VII SA/Wa 826/17 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2599396

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2017 r. VII SA/Wa 826/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu (...) od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 sierpnia 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) stycznia 2017 r. znak (...) w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 sierpnia 2017 r. odmawiające (...) przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy VII SA/Wa 826/17 wpłynął na formularzu PPF wniosek (...) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Dane w formularzu PPF zostały-na wezwanie referendarza-uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami.

Z treści nadesłanego przez wnioskodawcę formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jest osobą chorą od 10 lat na depresję, nie będącą w stanie podjąć pracy, pozostaje na utrzymaniu 82 letniej matki z niewielką emeryturą. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, nieruchomości ani oszczędności. Podał, że mieszka "w użyczonym pokoju przez matkę". Wskazał, że bieżące wydatki wynoszą 1200 złotych, posiada zaległości z tytułu alimentów 200 000 złotych. Pozostaje bez pracy od ponad 10 lat z powodu depresji, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie pobiera żadnych świadczeń socjalnych. W odniesieniu do dochodów matki podał, "nie chce mu tego ujawnić". Wskazał, że zakres pomocy matki polega na tym, że "jak ją odwiedza to zapewnia mu żywność i ubranie". Wnioskodawca oświadczył, że zamieszkuje "w użyczonym pokoju o brata 12 m2 - pokój bratanka, a podczas powrotu jego syna ze studiów u znajomych i kuzynów". Nie ponosi żadnych kosztów bo nie posiada dochodów i wolnych środków finansowych, koszty ponosi brat. Wskazał, że posiada zadłużenie alimentacyjne, prawdopodobnie powyżej 600.000 złotych.

Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 826/17 odmówiono (...) przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw.

W sprzeciwie (...) ponownie wniósł o przyznanie pomocy prawnej i zwolnienie z kosztów sądowych. Wniósł o przyznanie pomocy prawnej w celu napisania skutecznego sprzeciwu. Wskazał, że matka jest wdową, osobą w wieku 82 lat z demencją, mającą do dyspozycji skromną emeryturę i nie ma możliwości finansowania krzywdzących pomysłów administracji państwowej. Matka nie chce udzielić skarżącemu informacji w jakiej wysokości pobiera emeryturę oraz nie zamierza łożyć na niego alimentów.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, wobec czego postanowienie z 10 sierpnia 2017 r. należało utrzymać w mocy.

Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie do § 2 tego przepisu - w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w oparciu zaś o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Ten zakres pomocy zarezerwowany jest dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie środków na pokrycie kosztów sądowych i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jednocześnie wskazać trzeba, że ciężar dowodowy leży po stronie wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej jedynie osobom bardzo ubogim, które bezsprzecznie to wykażą.

Podsumowując, instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, ubogim, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).

W niniejszej sprawie z wniosku wynika zbyt wiele niejasności, działających zdecydowanie na niekorzyść strony, której wniosek Sąd rozpoznaje. Strona nie uzupełniając wszystkich żądanych danych uniemożliwiła Sądowi podjęcie decyzji na jego korzyść. W sprzeciwie w dalszym ciągu skarżący nie wykazał w jaki sposób żyje, z czego się utrzymuje, skąd uzyskuje pomoc do życia.

W związku z niewystarczającym uzasadnieniem wniosku zawartym w formularzu PPF, dodatkowych wyjaśnieniach oraz sprzeciwie, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd w sytuacji braku informacji wymaganych od wnioskodawcy, na których mógłby oprzeć orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy, uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i zmuszony był odmówić jego przyznania.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.