Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2603172

Wyrok
Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 28 września 2018 r.
VIII U 1006/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: del. SR Anna Przybylska.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Łodzi - VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na rozprawie sprawy z odwołania J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. o zadłużenie z tytułu składek na skutek odwołania od decyzji z dnia 28 lutego 2017 r. znak RWA: (...)

1.

oddala odwołanie;

2.

zasądza od J. W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 28 lutego 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że J. W. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 5.180,78 zł, w tym:

1) z tytułu:

składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. w kwocie: 3.553,38 zł

- odsetek za zwłokę: 1.201,00 zł

- kosztów upomnienia: 0,00 zł

- kosztów egzekucyjnych: 0,00 zł;

2) z tytułu:

składek na Fundusz Pracy w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. w kwocie: 318,40 zł

- odsetek za zwłokę: 108,00 zł

- kosztów upomnienia: 0,00 zł

- kosztów egzekucyjnych: 0,00 zł Organ rentowy wskazał, że płatnik składek J. W. nie dopełnił obowiązku określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 ww. ustawy, określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy.

(decyzja z dnia 28 lutego 2017 r. k. 2 - 2v akt ZUS)

W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym dnia 24 kwietnia 2017 r. J. W. zaskarżył powyższą decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie. Skarżący wskazał, że to organ rentowy zalega z wypłatą zasiłków za rok 2012 i 2013. Nadto podniósł, że do powyższej sytuacji doszło w wyniku wcześniej wydanych decyzji, które nie były zgodne ze stanem faktycznym sprawy tj.: decyzją z dnia 19 grudnia 2012 r. (znak:210000/CW/00270096), którą odmówiono mu prawa do zasiłku chorobowego za okres dnia 23 października 2012 r. do dnia 5 listopada 2012 r. i za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy; decyzją z dnia 25 stycznia 2013 r. (znak:210000/CW/00015334), którą odmówiono mu prawa do zasiłku opiekuńczego za okres dnia 13 grudnia 2012 r. do dnia 26 grudnia 2012 r., decyzją z dnia 25 stycznia 2013 r. (znak:210000/CW/00288799) odmówiono mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 28 grudnia 2012 r. do dnia 9 stycznia 2013 r. i za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy oraz decyzją dnia 14 marca 2013 r. (znak: 210000/CW/ 00264323/2013/ZASU) którą zobowiązano odwołującego się do zwrotu nadpłaty zasiłku chorobowego w kwocie 261,00 zł oraz odsetek z funduszu chorobowego w kwocie:16,26 zł - wynikającego z błędu popełnionego przez pracownika ZUS. Dlatego też decyzja z dnia 19 grudnia 2012 r. jako konsekwencja pozostałych wydanych przez ZUS decyzji winna być z urzędu uznana za nieważną. A co za tym idzie brak było również podstaw do wydania obecnie zaskarżonej decyzji.

(odwołanie z dnia 24 kwietnia 2017 r. k. 2- 3)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

(odpowiedź na odwołanie z dnia 24 maja 2017 r. k. 6- 6v)

Pismem procesowym z dnia 12 września 2018 r. organ rentowy wyjaśnił, że wnioskodawca spornym okresie w ogóle nie pobierał zasiłku chorobowego, a zatem z mocy samego prawego podlegał obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym tj. emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, czego nie uwzględnił w składanych deklaracjach rozliczeniowych. Za okres od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. - deklaracje rozliczeniowe, w których wykazano "0" podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (uwzględniono złożone zwolnienie lekarskie za okres od 28 grudnia 2012 r. do 25 czerwca 2013 r.). Z uwagi, że odmówiono wnioskodawcy prawa do wypłaty zasiłku chorobowego bądź opiekuńczego za ww. okres, Zakład z urzędu sporządził korekty deklaracji rozliczeniowych za miesiące od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. W skorygowanych deklaracjach wykazano wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) i ubezpieczenie zdrowotne oraz składkę na Fundusz Pracy.

(pismo z dnia 12 września 2018 r. k. 259)

Na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. wnioskodawca poparł odwołanie oraz oświadczył, że nie zgłasza dalszych wniosków dowodowych, zaś pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

(stanowisko stron e-protokół rozprawy z dnia 25 września 2018 r. 00:00:43 - 00:05:53 płyta CD k. 286)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

J. W. prowadzi jednoosobowo działalność gospodarczą (...) od dnia 1 listopada 2009 r. Rocznie osiąga dochód na poziomie 28.000 zł. Ma firmowy rachunek bankowy, na którym saldo wynosi 1000 zł. Wnioskodawca nie ma oszczędności.

( pismo z dnia 14 września 2017 r. k. 64, zeznania wnioskodawcy e - protokół rozprawy z dnia 25 września 2018 r. 00:05:53 - 00:08:37 płyta CD k. 286)

Decyzją znak (...) z dnia 19 grudnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił wnioskodawcy J. W. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 23 października 2012 r. do dnia 5 listopada 2012 r.

(kserokopia uzasadnienia do wyroku w sprawie XI U 53/13 z dnia 15 kwietnia 2014 r. k. 33 - 36)

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca.

(kserokopia uzasadnienia do wyroku w sprawie XI U 53/13 z dnia 15 kwietnia 2014 r. k. 33 - 36)

Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. w sprawie J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek chorobowy oddalił odwołanie wnioskodawcy.

(kserokopia wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r. w sprawie XI U 53/13 k. 32)

W następstwie rozpoznania wniesionego przez odwołującego się środka zaskarżenia Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. w sprawie VII Ua 120/14 oddalił apelację.

(kserokopia wyroku z dnia 23 października 2014 r. k. 37)

Decyzją znak (...) z dnia 21 stycznia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił wnioskodawcy J. W. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 13 grudnia 2012 r. do dnia 26 grudnia 2012 r.

(okoliczność bezsporna, decyzja z dnia 21 stycznia 2013 r. zawarta w załączonych aktach o sygn. VIII U 2664/15 k. 51)

Od powyższej decyzji J. W. odwołanie nie złożył.

(okoliczność bezsporna)

Decyzją znak (...) z dnia 21 stycznia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił wnioskodawcy J. W. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 28 grudnia 2012 r. do dnia 9 stycznia 2013 r. i za cały okres niezdolności do pracy.

(okoliczność bezsporna, decyzja z dnia 21 stycznia 2013 r. zawarta w załączonych aktach o sygn. VIII U 2664/15 k. 52)

Od powyższej decyzji J. W. odwołanie nie złożył.

(okoliczność bezsporna)

Decyzją znak (...) z dnia 14 marca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił wnioskodawcy J. W. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 16 kwietnia 2012 r. do dnia 12 października 2012 r. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, w wysokości wyższej niż ustalona z podstawy wymiaru zasiłku przyjętej odpowiednio z okresu od miesiąca kwietnia 2011 r. do miesiąca marca 2012 r. Ponadto organ rentowy zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu powstałej nadpłaty zasiłku chorobowego za sporny okres w kwocie 261,00 zł oraz odsetek z funduszu chorobowego w kwocie: 16,26 zł.

(decyzja z dnia 14 marca 2013 r. k. 23 - 24)

W dniu 6 maja 2013 r. wnioskodawca odwołał się od powyższej decyzji.

(okoliczność bezsporna, odwołanie z dnia 6 maja 2013 r. k. 3 zawarte w załączonych aktach o sygn. XI U 720/13)

Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 3 października 2013 r. w sprawie J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek chorobowy zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż wnioskodawca ma obowiązek zwrotu stronie pozwanej Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za okres od dnia 16 kwietnia 2012 r. do dnia 12 października 2012 r. w kwocie 261 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 marca 2013 r. do dnia zapłaty oraz oddalił odwołanie w pozostałym zakresie.

(okoliczność bezsporna, wyrok z dnia 3 października 2013 r. k. 69 zawarty w załączonych akt o sygn. XI U 720/13)

Pismem z dnia 22 maja 2015 r. organ rentowy, rozpoznając wniosek z dnia 4 maja 2015 r., nie wyraził zgody J. W. na opłacenie po terminie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiące: październik, listopad i grudzień 2012 r., a tym samym wskazał, że J. W. nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie 13.10.2012 - 30.06.2013.

(pismo z dnia 22 maja 2015 r. k. 72 - 72v)

Pismem z dnia 14 lipca 2015 r. organ rentowy, rozpoznając wniosek z dnia 24 czerwca 2015 r., nie wyraził zgody J. W. na opłacenie po terminie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiące: październik, listopad i grudzień 2012 r., a tym samym wskazał, że J. W. nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie 13.10.2012 - 30.06.2013

(pismo z dnia 14 lipca 2015 r. k. 71 - 71v)

W dniu 3 lipca 2015 r. (...) J. W. wystąpił z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

(okoliczność bezsporna, uzasadnienie do wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r. k. 96 - 102 zawarte w załączonych akt o sygn. VIII U 2664/15)

Decyzją z dnia 10 sierpnia 2015 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy. W uzasadnieniu wskazał, że na dzień 10 sierpnia 2015 r. wnioskodawca dokonując bezzasadnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek za okres od stycznia do czerwca 2013 r. zalega z opłatą składek za okres od stycznia do czerwca 2013 r.

(okoliczność bezsporna, uzasadnienie do wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r. k. 96 - 102 zawarte w załączonych akt o sygn. VIII U 2664/15)

W dniu 15 września 2015 r. wnioskodawca odwołał się od powyższej decyzji.

(okoliczność bezsporna, odwołanie z dnia 15 września 2015 r. k. 2 -6 zawarte w załączonych aktach o sygn. VIII U 2664/15)

Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wydanie zaświadczenia oddalił odwołanie. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że nie było sporne, że wnioskodawca opłacił za okres od stycznia do czerwca 2013 r. składki w niższej od należnej wysokości.

(Okoliczność bezsporna, wyrok z dnia 23 czerwca 2016 r. k. 93 zawarty w załączonych akt o sygn. VIII U 2664/15)

W dniu 23 września 2016 r. powyższe rozstrzygniecie zostało zaskarżone w całości przez wnioskodawcę.

(okoliczność bezsporna, apelacja z dnia 23 września 2016 r. k. 105 - 106 zawarta w załączonych akt o sygn. VIII U 2664/15)

W następstwie rozpoznania wniesionego przez odwołującego się środka zaskarżenia Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z 27 września 2017 r. w sprawie III AUa 1344/16 oddalił apelację. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podniósł, między innymi, że w związku z pozbawieniem prawa do zasiłku chorobowego, wnioskodawca nie ma możliwości pomniejszania kwoty składek za miesiące od grudnia 2012 r. do czerwca 2013 r., podnosząc argument istnienia niezdolności do pracy, gdyż za okres choroby, za który odmówiono prawa do wypłaty zasiłku chorobowego należne są składki w pełnej wysokości. Wskazał także, że w dniu wydania decyzji w (...) brak było poprawnych dokumentów rozliczeniowych za okres od stycznia do czerwca 2013 r. co wynika z bezzasadnego zmniejszania podstawy wymiaru składek za wskazany okres.

( okoliczność bezsporna, wyrok z dnia 27 września 2017 r. k. 159 zawarty w załączonych akt o sygn. VIII U 2664/15 wraz z uzasadnieniem - k. 163 - 165)

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że J. W. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy. Organ rentowy wskazał, że płatnik składek J. W. nie dopełnił obowiązku określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 ww. ustawy, określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy.

(decyzja z dnia 28 lutego 2017 r. k. 2 - 2v akt ZUS)

W analizowanym okresie styczeń - czerwiec 2013 r., J. W. dokonał tylko jednej wpłaty na ubezpieczenie społeczne (tylko jedna wykazana była w deklaracją (...)). Wpłata dotyczyła części składki za czerwiec (118,45 zł.) - wpłata dokonana w dniu 10 lipca 2013 r. Wpłata została dokonana zgodnie z przypadającym terminem płatności, jednakże była tylko częścią należnej składki. Nadto J. W. dokonał tylko jednej, również zgodnej z deklaracją (...), wpłaty na Fundusz Pracy. W dniu 10 lipca 2013 (zgodnie z przypadającym terminem płatności) na konto ZUS została przekazana część składki na Fundusz Pracy w kwocie 9,10 zł.

Oznacza to, że w badanym okresie od stycznia do czerwca 2013 r. powinien dokonać wpłat składek w wysokości: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - 3936,54 zł zaś Fundusz Pracy - 327,48 zł. Biorąc pod uwagę, że wpłacił jedynie 118,45 zł na FUS oraz 9,10 zł na FP jego zobowiązania wobec ZUS z tytułu niepłaconych składek są następujące: na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - 3818,09 zł zaś na Fundusz Pracy - 318,40 zł.

J. W. oprócz zobowiązania z tytułu niezapłaconych składek na FUS w wysokości 3818,09 zł ma również wobec ZUS zobowiązanie z tytułu odsetek od niezapłaconych składek na FUS w wysokości 1297,01 zł. Łączna kwota zaległości i odsetek z tytułu nieopłacenia składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych wynosi - 5115,09 zł. Nadto wnioskodawca oprócz zobowiązania z tytułu niezapłaconych składek na FP w wysokości 318,40 zł ma również wobec ZUS zobowiązanie z tytułu odsetek od niezapłaconych składek na FP w wysokości 108,00 zł. Łączna kwota zaległości i odsetek z tytułu nieopłacenia składek na Fundusz Pracy wynosi 426,40 zł.

Łączna kwota zadłużenia J. W. z tytułu nieopłaconych składek na FUS (5115,09 zł.) i FP (426,40 zł.) za okres styczeń-czerwiec 2013 wraz z odsetkami do dnia 28 lutego 2017 r. wynosi - 5 541.49 zł.

(opinia biegłego z zakresu rachunkowości i finansów k. 206 - 232, opinia uzupełniająca biegłego z zakresu rachunkowości i finansów k. 262 -270)

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny dowodów:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sądowych jak i aktach ZUS i opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i finansów.

Z uwagi na to, że odwołujący kwestionował prawidłowości dokonanych przez organ rentowy wyliczeń zadłużenia, Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów celem obliczenie na dzień wydania przez ZUS zaskarżonej decyzji wysokości zaległości ubezpieczonego J. W. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy za okres od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r.

Biegły sądowy dokonując zleconych obliczeń przyjął do nich obiektywne dane wynikające z obowiązujących wówczas przepisów zarówno, co do wysokości podstawy wymiaru składek jak i samych składek, uwzględniając przy tym okoliczność dokonanych w okresie od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. wpłat na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy.

Nadto biegły zestawił ustaloną wysokość należnych składek z kwotami przelewów dokonanych przez wnioskodawcę tytułem należnych składek w spornym okresie. Biegły zaznaczył, że wnioskodawca we dniu 10 lipca 2013 r. dokonał tylko jednej wpłaty na ubezpieczenie społeczne części składki za czerwiec w wysokości 118,45 zł oraz wpłaty na Fundusz Pracy część składki za czerwiec w kwocie 9,10 zł. Oznacza to, że we wskazanym okresie J. W. nie wypełnił spoczywającego na nim obowiązku opłaty składek w wymaganej wysokości zaś za czerwiec 2013 r. jedynie w części zadośćuczynił temu obowiązkowi. Co w konsekwencji spowodowało, że obecnie powstało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy.

Przechodząc do oceny samej opinii Sąd w pełni uznał wartość dowodową opinii biegłego, podzielając - jako przekonujące - wnioski wypływające z ich treści. W ocenie Sądu opinie te (podstawowa oraz uzupełniająca) są rzetelne i nie zawierają braków. Zostały sporządzone zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot. Do wydania opinii biegły dysponował dokumentacją zgromadzoną w sprawie tj. przedstawioną przez organ rentowy, natomiast wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających fakt uiszczenia składki w wymaganej wysokości. Opinia podstawowa i uzupełniająca zostały przekonująco uzasadnione, nie zawierają sprzeczności ani uchybień, które pozbawiałyby je wartości dowodowej, dlatego też w ocenie Sądu zasługiwała ona na to by stać się podstawą ustaleń faktycznych. Jednocześnie uznać należy, że ostatecznie wnioskodawca przychylił się do wniosków wypływających z opinii biegłego, ponieważ na ostatniej rozprawie w dniu 25 września 2018 r. nie wniósł o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii uzupełniającej biegłego wręcz przeciwnie oświadczył, że dalszych wniosków dowodowych nie zgłasza. W tej sytuacji uznać należy, że brak było podstaw, do czynienia ustaleń w sprawie przeciwnych niż te wynikające z nie podważonej w sposób skuteczny opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów.

Uzasadnienie prawne

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i jako takie podlega oddaleniu.

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obliczania i opłacania składek reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 963 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej ustawą systemową, osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego rozwiązania dla pracowników oraz od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Po myśli art. 36 ust. 1 wyżej powołanej ustawy systemowej, każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust. 3).

Natomiast po myśli art. 17 w związku z art. 46 ustawy, płatnik składek obowiązany jest według zasad wynikających z przepisów niniejszej ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Rozliczenie składek oraz wypłaconych przez płatnika w tym samym miesiącu świadczeń następuje w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.

Zgodnie zaś z treścią art. 48 tejże ustawy, jeżeli płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie będąc z tego obowiązku zwolnionym, organ rentowy dokonuje wymiaru składek z urzędu w wysokości wynikającej z ostatnio złożonej deklaracji, bez uwzględnienia wypłaconych płatnikowi świadczeń, zawiadamiając go o tym. Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik złoży deklarację rozliczeniową, organ rentowy koryguje wymiar składek do wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji z uwzględnieniem wykazanych w niej świadczeń.

Powyższe obowiązki płatnika, wynikają wprost z przepisów ustawy, nie ma zatem potrzeby nakładania na niego takiego obowiązku z drodze decyzji. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

W myśl zaś art. 32 ww. ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Natomiast w przypadku nie wywiązania się przez płatnika składek ze swojego obowiązku, organ rentowy ma prawo do samodzielnego wydania stosownej decyzji ustalającej wysokość zaległych składek i wezwać do ich opłacenia a następnie do ściągnięcia ich w drodze egzekucji.

Podstawę prawną stanowi tu z art. 83 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:

1)

zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;

2)

przebiegu ubezpieczeń;

3)

ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;

3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;

4)

ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5)

wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Po myśli art. 23 ust. 1 ustawy, od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201).

Z kolei zgodnie z art. 31 omawianej ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych do należności z tytułu składek, w tym składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stosuje się odpowiednio m.in. art. 26 i art. 29 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Organ rentowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy. Następnie ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 28 lutego 2017 r., określając kwotowo stan zadłużenia wnioskodawcy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wnioskodawca wnosząc o jej uchylenie zakwestionował wysokość zadłużenia, naliczanych odsetek, nie uwzględnienia okresu niezdolności do pracy w okresie od października 2012 r. do czerwca 2013 r.

Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zarzuty dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, w celu wyjaśnienia czy wyliczenia przedstawione przez ZUS w zakresie określenia wysokości zaległości odwołującego się z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. są prawidłowe.

Z opinii podstawowej jak i uzupełniającej wynika, że kwoty zadłużenia za sporny okres tj. od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. zostały prawidłowo przez ZUS określone, zarówno kwota zadłużenia jak i odsetki. Co istotne biegły wyliczył kwotę zadłużenia wyższą (na skutek zastrzeżeń wnioskodawcy) niż ustalona w zaskarżonej decyzji ZUS z dnia 28 lutego 2017 r. tj. 5180,78 zł. Biegły zwrócił uwagę, że J. W. dokonał tylko jednej wpłaty na ubezpieczenie społeczne tj. wpłata dotyczyła części składki za czerwiec (118,45 zł.) - wpłata dokonana w dniu 10 lipca 2013 r. Wpłata została dokonana zgodnie z przypadającym terminem płatności, jednakże była tylko częścią należnej składki. Nadto J. W. dokonał tylko jednej, również zgodnej z deklaracją (...), wpłaty na Fundusz Pracy. W dniu 10 lipca 2013 (zgodnie z przypadającym terminem płatności) na konto ZUS została przekazana część składki na Fundusz Pracy w kwocie 9,10 zł. Oznacza to, że w badanym okresie od stycznia do czerwca 2013 r. powinien dokonać wpłat składek w wysokości: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - 3936,54 zł zaś Fundusz Pracy - 327,48 zł. Biorąc pod uwagę, że wpłacił jedynie 118,45 zł na FUS oraz 9,10 zł na FP jego zobowiązania wobec ZUS z tytułu niepłaconych składek są następujące: na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - 3818,09 zł zaś na Fundusz Pracy - 318,40 zł. Biegły wskazał także, że J. W. oprócz zobowiązania z tytułu niezapłaconych składek na FUS w wysokości 3818,09 zł ma również wobec ZUS zobowiązanie z tytułu odsetek od niezapłaconych składek na FUS w wysokości 1297,01 zł. Łączna kwota zaległości i odsetek z tytułu nieopłacenia składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych wynosi - 5115,09 zł. Nadto wnioskodawca oprócz zobowiązania z tytułu niezapłaconych składek na FP w wysokości 318,40 zł ma również wobec ZUS zobowiązanie z tytułu odsetek od niezapłaconych składek na FP w wysokości 108,00 zł. Łączna kwota zaległości i odsetek z tytułu nieopłacenia składek na Fundusz Pracy wynosi 426,40 zł. Podsumowując biegły wskazał, że łączna kwota zadłużenia J. W. z tytułu nieopłaconych składek na FUS (5115,09 zł.) i FP (426,40 zł.) za okres styczeń-czerwiec 2013 wraz z odsetkami do dnia 28 lutego 2017 r. wynosi - 5 541.49 zł.

W tej sytuacji wyliczenia przeprowadzone przez ZUS co do stanu zadłużenia znalazły potwierdzenie w opinii sądowego z zakresu rachunkowości i finansów. A co za tym idzie nie mogły się ostać zarzuty odwołującego się co do błędnie określonych kwot zadłużenia i należnych od nich odsetek.

Również pozostałe zarzuty skarżącego nie mogły być uwzględnione. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 19 grudnia 2012 r. odmówiono wnioskodawcy prawa do zasiłku chorobowego za okres dnia 23 października 2012 r. do dnia 5 listopada 2012 r. i za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy; decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r. odmówiono wnioskodawcy prawa do zasiłku opiekuńczego za okres dnia 13 grudnia 2012 r. do dnia 26 grudnia 2012 r., decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r. odmówiono prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 28 grudnia 2012 r. do dnia 9 stycznia 2013 r. i za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy zaś decyzją dnia 14 marca 2013 r. zobowiązano odwołującego się do zwrotu nadpłaty zasiłku chorobowego w kwocie 261,00 zł oraz odsetek z funduszu chorobowego w kwocie:16,26 zł. Co istotne wszystkie ze wskazanych decyzji są już prawomocne czy to z uwagi na brak odwołania się przez wnioskodawcę czy też uruchomienie procedury kontroli sądowej. Te zaś skierowane do sądu również ostały się we wskazanym zakresie i ostatecznie potwierdziły słuszność stanowiska organu rentowego. W związku z tym nie było możliwe - zgodnie z żądaniem wnioskodawcy - stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 19 grudnia 2012 r., zwłaszcza, że była ona poddana kontroli zarówno w pierwszej instancji przez Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy oraz w drugiej instancji przez Sąd Okręgowy w Łodzi, który wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. oddalił apelację J. W. A co za tym idzie decyzja z dnia 19 grudnia 2012 r. była wydana zgodnie z prawem. Zatem obecnie kwestionowanie prawidłowości przedmiotowej decyzji w żadnym wypadku nie mogło być ponownie analizowane w sytuacji, gdy została poddana kontroli sądowej i to w dwóch instancjach.

Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c., prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego wyroku jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w procesie późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Zachodzi tu zatem ograniczenie dowodzenia faktów objętych prejudycjalnym orzeczeniem (wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., V CKN 1110/00, Lex nr 74492). Związanie orzeczeniem oznacza niedopuszczalność nie tylko dokonywania ustaleń sprzecznych z nim, ale nawet przeprowadzania postępowania dowodowego w tym zakresie (wyrok SN z dnia 12 maja 2011 r., I PK 193/10, Lex nr 852766). Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 365 § 1 k.p.c. oznacza zatem, że dana kwestia prawna, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w innej sprawie, a która ma znaczenie prejudycjalne w sprawie rozpoznawanej, kształtuje się tak jak to przyjęto we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu. Przesądzenie tej kwestii oznacza, że w późniejszym postępowaniu nie może być ona już ponownie badana, a zatem zachodzi konieczność ograniczenia dowodzenia faktów objętych prejudycjalnym orzeczeniem.

Istnieje także konieczność respektowania przez sąd cywilny indywidualnych rozstrzygnięć zapadających w innym segmencie władzy publicznej (w tym przypadku decyzji ZUS), niezależnie od ich charakteru (konstytutywny, deklaratywny) i bez względu na zapatrywanie sądu co do ich zgodności z prawem. Prawidłowość tych aktów nie podlega ocenie sądu cywilnego (co do utrwalonego wyjątku w przypadku tzw. bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej zob. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 9 października 2007 r., III CZP 46/07, OSNC 2008, Nr 3, poz. 30; wyrok SN z dnia 9 września 2015 r., III PK 137/14, LEX nr 1972509). Dotyczy to jednak wyłącznie zawartego w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa lub stosunku prawnego, z uwzględnieniem granic przedmiotowych i podmiotowych tego rozstrzygnięcia.

Zatem Sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją organu rentowego, od której strona nie wniosła odwołania w trybie art. 4779 k.p.c./Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2008 r. I UK 376/07 LEX nr 528613/.

W związku z tym składki za sporny okres są w pełni należne, ponieważ okazało się, że wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego. W tej sytuacji był zobligowany do zapłaty składek w pełnej wysokości na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy, z uwagi na treść art. 18 ust. 10 w zw. z ust. 9 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych. Brak zaś spełnienia tego zobowiązania spowodował, że obecnie na koncie ubezpieczonego powstało zadłużenie ze wskazanych tytułów, które jest zobligowany uregulować. Należy też wskazać, że to wnioskodawca ostatecznie odpowiedzialny jest za prawidłowe wypełnianie deklaracji, a nie organ rentowy. Poza tym już w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacie składek, nie było sporu pomiędzy stronami, że za sporny okres na koncie wnioskodawcy widnieje zadłużenie.

W oparciu o poczynione ustalenia i obowiązujące przepisy prawa Sąd Okręgowy uznał, że skarżona decyzja jest prawidłowa.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 47714 § 1 k.p.c., oddalił odwołanie.

W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy zasądził od wnioskodawcy na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. kwotę 1800 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - stosownie do treści § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.