymagane ustawą kryteria wiekowe. Organizator nie weryfikuje, czy dane dziecko jest uczniem szkoły publicznej czy też niepublicznej, stąd też z wypoczynku mogą korzystać uczniowie szkół zarówno publicznych jak i niepublicznych.
Wątpliwości Wnioskodawcy w analizowanej sprawie dotyczą m.in. ustalenia, czy usługi świadczone przez Powiat za pośrednictwem swojej jednostki, tj. Schroniska (...), polegające na organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w formach i na zasadach określonych w przepisach ustawy o systemie oświaty, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy.
Odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy należy zauważyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że organizując wypoczynek dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych dla grup dzieci szkolnych ze szkół niepublicznych, kiedy w ramach takiego pobytu zapewniają Państwo: bezpieczne i higieniczne warunki wypoczynku, kadrę wypoczynku, w tym wychowawców wypoczynku, dostęp do opieki medycznej, program wypoczynku oraz odpowiednio dostosowane zajęcia oraz wyżywienie, zobowiązujecie się Państwo wykonać określone czynności na rzecz konkretnej osoby, za które dokonywane są opłaty w określonej wysokości. Skoro jest możliwe zidentyfikowanie konkretnego świadczenia wykonywanego przez Powiat na rzecz określonego podmiotu (nabywcy), należy uznać je za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.
W sytuacji, gdy usługi organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych świadczone są na rzecz dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych, nie można uznać, że działania Wnioskodawcy w tym zakresie podporządkowane są ścisłemu reżimowi publiczno-prawnemu. Oznacza to, że Wnioskodawca nie działa w zakresie świadczenia ww. usług celem realizacji zadania własnego jednostek samorządu terytorialnego. W przypadku ww. usług realizowanych na rzecz dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych zachodzi związek pomiędzy otrzymywanymi dochodami (wynagrodzeniem), a zobowiązaniem się Wnioskodawcy do wykonania określonych czynności.
Tym samym, uiszczane opłaty są niczym innym jak wynagrodzeniem wnoszonym na poczet świadczenia usług dokonywanych przez Wnioskodawcę. Jednocześnie podobne lub takie same czynności mogą być wykonywane przez inne podmioty, tzw. podmioty konkurencyjne (np. osoby fizyczne, prawne). Zatem, wyłączenie z zakresu opodatkowania usług organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych w Schronisku realizowanych na rzecz dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych przez Wnioskodawcę stanowiłoby zakłócenie konkurencji i nierówne traktowanie podmiotów wykonujących te same usługi w stosunku do innych niż Wnioskodawca podmiotów.
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że Wnioskodawca w zakresie organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych w okresie ferii letnich i zimowych w Schronisku, działa jako podatnik, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, a czynności te stanowią świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, które zgodnie z art. 5 ustawy podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Nie można również uznać, że Wnioskodawca działa w tym zakresie w reżimie publicznoprawnym, co oznacza, że nie znajdzie zastosowania do świadczonych usług wyłączenie z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.
Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane:
w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w przepisach o systemie oświaty oraz w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910 i 1378 oraz z 2021 r. poz. 4),
przez podmioty sprawujące opiekę nad dziećmi w wieku do 3 lat.
Jak stanowi art. 43 ust. 17 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Zgodnie z ust. 17a ww. przepisu:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
Analiza powyższego prowadzi do wniosku, że jeżeli świadczone usługi będą stanowiły usługi opieki nad dziećmi i młodzieżą i opieka ta sprawowana będzie w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, o systemie oświaty oraz w przepisach ustawy - Prawo oświatowe, to usługi opieki są/będą objęte zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy.
Dla zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisów istotne jest spełnienie zawartych w tych przepisach warunków. Zwrócić należy uwagę, że powyższe uregulowania odsyłają bezpośrednio do przepisów o systemie oświaty.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2230):
Ilekroć w art. 92b-92t i art. 96a jest mowa o wypoczynku, należy przez to rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku.
Stosownie do art. 92c ust. 1 ustawy o systemie oświaty:
Organizatorami wypoczynku mogą być:
szkoły i placówki;
przedsiębiorcy wpisani do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2139 oraz z 2021 r. poz. 1641);
osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, organizujące wypoczynek w celu:
niezarobkowym albo
zarobkowym, jeżeli organizowany wypoczynek nie stanowi imprezy turystycznej, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.
Zgodnie z art. 92c ust. 2 ustawy o systemie oświaty:
Organizator wypoczynku zapewnia:
bezpieczne i higieniczne warunki wypoczynku, w szczególności organizuje wypoczynek w obiekcie lub na terenie spełniającym wymagania ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz warunki higieniczno-sanitarne, określone w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, ochronie środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a w przypadku wypoczynku z udziałem dzieci i młodzieży niepełnosprawnej - organizuje wypoczynek w obiekcie lub na terenie dostosowanym do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności uczestników wypoczynku;
kadrę wypoczynku, którą stanowią:
kierownik wypoczynku i wychowawcy wypoczynku spełniający warunki, o których mowa w art. 92p ust. 1-6; liczba wychowawców wypoczynku jest odpowiednia do liczby uczestników wypoczynku,
w zależności od programu wypoczynku i realizowanych zajęć - trenerzy i instruktorzy sportu, rekreacji, animacji kulturalno-oświatowej, lektorzy języka i inne osoby prowadzące zajęcia podczas wypoczynku, które spełniają następujące warunki:
mają ukończone 18 lat,
posiadają co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe,
posiadają wiedzę, doświadczenie i umiejętności niezbędne do realizowanych zajęć;
dostęp do opieki medycznej:
w ramach świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 z późn. zm.) lub
na podstawie umowy zawartej z lekarzem, pielęgniarką lub ratownikiem medycznym;
program wypoczynku i zajęcia dostosowane do wieku, zainteresowań i potrzeb uczestników, ich stanu zdrowia, sprawności fizycznej i umiejętności;
żywienie zgodne z zasadami higieny żywienia określonymi w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2020 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 24, 138 i 1570);
bezpieczne korzystanie z wyznaczonego obszaru wodnego zgodnie z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 147);
bezpieczne przebywanie w górach oraz na zorganizowanych terenach narciarskich zgodnie z ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz. U. z 2022 r. poz. 1425).
Ww. ustawa nie określa żadnych szczególnych wymagań co do formy prawnej ani też warunków organizacyjno-finansowych, które powinien spełnić organizator. Ustala się jedynie wymagania dotyczące samych form wypoczynku: obowiązkiem organizatorów jest zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków wypoczynku i właściwej opieki wychowawczej, a także zatrudnienie odpowiednio przygotowanej kadry pedagogicznej.
W myśl art. 92d ust. 1 ustawy o systemie oświaty:
Organizator wypoczynku jest obowiązany zgłosić kuratorowi oświaty właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania organizatora wypoczynku zamiar zorganizowania wypoczynku, z zastrzeżeniem art. 92e ust. 1.
W świetle art. 92t pkt 1 ustawy o systemie oświaty:
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia termin złożenia zgłoszenia wypoczynku, o którym mowa w art. 92d ust. 1, jego formę, dokumenty dołączane do zgłoszenia oraz wzór tego zgłoszenia, mając na uwadze potrzebę prawidłowego realizowania przez kuratora oświaty obowiązków związanych z umieszczeniem zgłoszenia wypoczynku w bazie wypoczynku.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 452 z późn. zm.):
Organizator wypoczynku zgłasza kuratorowi oświaty zamiar zorganizowania wypoczynku:
w przypadku wypoczynku organizowanego w okresie ferii letnich oraz wiosennej przerwy świątecznej - od dnia 1 marca w roku szkolnym, w którym organizowany jest wypoczynek, jednak nie później niż na 21 dni przed terminem rozpoczęcia wypoczynku, a w przypadku organizowania półkolonii lub wypoczynku za granicą - nie później niż na 14 dni przed terminem rozpoczęcia wypoczynku;
w przypadku wypoczynku organizowanego w okresie ferii zimowych oraz zimowej przerwy świątecznej - od dnia 1 października w roku szkolnym, w którym organizowany jest wypoczynek, jednak nie później niż na 21 dni przed terminem rozpoczęcia wypoczynku, a w przypadku organizowania półkolonii lub wypoczynku za granicą - nie później niż na 14 dni przed terminem rozpoczęcia wypoczynku.
Analizując powołane wyżej regulacje prawne należy zauważyć, że zwolnienie od podatku, określone w art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy, ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, zatem warunkiem jego zastosowania jest to, aby dany podmiot wykonywał usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą w formach i na zasadach określonych w odpowiednich przepisach, tj. w przepisach o pomocy społecznej oraz w przepisach o systemie oświaty.
Istotą art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy jest zwolnienie od podatku VAT usług opieki nad dziećmi i młodzieżą. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przypadku gdy uczestnikami organizowanego przez Państwa wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych dzieci i młodzież z niepublicznych szkół, wówczas świadczona przez Państwa za pośrednictwem Schroniska usługa organizacji wypoczynku w okresie ferii letnich i zimowych może być uznana za usługę opieki nad dziećmi i młodzieżą. Zatem świadczona przez Państwa usługa organizacji wypoczynku w okresie ferii letnich i zimowych dla dzieci i młodzieży z niepublicznych szkół, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy.
Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że usługa organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży przez Schronisko (...) stanowi usługę w zakresie opieki nad dziećmi wykonywaną w formach i na zasadach określonych w art. 92a, 92c oraz 92d ustawy o systemie oświaty, jak również z Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
Zatem świadczona przez Państwa, za pośrednictwem Schroniska, usługa organizacji form wypoczynku dla dzieci i młodzieży w okresie ferii letnich i zimowych ze szkół niepublicznych spełnia przesłanki, określone w art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy i korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Z treści powyższego przepisu wynika również, że zakresem określonego w nim zwolnienia jest objęta nie tylko opieka nad dziećmi i młodzieżą, ale również dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związanych.
W rozpatrywanej sprawie, w ramach opieki nad dziećmi i młodzieżą usługę główną stanowi zakwaterowanie, z kolei w ramach wypoczynku świadczone będą różne usługi dodatkowe. Do usług ściśle związanych z usługą podstawową należy zaliczyć usługę wyżywienia, jak również opiekę i organizację zajęć prowadzoną przez wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną. Wszystkie usługi ściśle związane z usługą podstawową są niezbędne do wykonania usługi podstawowej. Niezbędność ta polega na konieczności wypełnienia obowiązków nałożonych na organizatora wypoczynku stosownymi przepisami prawa - art. 92c ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Świadczenie usług związanych z usługą podstawową, nie ma celu uzyskania dodatkowego dochodu, poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających ze zwolnienia, a jedynie ma na celu spełnienie wymogów przepisów prawa regulujących organizację analizowanego wypoczynku. Schronisko (...) w ramach usług własnych, zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. zapewnia zakwaterowanie oraz opiekę. Do usług nabywanych od innych podatników należą usługi wyżywienia, transportu oraz wejść do obiektów związanych z realizacją programu.
Zatem z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpią przesłanki, o których mowa w art. 43 ust. 17 ustawy, wyłączające zwolnienie od podatku, to ww. usługi dodatkowe również mogą korzystać ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy.
Podsumowując, usługi świadczone przez Powiat za pośrednictwem swojej jednostki, tj. Schroniska (...), polegające na organizacji wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych w okresie ferii letnich i zimowych oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w formach i na zasadach określonych w przepisach ustawy o systemie oświaty, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy.
Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w ww. zakresie należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W niniejszej interpretacji rozstrzygnięto wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy organizacji przez Schronisko wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół niepublicznych. Z kolei wniosek w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a ustawy organizacji przez Schronisko wypoczynku dla dzieci i młodzieży ze szkół publicznych został rozpatrzony w postanowieniu o bezprzedmiotowości wniosku z 10 sierpnia 2023 r. nr 0112-KDIL1-1.4012.399.2023.1.AR.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
POUCZENIE o funkcji ochronnej interpretacji
* Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
* Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
z zastosowaniem art. 119a;
w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
* Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
POUCZENIE o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.").
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 p.p.s.a.):
* w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 p.p.s.a.), albo
* w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a p.p.s.a.).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a p.p.s.a.).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.).