Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2585924

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 21 listopada 2018 r.
VII SA/Wa 648/18
Przesłanka wydania decyzji na podstawie art. 68 p.b.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Stawecki.

Sędziowie WSA: Wojciech Sawczuk, Krystyna Tomaszewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...), decyzją z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...) na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.) nakazał (...) - właścicielom budynku mieszkalnego nr ewid. budynku (...), posadowionego na działce nr ewid. (...) obręb: (...) w (...) przy ul. (...) wykonanie następujących czynności:

1.

opróżnić w całości ww. budynek mieszkalny,

2.

wyłączyć z użytkowania całość budynku,

3.

umieścić na budynku zawiadomienie o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania,

4.

wykonać doraźne zabezpieczenia całego obiektu przed dostępem osób niepowołanych poprzez zamurowanie lub zaślepienie otworów okiennych i drzwiowych oraz poprzez odłączenie od budynku wszelkich instalacji i mediów.

- w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 6 listopada 2017 r. pracownicy PINB w (...) dokonali oględzin ww. budynku mieszkalnego zlokalizowanego w (...) przy ul. (...) i stwierdzili, iż kontrolowany budynek jest w bardzo złym stanie technicznym i nie nadaje się w obecnym stanie do użytkowania ani do remontu. Czynności kontrolne były przeprowadzone po otrzymaniu od Posterunku Policji w (...) pisma w którym zawarto informację o zarwanym suficie oraz części stropu w jednym z pomieszczeń w ww. budynku. Konstrukcja budynku jest drewniana, obmurowana, stropy i dach drewniane. Jak ustalono obiekt należy niezwłocznie opróżnić i wyłączyć z użytkowania gdyż stan techniczny przedmiotowego budynku mieszkalnego stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi. Zawilgocenie przegród budowlanych może prowadzić do naruszenia zdrowia osób przebywających w budynku, a jego stan techniczny grozi uszkodzeniem konstrukcji bądź niebezpieczeństwem katastrofy budowlanej. Dlatego na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) jest zobowiązany do nakazania właścicielowi obiektu opróżnienia go w całości.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie zostało wniesione przez (...).

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) stycznia 2018 r. Nr (...) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) wydając zaskarżoną decyzję oparł się na przeprowadzonych w dniu 6 listopada 2017 r. czynnościach kontrolnych podczas których ustalono, że ww. budynek mieszkalny nie nadaje się do użytkowania. Budynek posiada stropy drewniane, dach drewniany. Organ powiatowy stwierdził, że obiekt należy bezwzględnie opróżnić i zakazać jego użytkowania. Budynek stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia. Ponadto z pisma Komendy Powiatowej Policji w (...) - Posterunku Policji w (...) wynika, że w jednym z pomieszczeń przedmiotowego obiektu zarwany jest sufit oraz część stropu. Obiekt ten o konstrukcji drewnianej jest w bardzo złym stanie technicznym i może stanowić zagrożenie życia i zdrowia dla osób tam zamieszkujących. W zaskarżonej decyzji wskazano ponadto, że zawilgocenie przegród budowlanych może prowadzić do naruszenia zdrowia osób przebywających w budynku, a jego stan techniczny grozi uszkodzeniem konstrukcji bądź niebezpieczeństwem katastrofy budowlanej.

Zdaniem (...) WINB ww. okoliczności sprawy niewątpliwie świadczą, o tym, iż w przedmiotowym budynku mieszkalnym istnieje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa (bezpieczeństwa konstrukcji), którego konsekwencją może być zawalenie się całego obiektu, a tym samym sporny budynek zagraża bezpieczeństwu ludzi, w związku z czym zaistniała potrzeba wyłączenia go w całości z użytkowania. W ocenie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zastosowanie dyspozycji art. 68 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie było prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej wskazał, że bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność pozostawania przez (...) w separacji z mężem - (...). Instytucja separacji nie powoduje bowiem zniesienia współwłasności danej nieruchomości, a zatem mimo separacji, to na obojgu małżonkach - jako współwłaścicielach, ciążą w dalszym ciągu prawa i obowiązki związane z obiektem - w tym również dotyczące złego stanu technicznego budynku. Ponadto wydanie decyzji w trybie art. 68 Prawa budowlanego nie jest uzależnione od zapewnienia przez gminę lokalu zamiennego. Nakaz przesłania decyzji zobowiązanemu do zapewnienia lokalu zamiennego (gminie) na podstawie odrębnych przepisów nie oznacza zaś, iż wydanie tej decyzji uzależnione jest od dostarczenia lokalu zamiennego. Ponadto organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję na podstawie art. 68 Prawa budowlanego w sytuacji realnego, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. W sytuacji zaistnienia ww. zagrożenia bezpieczeństwa obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest poczynienie wszelkich kroków do jego wyeliminowania. W świetle powyższego w ocenie (...) WINB przedmiotowy budynek powinien być opróżniony niezwłocznie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję złożyła (...).

Wskazała na błędy w postępowaniu administracyjnym polegające na powierzchownym przeprowadzeniu oględzin budynku (tylko z zewnątrz), dodała że nad stropem jest podłoga wykonana z mocnych dębowych desek, co nie zostało dostrzeżone w trakcie kontroli i dzięki czemu nie grozi zawalenie dachu.

W dodatkowym piśmie z dnia 26 czerwca 2018 r. pełnomocnik z urzędu skarżącej - adwokat (...) precyzując skargę wskazał, że wnosi o uchylenie wydanych w sprawie decyzji w całości; ponadto o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone ani w części ani całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1.

naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, mających istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie: art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego, stronnicze prowadzenie postępowania przez organy obu instancji, w konsekwencji powielenie przez organ II instancji argumentacji pierwszo-instancyjnej, bez odniesienia się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, w szczególności oparcie ustaleń na protokole kontroli z dnia 6 listopada 2017 r., w którym zawarto jedno stwierdzenie "budynek mieszkalny nienadający się do użytkowania konstrukcji drewnianej obmurowany", bez przeprowadzenia oględzin wskazanej nieruchomości a co za tym idzie, czy istnieje możliwość naprawy przedmiotowej nieruchomości.

2.

naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 68 pkt 1 prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania; zaś w przedmiotowej sprawie nie przeprowadzono oględzin.

W uzasadnieniu podniesiono, że z rozstrzygnięciem (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można się zgodzić, gdyż narusza przepisy prawa proceduralnego. Kluczowa kwestią w niniejszej sprawie wydaje się przeprowadzenie oględzin nieruchomości będącej przedmiotem sprawy, jak również stwierdzenie czy zamieszkiwany budynek w razie stwierdzenia uchybień może być naprawiony. Podkreślono, że z całą pewnością protokół kontroli z dnia 6 listopada 2017 r., nie stanowi oględzin nieruchomości.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenia skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.

Oznacza to, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w swojej decyzji.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy ponownie nie rozstrzygnął sprawy i nie rozpatrzył wszystkich żądań skarżącej, która w odwołaniu podniosła zarzut braku przeprowadzenia dokładnych oględzin budynku mieszkalnego. Skarżąca wskazywała, iż "oględziny zostały przeprowadzone tylko z zewnątrz, komisja nie weszła do budynku na górze. Skarżąca wyjaśniła, iż zarwana płyta sufitowa odpadła od sufitu do którego była przyklejona.

Wskazywała, że nad stropem jest podłoga wykonana z mocnych dębowych desek, co nie zostało dostrzeżone w trakcie kontroli i dzięki czemu nie grozi zawalenie dachu".

Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu lecz oparł się na ustaleniach wynikających z protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji w dniu 6 listopada 2017 r. W protokole tym zawarte jest stwierdzenie, iż "budynek mieszkalny nienadający się do użytkowania konstrukcji drewnianej obmurowany. Stropy drewniane, dach drewniany. Zakaz użytkowania, bezwzględny nakaz opróżnienia budynku".

Z protokołu nie wynika dlaczego budynek nie nadaje się do użytkowania i należy go bezwzględnie opróżnić. W protokole brakuje opisu stanu technicznego budynku i wyjaśnienia dlaczego budynek grozi zawaleniem.

Należy podkreślić, iż możliwość wydania decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego uzależniona jest od spełnienia tylko jednej przesłanki - bezpośredniej groźby zawalenia.

Kwestia stanu technicznego budynku wymaga dokładnego ustalenia pod kątem przesłanki z art. 68 Prawa budowlanego bowiem nie zawsze zły stan techniczny budynku grozi jego zawaleniem.

Organ odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. i przeprowadzić dokładną dodatkową kontrolę budynku mieszkalnego celem ustalenia stanu technicznego budynku oraz dokonania oceny, czy stan techniczny budynku stwarza groźbę jego bezpośredniego zawalenia.

Jeżeli bowiem budynek jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu, ale nie jest w stanie bezpośrednio grożącym zawaleniem, to organy nie mogą wydać nakazu w trybie art. 68 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2013 r., II OSK 1968/11 i wyrok NSA z dnia 17 lutego 2000 r., sygn. akt. II SA/Lu 1734/98).

Tylko w prawidłowo ustalony stanie faktycznym sprawy można dokonać oceny prawidłowości zastosowania art. 68 Prawa budowlanego.

Mając na uwadze, iż w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a ponadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.