Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2143997

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 3 czerwca 2016 r.
VII SAB/Wa 121/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D.W., M. W., M. W., J. W. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF w dniu 10 marca 2016 r., a następnie w dniu 27 maja 2016 r. wniosek D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (w pierwotnym wniosku wskazano adwokata, w powtórnym wniosku radcę prawnego).

Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3 047 zł miesięcznie. Podali, że są współwłaścicielami dwóch działek o powierzchni 2 488 m2. Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Wskazali następujące wydatki domowe: 500 zł - utrzymanie mieszkania, 800 zł - leki i leczenie, Dodali, że koszty prowadzenia spraw sądowych i administracyjnych przewyższają ich dochody, a same ksera, listy polecone to koszt 1 000 zł miesięcznie.

Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 21 kwietnia br. wydanego w trybie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) wnioskodawcy zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:

- właściwego uzasadnienia wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na złą sytuację majątkową,

- wskazania jakiej wielkości wnioskodawcy wybudowali dom (o którym piszą w piśmie z dnia 8 lutego 2013 r. stanowiącego skargę w sprawie VII SA/Wa 2850/14 - poprzednia sygnatura VII SA/Wa 504/13), z jakich środków dom ten został wybudowany i na jakiej działce się znajduje,

- podania gdzie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należy podać wielkość w m2), oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.),

- podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.) i aktualnych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym skarżący mieszkają;

- do wskazania oraz udokumentowania innych niż związane z utrzymaniem mieszkania stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym skarżących z podaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, poniesionych w przeciągu ostatnich 3 miesięcy,

- do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych przez skarżących świadczeń emerytalnych;

- podania, czy posiadają, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),

- wskazania czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych,

- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące,

- nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2015 i 2014 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,

- wskazania czy pod adresem zamieszkania wnioskodawców N. prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci firm: Usługi Transportowe J. W. oraz firmy J. M. W., które to firmy posiadają swój adres w ww. miejscu,

- podania czy J. W. i M. W. zamieszkują wspólnie z wnioskodawcami,

- wskazania i udokumentowania dochodów J. W. i M. W.

Wnioskodawcy odebrali ww. wezwanie w dniu 13 maja 2016 r. i w piśmie z dnia 18 maja 2016 r. (data nadania) wskazali, że zła sytuacja materialna skarżących wynika z tego, że mają małe emerytury. J. i M. W. nie mieszkają z wnioskodawcami. Nie korzystają z pomocy społecznej.

Uzasadnienie prawne

W niniejszej sprawie zważono, co następuje.

Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.

Rozpoznając złożony wniosek należy wskazać, że wnioskodawcy nie wykazali, by ich sytuacja materialna była tak trudna, by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że złożony wniosek zawiera dane ogólnikowe i niepełne, nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości i nie przedstawia pełnych danych materialnych wnioskodawców. Strona skarżąca poza wskazaniem kosztu leków w wysokości około 800 zł i kosztu utrzymania mieszkania 500 zł nie przedstawiła żadnych rachunków bądź przybliżonych kwot świadczących o miesięcznych kosztach utrzymania. W istocie, poza danymi określającymi wysokość dochodu rodziny (3 047 zł.), nie ma żadnych innych danych, które umożliwiłyby ocenę sytuacji finansowej skarżących. Biorąc pod uwagę zaś powyższe kwoty należy stwierdzić, że skarżący są w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Tym bardziej, że kosztów prowadzenia spraw w wysokości 1 000 zł nie można zaliczyć do niezbędnych wydatków życiowych służących wyłącznie do utrzymania się.

Ponadto inne okoliczności nie zostały wyjaśnione np. kwestia posiadania środków na pobudowanie nowego domu wnioskodawców, nie wskazano czy dom ten jest ukończony, jakiej jest wielkości, z innych spraw prowadzonych przez wnioskodawców (np. VII SA/Wa 1357/15) wynika, że dom na działce (...) budowany jest przez dzieci wnioskodawców i całą rodzinę własną pracą, z wyjątkiem prac wymagających fachowców. Ponadto nie nadesłano dokumentów źródłowych. Tym samym złożone przez stronę oświadczenie jest niepełne. Pamiętać należy, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Okoliczności wskazane we wniosku, jak i w kolejnym piśmie, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżących, tym bardziej, że okoliczności wskazane budzą wątpliwości, których - poprzez niezastosowanie się do wezwań - nie usunięto. Składanie niepełnych, niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżących. Wnioskodawcy pozbawili w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny ich sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawcy nie są osobami, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a ich sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy z powodu ubóstwa. Wskazać zatem należy, że dochód wnioskodawców na poziomie 3 047 zł jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Wnioskodawcy otrzymują stałą emeryturę, co z kolei skłania do wniosku, że ich sytuacja materialna jest stabilna. Emerytura jest bowiem stale wypłacanym przychodem, z którego skarżący żyją.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.