Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2606412

Postanowienie
Sądu Okręgowego w Toruniu
z dnia 10 stycznia 2019 r.
VIII Cz 886/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SO Marek Paczkowski (spr.).

Sędziowie SO: Katarzyna Borowy, Marek Lewandowski.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku uprawnionego J. O. przy uczestnictwie obowiązanego D. P. o udzielenie zabezpieczenia na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 24 września 2018 r. sygn. akt XI Co 1633/18 postanawia:

oddalić zażalenie.

(Sędzia SO Katarzyna Borowy/Sędzia SO Marek Paczkowski/Sędzia SO Marek Lewandowski)

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił wniosek J. O. o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przed wszczęciem postępowania poprzez zakazanie obowiązanemu D. P. wykonywania praw z weksla in blanco przekazanego mu przy zawarciu umowy z dnia 23 października 2017 r. o roboty budowlane do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o ustalenie treści stosunku prawnego łączącego strony w części dotyczącej należnego wynagrodzenia, które to postępowanie miałoby być wszczęte w ślad za udzieleniem zabezpieczenia. W uzasadnieniu uprawniony wskazał, że przy zawarciu umowy o roboty budowlane przekazał obowiązanemu weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową. Z uwagi na wady fizyczne przedmiotu uprawniony złożył oświadczenie o obniżeniu wynagrodzenia z kwoty 539450 zł do kwoty 524900 zł, wzywając jednocześnie do wydania weksla. Oświadczenie powyższe zostało jednak zignorowane, a weksel nie został zwrócony. W związku z tym zdaniem wnioskującego jest on narażony na ryzyko sądowego dochodzenia roszczenia kwoty 14500 zł (przez uruchomienie weksla przez obowiązanego), nadto wnioskujący zamierza wystąpić z powództwem o ustalenie treści wiążącego strony stosunku prawnego w zakresie dotyczącym wysokości należnego wynagrodzenia.

W ocenie Sądu Rejonowego uprawniony uprawdopodobnił swoje roszczenie, jednakże nie wykazał należycie interesu prawnego. Sąd wskazał, że powództwo, które ma zamiar wytoczyć uprawniony ma dotyczyć ustalenia treści stosunku prawnego łączącego strony, a nie zapłaty. Natomiast fakt zawarcia przez strony deklaracji wekslowej i przekazania weksli in blanco pozostaje bez wpływu na zasadność roszczenia uprawnionego. W razie oddalenia powództwa uprawniony będzie zobowiązany zapłacić obowiązanemu określoną kwotę, a w razie uwzględnienia - uprawniony zostanie zwolniony z obowiązku świadczenia. Podobnie też Sąd Rejonowy uznał, że w razie wypełnienia weksla przez remitenta brak zabezpieczenia także nie uniemożliwi osiągnięcia celu postępowania, skoro celem postępowania jest ustalenie treści stosunku prawnego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uprawniony, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku oraz o zasądzenie od obowiązanego na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że brak zabezpieczenia może spowodować, że niezależnie od toczącego się postępowania o ustalenie treści stosunku prawnego, obowiązany może wypełnić weksel i w przypadku braku zapłaty przez uprawnionego, zająć wierzytelności uprawnionego lub też wszcząć egzekucję.

W odpowiedzi na zażalenie obowiązany wniósł o jego oddalenie jako bezzasadnego.

Uzasadnienie prawne

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Merytorycznymi przesłankami zabezpieczenia powództwa określonymi w przepisie 730 (1) § 1 i 2 k.p.c. są istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Obie okoliczności wymagają uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treści art. 243 k.p.c. oznacza, że uprawniony winien przedstawić i należycie uzasadnić twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia. Uprawdopodobnienie dotyczy dwóch aspektów - okoliczności faktycznych, które powinny być prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, oraz podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna (Bodio J., Demendecki T., Jakubecki A., Marcewicz O., Telenga P., Wójcik M.P., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Oficyna, 2008). Natomiast uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia polega na wykazaniu, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. W przypadku roszczeń niepieniężnych art. 755 § 1 k.p.c. wskazuje na otwarty katalog możliwych sposobów zabezpieczenia.

Sąd Okręgowy za trafne ocenił wnioskowanie Sądu Rejonowego, że wnioskujący o zabezpieczenie nie uprawdopodobnił interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia roszczenia, które zamierza dochodzić od obowiązanego.

W szczególności nie podlega wątpliwości Sądu Okręgowego, że brak wnioskowanego zabezpieczenia nie uniemożliwi, ani też w żaden sposób nie utrudni osiągnięcia celu postępowania, które zamierza zainicjować uprawniony. Celem postępowania będzie bowiem ustalenie treści łączącego strony stosunku prawnego (umowy o roboty budowlane) w zakresie dotyczącym wysokości należnego obowiązanemu wynagrodzenia, a nie zasądzenie z żądania o zapłatę. Natomiast uprawniony wnioskował o udzielenie zabezpieczenia poprzez zakazanie obowiązanemu (wykonawcy) wykonywania praw z weksla, wystawionego właśnie na zabezpieczenie zapłaty obowiązanemu. W istocie zatem brak w ogóle związku między wnioskowanym przez uprawnionego sposobem zabezpieczenia a przedmiotem roszczenia, z którym zamierza wystąpić uprawniony. Oczywiście orzeczenie zgodnie z wnioskiem uprawnionego stworzyłoby niewątpliwie niedogodność dla obowiązanego, ale w dalszym ciągu mógłby on dochodzić swych praw w drodze innego postępowania choćby o zapłatę bez powołania się na weksel. W takiej sytuacji uprawniony nie uniknąłby skutków wytoczenia powództwa przeciwko niemu. Ponadto jest oczywistym, że w razie wytoczenia powództwa przez obowiązanego w oparciu o weksel uprawniony będzie mógł skorzystać z instytucji przewidzianych przez k.p.c.

Sąd Okręgowy, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.

(Sędzia SO Katarzyna Borowy/Sędzia SO Marek Paczkowski/Sędzia SO Marek Lewandowski)

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.