Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSNwSK 2010/1/1638

Wyrok
Sądu Najwyższego
z dnia 31 sierpnia 2010 r.
WA 22/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia J. Steckiewicz.

Sędziowie: M. Pietruszyński, J. B. Rychlicki (spraw.).

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie ppłk. rez. A. G., wobec którego warunkowo umorzono postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2010 r. apelacji wniesionej przez prokuratora, na korzyść oskarżonego, od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt So. 19/10,

1.

uchyla wyrok w zaskarżonej części i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. umarza postępowanie o czyny popełnione w dniach 22 października 2003 r. i 10 sierpnia 2004 r.,

2.

kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt So 19/10, wobec ppłk. rez. A. G. warunkowo umorzono postępowanie karne o to, że:

I.

"w dniach 17 września 2003 r. i 21 października 2003 r. w W., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd organ finansowy i Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. co do faktu pozostawania w związku małżeńskim, w ten sposób, że będąc od 15 października 2002 r. rozwiedziony, w dniu 17 września 2003 r. złożył wniosek o wypłacenie gratyfikacji urlopowej, w którym wskazał, że gratyfikacja przysługuje na żonę A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 181 z dnia 18 września 2003 r. została mu wypłacona nienależna gratyfikacja urlopowa w kwocie 389,10 zł, a następnie w dniu 12 października 2003 r. złożył oświadczenie o wypłacenie ekwiwalentu za przejazd raz w roku do wybranej miejscowości, w którym jako osobę uprawnioną do przejazdu wskazał żonę A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 205 z dnia 22 października 2003 r. został mu wypłacony nienależny ekwiwalent za przejazd w kwocie 89,74 zł - czym doprowadził Jednostkę Wojskową w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 478,84 zł brutto, przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; a nadto, że w dniach 2 lipca 2004 r. i 30 lipca 2004 r. w W., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd organ finansowy i Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. co do faktu pozostawania w związku małżeńskim, w ten sposób, że będąc od 5 października 2002 r. rozwiedziony, w dniu 2 lipca 2004 r. złożył wniosek o wypłacenie gratyfikacji urlopowej, w którym wskazał, że gratyfikacja przysługuje na żonę A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 127 z dnia 2 lipca 2004 r. została mu wypłacona nienależna gratyfikacja urlopowa w kwocie 396,90 zł, a następnie w dniu 30 lipca 2004 r. złożył oświadczenie o wypłacenie ekwiwalentu za przejazd raz w roku do wybranej miejscowości, w którym jako osobę uprawnioną do przejazdu wskazał żonę A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 154 z dnia 10 sierpnia 2004 r. został mu wypłacony nienależny ekwiwalent za przejazd w kwocie 150 zł - czym doprowadził Jednostkę Wojskową w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 546,90 zł brutto, przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; a nadto o to, że w dniu 3 sierpnia 2005 r. w W., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd organ finansowy i Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. co do faktu pozostawania w związku małżeńskim, w ten sposób, że będąc od 5 października 2002 r. rozwiedziony, złożył wniosek o wypłacenie ekwiwalentu za przejazd raz w roku do wybranej miejscowości i wniosek o wypłacenie gratyfikacji urlopowej, w których wskazał, że osobą uprawnioną do przejazdu jest A. J., a gratyfikacja przysługuje na wymienioną, w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 147 z dnia 3 sierpnia 2005 r. został mu wypłacony nienależny ekwiwalent za przejazd w kwocie 168,88 zł, a na podstawie rozkazu nr 149 z dnia 5 sierpnia 2005 r. została mu wypłacona nienależna gratyfikacja urlopowa w kwocie 480 zł - czym doprowadził Jednostkę Wojskową w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 648,88 zł brutto, przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; a nadto o to, że w dniach 15 listopada 2006 r. i 22 listopada 2006 r. w W., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd organ finansowy i Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. co do faktu pozostawania w związku małżeńskim, w ten sposób, że będąc od 5 października 2002 r. rozwiedziony, w dniu 15 listopada 2006 r. złożył oświadczenie o wypłacenie ekwiwalentu za przejazd raz w roku do wybranej miejscowości, w której wskazał, że osobą uprawnioną do przejazdu jest żona A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 218 z dnia 15 listopada 2006 r. został mu wypłacony nienależny ekwiwalent za przejazd w kwocie 168,88 zł, a następnie w dniu 22 listopada 2006 r. złożył wniosek o wypłacenie gratyfikacji urlopowej, w której wskazał, że gratyfikacja przysługuje na żonę A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 224 z dnia 23 listopada 2006 r. została mu wypłacona nienależna gratyfikacja urlopowa w kwocie 489 zł - czym doprowadził Jednostkę Wojskową w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 657,88 zł brutto, przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 2 w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; a nadto, że w dniu 8 sierpnia 2007 r. w W., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd organ finansowy i Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. co do faktu pozostawania w związku małżeńskim, w ten sposób, że będąc od 5 października 2002 r. rozwiedziony, złożył oświadczenie o wypłacenie ekwiwalentu za przejazd raz w roku do wybranej miejscowości i wniosek o wypłacenie gratyfikacji urlopowej, w których wskazał, że osobą uprawnioną do gratyfikacji urlopowej jest A. J., a gratyfikacja przysługuje na wymienioną, w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 151 z dnia 10 sierpnia 2007 r. został mu wypłacony nienależny ekwiwalent za przejazd w kwocie 174 zł i nienależna gratyfikacja urlopowa w kwocie 546 zł - czym doprowadził Jednostkę Wojskową w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 720 zł brutto, przyjmując, że czyn ten stanowi przypadek mniejszej wagi, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; a nadto o to, że w dniach 22 listopada 2008 r. i 26 listopada 2008 r. w W., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd organ finansowy i Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. co do faktu pozostawiania w związku małżeńskim, w ten sposób, że będąc od 5 października 2002 r. rozwiedziony, w dniu 21 listopada 2008 r. złożył oświadczenie o wypłacenie ekwiwalentu za przejazd raz w roku do wybranej miejscowości, w którym wskazał, że osobą uprawnioną do przejazdu jest żona A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 225 z dnia 22 listopada 2008 r. został mu wypłacony nienależny ekwiwalent za przejazd w kwocie 180 zł, a następnie w dniu 26 listopada 2008 r. złożył wniosek o wypłacenie gratyfikacji urlopowej, w której wskazał, że gratyfikacja przysługuje na żonę A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 228 z dnia 26 listopada 2008 r. została mu wypłacona nienależna gratyfikacja urlopowa w kwocie 660 zł - czym doprowadził Jednostkę Wojskową w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 840 zł brutto, przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; a nadto o to, że w dniach 12 października 2009 r. i 23 listopada 2009 r. w W., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej odpowiednio - wprowadził w błąd i usiłował wprowadzić w błąd organ finansowy i Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. co do faktu pozostawania w związku małżeńskim w ten sposób, że będąc od 5 października 2002 r. rozwiedziony, w dniu 12 października 2009 r. złożył oświadczenie o wypłacenie ekwiwalentu za przejazd raz w roku do wybranej miejscowości, w którym wskazał, że osobą uprawnioną do przejazdu jest żona A. J., w następstwie czego na podstawie rozkazu nr 112 z dnia 15 października 2009 r. został mu wypłacony nienależny ekwiwalent - czym doprowadził Jednostkę Wojskową w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 180 zł brutto, a następnie w dniu 23 listopada 2009 r. złożył wniosek o wypłacenie gratyfikacji urlopowej, w którym wskazał, że gratyfikacja przysługuje na żonę A. J. - czym doprowadził Jednostkę Wojskową w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 750 zł brutto, jednakże celu swego nie osiągnął z uwagi na niewypłacenie mu nienależnej gratyfikacji urlopowej, przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.";

II.

na zasadzie art. 67 § 1 k.k. wyznaczono oskarżonemu ppłk. rez. A. G. okres próby w wymiarze 2 (dwóch) lat;

III.

na mocy art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. orzeczono od oskarżonego ppłk. rez. A. G. świadczenie pieniężne w kwocie 6.000 zł (sześć tysięcy złotych) na rzecz Społecznego Komitetu Wspierania Pomnika-Szpitala "Centrum Zdrowia Dziecka" z siedzibą w W.

Apelację od wyroku w części dotyczącej czynów popełnionych w dniach 22 października 2003 r. i 10 sierpnia 2004 r., opisanych w pkt I zaskarżonego orzeczenia na korzyść oskarżonego wniósł prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w W. Na podstawie art. 438 pkt 1 k.p.k. zarzucił: "obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 101 § 1 pkt 4 k.k., przejawiającą się w warunkowym umorzeniu dwóch z przypisanych oskarżonemu występków z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., tj. czynów zabronionych z pkt 1 i 2 aktu oskarżenia, które zostały popełnione odpowiednio w dniu 22 października 2003 r. oraz w dniu 10 sierpnia 2004 r. - w sytuacji gdy konsekwencją przyjętej przez Sąd pierwszej instancji kwalifikacji prawnej zarzuconych oskarżonemu czynów winno być wydanie orzeczenia umarzającego postępowanie w zakresie czynów z pkt 1 i 2 aktu oskarżenia, przypisanych oskarżonemu w pkt I sentencji wyroku, z uwagi na to, że nastąpiło przedawnienie ich karalności".

Na podstawie art. 427 § 1 k.p.k., art. 437 § 1-2 k.p.k. wniósł o "zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia odnośnie do czynów zawartych w pkt 1 i 2 aktu oskarżenia, przypisanych oskarżonemu w pkt I sentencji wyroku, poprzez umorzenie postępowania w tym zakresie z uwagi na zaistnienie okoliczności wyłączającej ściganie, opisanej w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.".

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierającego apelację rozważył, co następuje.

Apelacja prokuratora jest zasadna.

Artykuł 101 § 1 pkt 4 k.k. stanowi, że gdy chodzi o pozostałe występki zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lata karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat 5. Działanie oskarżonego zostało ocenione przez pryzmat art. 286 § 3 k.k., jako tzw. wypadek mniejszej wagi. Sprawca tego czynu, zgodnie z § 3 art. 286 k.k., podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W zaistniałym stanie faktycznym karalność przestępstw popełnionych w dniu 22 października 2003 r. i w dniu 10 sierpnia 2004 r., a opisanych w pkt I zaskarżonego wyroku, ustała odpowiednio w dniu 22 października 2008 r. oraz w dniu 10 sierpnia 2009 r. Zauważyć też należało, że w sprawie oskarżonego nie znajduje zastosowania art. 102 k.k., albowiem postanowienie o wszczęciu śledztwa o popełnienie przestępstw określonych w art. 286 § 1 k.k. zostało wydane w dniu 7 grudnia 2009 r. przez asesora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w W. (k. 70).

W tej sytuacji, w uwzględnieniu apelacji prokuratora, należało uchylić wyrok w zaskarżonej części i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. umorzyć postępowanie o czyny popełnione przez oskarżonego w dniach 22 października 2003 r. i 10 sierpnia 2004 r.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.