Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1931193

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 17 czerwca 2010 r.
VIII SA/Wa 176/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia (...) stycznia 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie usunięcia drzew postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) maja 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, z uwagi na brak przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku.

W piśmie z dnia (...) czerwca 2010 r. tj. w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego skarżący nie zgodził się dokonaną w tym postanowieniu oceną jego sytuacji materialnej podając, że żona nie ma obowiązku pokrywania kosztów sądowych wywołanych wniesieniem przez niego skargi i nie zamierza ujawniać stanu jej konta, gdyż nie ma na to zgody żony.

Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę (wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia (...) kwietnia 2010 r.), jest on osobą bezrobotną, nie zarejestrowaną w Urzędzie Pracy i pozostającą na utrzymaniu żony, której dochód z tytułu zatrudnienia wynosi (...) zł netto. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie podejmuje pracy sezonowej ani dorywczej, gdyż takowej nie ma, a za granicę wyjechać nie może. Oświadczył, że jego żona leczy się w poradni kardiologicznej, neurologicznej i reumatologicznej, w związku z czym ponosi dodatkowe koszty. Jako jedyny majątek wymienił dom o powierzchni (...) m2 oraz nabytą w drodze spadku działkę położoną w Drążnie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a.) - wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.

Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną tj. samotnych, nie posiadających żadnego majątku lub dochodów, bądź też posiadających dochód niewielki pozwalający na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.

Z powyższego wynika zatem, że przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją szczególną i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.

Z treści art. 246 § 1 p.p.s.a., wynika, że prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sformułowanie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przypadku powziętych wątpliwości sąd, zgodnie z art. 255 p.p.s.a., wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką do weryfikacji zawartych w nim danych, a w konsekwencji przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.

Analiza podanych przez skarżącego okoliczności nie uzasadnia stwierdzenia, iż w sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przede wszystkim stwierdzić należy, że skarżący nie wywiązał się w pełni z nałożonego obowiązku udokumentowania sytuacji materialnej swojej rodziny. Nie złożył bowiem wyciągów z rachunków bankowych żony, co w istotny sposób uniemożliwia dokonanie prawidłowej oceny jego sytuacji materialnej. Podkreślić bowiem w tym miejscu należy, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm. - dalej k.r.o.) małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Interpretacja powołanych regulacji prowadzi do wniosku, że skarżący inicjujący spory sądowe powinien liczyć na wsparcie finansowe współmałżonka, który jest zobowiązany nieść pomoc także w zakresie uiszczania kosztów postępowania sądowego. Koszty takie należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.

Odmawiając udzielenia informacji na temat stanu konta żony skarżący uniemożliwił obiektywną ocenę jego sytuacji materialnej Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że T. S. nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy.

Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.