Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1564859

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 22 maja 2014 r.
VII SA/Wa 395/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak.

Sędziowie WSA: Justyna Mazur (spr.), Halina Emilia Święcicka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi (...) z siedzibą w (...) na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) stycznia 2014 r. znak (...) w przedmiocie nakazu wykonania prac zabezpieczających skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej także: "Minister", "organ odwoławczy") decyzją znak (...) z dnia (...) stycznia 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania (...) S.A. z siedzibą w (...) (dalej także: "skarżąca") od decyzji (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji") z dnia (...) czerwca 2012 r. nr (...) (omyłkowo wskazano numer decyzji (...)), nakazującej wykonanie prac zabezpieczających dworu położnego w (...) przy ul. (...) (d. (...)), na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o numerze (...), polegających na remoncie dachu, tj. więźby dachowej i pokrycia dachowego oraz montażu opierzeń, rynien i rur spustowych - działając na podstawie art. 49 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) (dalej: "ustawa o ochronie zabytków") oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) (dalej: "k.p.a.") - uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania nakazanych prac, wyznaczył termin wykonania nakazanych prac do dnia (...) października 2014 r. oraz w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zespół (...) w (...) (ob. (...), ul. (...)) został założony w 2 poł. XIX wieku. Dwór wraz z otaczającym parkiem krajobrazowym, stanowiące jego zasadniczą część, zostały wpisane do rejestru zabytków na mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w (...) nr (...) z dnia (...) sierpnia 1984 r., pod numerem rejestru (...). Nieruchomość ta stanowi własność Skarbu Państwa, a zarządcą trwałym jest firma (...) S.A.

w (...) zaś użytkownikiem (...) S.A. (...), następca prawny (...) Według ustaleń organu I instancji stropy, więźba dachowa i pokrycie dworu są w złym stanie i wymagają pilnego przeprowadzenia kapitalnego remontu. Przeprowadzona w dniu (...) czerwca 2011 r. kolejna kontrola dworu potwierdziła jego katastrofalny stan zachowania, który świadczy o dewastacji obiektu, stanowiącego zabytek w rozumieniu art. 6 i 7 ustawy o ochronie zabytków. Stan ten pozostaje jednocześnie w sprzeczności z art. 25 tej ustawy. Z tych względów w dniu 27 czerwca 2011 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie robót budowalnych zabezpieczających obiekt przed dalszą dewastacją. Ustalono, iż w obecnym stanie prawnym zarządcą nieruchomości i posadowionego na niej budynku jest firma (...) S.A., która stała się adresatem decyzji Nr (...) z dnia (...) czerwca 2012 r. Decyzją tą organ I instancji nakazał (...) S.A. wykonanie prac zabezpieczających dworu położonego w (...) przy ul. (...) na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki (...) polegających na remoncie dachu tj. więźby dachowej i pokrycia dachowego oraz montażu opierzeń, rynien i rur spustowych - w terminie do dnia (...) grudnia 2013 r.

Odwołanie od tej decyzji złożyła (...) w (...), wnosząc o jej uchylenie w całości, ewentualnie stwierdzenie jej nieważności lub też o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła między innymi, iż zaskarżona decyzja winna zostać uchylona z uwagi na fakt, że organ orzekający w I instancji nie ocenił wszystkich okoliczności formalno prawnych sprawy. Za szczególnie istotny w ocenie skarżącej jest zarzut, że odwołujący, nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a postępowanie nie objęło właściciela. W zakresie stwierdzenia prawa użytkowania wieczystego z przyczyn niezawinionych przez spółkę, zawieszono postępowanie, a wniosek o uchylenie decyzji z 1985 r. oddającej (...) S.A. (jako następcy prawnemu) nieruchomość w zarząd, nie został dotąd ostatecznie rozstrzygnięty w toku sądowego postępowania administracyjnego. Wskazano także, iż nie rozpatrzono wniosku w przedmiocie zawieszenia postępowania, który wskazywał na elementy nakazujące obligatoryjnie to postępowanie zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia (...) stycznia 2014 r. wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania nakazanych prac, wyznaczając jednocześnie termin wykonania tych prac do dnia (...) października 2014 r., zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przypomniał, iż decyzją z dnia (...) lipca 2008 r., Nr (...), Kierownik Delegatury w (...) Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w (...) nakazał (...) S.A., następcy prawnemu (...) wykonanie prac zabezpieczających przedmiotowego dworu, polegających na remoncie dachu, tj. więźby dachowej i pokrycia dachowego oraz montażu opierzeń, rynien i rur spustowych. Na skutek wniesionego odwołania, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r., I.dz. (...) uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż Kierownik Delegatury w (...) Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w (...) przeprowadził w dniu (...) czerwca 2011 r. kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w zespole dworskim w (...). Podczas tej kontroli stwierdzono, że dwór jest zamknięty i zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Obiekt jest oznakowany tablicami ostrzegawczymi o niebezpieczeństwie wynikającym z zagrożenia zawaleniem. Na ścianach, w nowszej, piętrowej części budynku, stwierdzono pionowe pęknięcia oraz znaczne ubytki tynku. Dach w starszej, parterowej partii dworu został w znacznej części zerwany. W pozostałej części pokrycie dachowe jest nieszczelne, konstrukcja więźby i stropu porażona biologicznie. W nowszej, piętrowej partii dworu znaczne ubytki pokrycia dachowego, a więźba została porażona biologicznie. Stwierdzono także brak części stropów, pozostałe przegniłe, cząstkowe. Obróbki blacharskie, rynny, rury spustowe zachowały się szczątkowo. W oparciu o te ustalenia zostało wszczęte postępowanie administracyjne w trybie art. 49 ustawy o ochronie zabytków. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. Wskazano jednocześnie, iż z przepisu tego jednoznacznie wynika, że decyzja, o której w nim mowa, może obciążyć określonymi obowiązkami tylko podmioty, posiadające wskazany w niej tytuł prawny do zabytku. W tych okolicznościach obowiązkiem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest ustalenie, czy dany podmiot, którego zamierza obciążyć obowiązkiem wykonania przy zabytku prac i robót taki tytuł prawny posiada. Za bezsporne w niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że decyzją z dnia 7 stycznia 1985 r. przedmiotowa nieruchomość została oddana w odpłatne użytkowanie (...), a jak wynika z akt sprawy, (...) S.A. jest następcą prawnym (...) Wskazano jednocześnie, że możliwość nabycia z mocy prawa, z dniem (...) grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, przez państwową osobę prawną inną niż Skarb Państwa, przewidywał art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.). Warunkiem nabycia tego prawa było posiadanie nieruchomości w zarządzie w dniu wejścia w życie tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 3 tej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, stwierdza wojewoda w decyzji administracyjnej. Decyzja ta ma charakter jedynie deklaratoryjny, tzn. nie tworzy prawa, a stwierdza jego nabycie, jednakże, bez tej decyzji, uprawniony nie może powoływać się skutecznie na posiadane przez niego prawo użytkowania wieczystego. Nie może także rozporządzać nieruchomością i korzystać z niej w takim zakresie, jaki wynika z istoty tego prawa. Nie może tym samym wykonywać związanych z tym prawem uprawnień, nie można go obciążać wynikającymi z tego prawa obowiązkami, w tym obowiązkami wynikającymi z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Konkludując powyższy wywód organ odwoławczy podniósł, iż dopóki nie zostanie przez wojewodę wydana decyzja stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego, dopóty uprawniony do żądania wydania takiej decyzji nie będzie mógł powoływać się skutecznie na przysługujące mu uprawnienia wynikające z tego prawa a jednocześnie nie będzie mógł być obciążany obowiązkami z niego wynikającymi. Wskazano jednocześnie, iż z księgi wieczystej nr (...), właścicielem przedmiotowej nieruchomości pozostaje Skarb Państwa, a prawo użytkowania wieczystego nie zostało ustanowione. Wskazano także, iż pozostaje w mocy decyzja z dnia 7 stycznia 1985 r., oddająca przedmiotową nieruchomość (...) w odpłatne użytkowanie, albowiem według ustaleń organu odwoławczego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1423/11, oddalił skargę kasacyjną (...)., w przedmiocie odmowy uchylenia powyższej decyzji. Organ odwoławczy podniósł, iż użytkowanie, jest, zgodnie z art. 244 Kodeksu cywilnego, ograniczonym prawem rzeczowym i stanowi tytuł prawny w rozumieniu art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, w związku z czym zaskarżona decyzja mogła zostać skierowana do odwołującej się. Z tych względów za bezzasadną uznano argumentację dotyczącą zawieszenia postępowania. W ocenie organu odwoławczego nietrafiony jest także argument, iż wykonanie decyzji organu I instancji wywołałoby czyn zagrożony karą. Ewentualne następstwa prawno karne z tytułu niegospodarności w prowadzeniu spraw Spółki w związku z podjęciem prac przy dworze w (...) należy uznać, za zdarzenia przyszłe i niepewne, które nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności badanej decyzji w oparciu art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Wskazano przy tym, iż w świetle art. 5 ustawy o ochronie zabytków na posiadaczu zabytku spoczywa obowiązek zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. W ocenie organu odwoławczego, wszystkie prace, nakazane decyzją Kierownika Delegatury w (...) z dnia (...) czerwca 2012 r., spełniają przesłankę zawartą w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, co zostało wykazane przez organ I instancji. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał za zasadne uchylenie decyzji organu I instancji jedynie co do terminu wykonania prac i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy.

Pismem z dnia (...) lutego 2014 r. skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) stycznia 2014 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...). w (...). Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jej podjęcie w warunkach tego przepisu, nakazującego obligatoryjne zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia innego postępowania. Wskazano, iż w tym przypadku, chodzi o postępowanie z wniosku spadkobierców byłego właściciela nieruchomości o zwrot nieruchomości Skarbu Państwa oraz postępowanie o nabycie z mocy prawa, użytkowania wieczystego nieruchomości przez poprzednika prawnego (...) S.A. Decyzji zarzuciła także oparcie na błędnej ocenie, że jedynie (...) S.A. jest stroną w tym postępowaniu, a w szczególności, że spełnione są przesłanki uznania (...) S.A. za podmiot zobowiązany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia (...) lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w każdym razie błędne uznanie, że nie ma innego podmiotu, w tym reprezentującego Skarb Państwa, objętego kręgiem podmiotów zobowiązanych w rozumieniu art. 49 ust. 1 tejże ustawy. W tym znaczeniu zarzuciła nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazała także na art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., jako podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Podniosła, iż oceny w tej sprawie wymaga też zarzut naruszenia zasady praworządności, zdefiniowanej w art. 7 k.p.a. i zasady informowania stron oraz czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości określonej sytuacji prawnej, którą to zasadę zdefiniowano w art. 9 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazała, iż skarżąca, nie ma faktycznej możliwości dysponowania i rozporządzania wskazaną w zaskarżonej decyzji nieruchomością. Podniosła, iż mimo nie uchylenia decyzji z (...) r. oddającej jej nieruchomość w zarząd (...) S.A. w aktualnym stanie, nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości w rozumieniu art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, bowiem prawo użytkowania wieczystego nie zostało stwierdzone. Wskazała, iż w tej sytuacji, zarząd ustanowiony decyzją z 1985 r. nie może być uznany za trwały, co najmniej z uwagi na zgłoszone roszczenia rewindykacyjne, a skoro ta decyzja nie jest trwała i nie może być wykonana, to także nie mogą być na jej adresata nakładane obowiązki. Skarżąca jest następcą prawnym podmiotu, który z mocy prawa z dniem (...) grudnia 1990 r. mógł nabyć prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości, gdyby przed tą datą nie były zgłoszone roszczenia rewindykacyjne. Uwłaszczenie wymaga jednak, wydania stosownej decyzji uwłaszczeniowej przez Wojewodę. Wniosek w sprawie roszczeń rewindykacyjnych został złożony w dniu (...) czerwca 2000 r. i do dnia składania wniosku poprzednik prawny skarżącej nie był poinformowany o jakichkolwiek roszczeniach rewindykacyjnych. Dopiero po 10 latach w dniu (...) czerwca 2000 r. Wojewoda wydał postanowienie zawieszające postępowanie uwłaszczeniowe z urzędu, gdyż stwierdzono, że następcy prawni byłego właściciela (...) złożyli przed (...) grudnia 1990 r. wnioski rewindykacyjne. Wskazano, iż skarżąca nie może ponosić ujemnych skutków tego, że roszczenie rewindykacyjne zgłoszono przed (...) grudnia 1990 r., bowiem o tym fakcie nie była poinformowana. W tym zakresie należy ocenić jakie skutki dla skarżącej, wywołało naruszenie zasady informowania określonej w art. 9 k.p.a. Wobec braku potwierdzenia uwłaszczenia wszelkie nakłady na nieruchomość nie znajdują uzasadnienia prawno-ekonomicznego i są sprzeczne z interesem gospodarczym spółki oraz jej akcjonariuszy. Tym samym wykonanie nakazu przez skarżącą wymusza na spółce podjęcie działań sprzecznych z jej interesem gospodarczym, a wykonanie decyzji może grozić odpowiedzialnością karną, co sprawia, iż należy stwierdzić nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Nałożenie na skarżącą obowiązków bez gwarancji uzyskania prawa formalnego dysponowania nieruchomością nakazuje dokonanie oceny postępowania w zakresie naruszenia zasady praworządności wskazanej w art. 7 k.p.a. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja winna być uchylona z uwagi na fakt, że organ orzekający nie ocenił wszystkich okoliczności formalno prawnych sprawy, w szczególności nie uwzględnił, że (...) nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a postępowanie nie objęło właściciela. Dodała także, iż z przyczyn niezawinionych przez spółkę, zawieszono postępowanie w sprawie stwierdzenia prawa użytkowania wieczystego. Z uwagi na powyższe Skarb Państwa, jako właściciel nie może być wyłączony z odpowiedzialności za stan nieruchomości i co najmniej winien być uczestnikiem tego postępowania, co z przyczyn formalnych także dyskwalifikuje zaskarżoną decyzję.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakazanie wykonania określonych w decyzji prac zabezpieczających dworu położonego w (...) przy ul. (...) na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem (...). Zespół dworski, to jest dwór, o którym mowa w decyzji, jak i park został wpisany do rejestru zabytków na mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w (...) nr (...) z dnia (...) sierpnia 1984 r. pod numerem rejestru (...). Stan techniczny budynku został opisany w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu (...) czerwca 2011 r. Okoliczności, iż zaskarżona decyzja dotyczy zabytku nieruchomego będącego dziełem architektury i budownictwa, wpisanego do rejestru zabytków - w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, jak również stan techniczny budynku, o którym mowa w decyzji nie są przez skarżącą kwestionowane. Zarzuty skargi sprowadzają się do zakwestionowania zasadności skierowania wskazanego w zaskarżonej decyzji nakazu do (...) S.A.

w (...) - skarżącej w niniejszej sprawie. Podstawą prawną ustalenia podmiotu, do którego w okolicznościach niniejszej sprawy winna zostać skierowana decyzja nakazująca wykonanie prac konserwatorskich lub budowlanych jest art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków. Z jego treści wynika, iż wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje, iż dla ustalenia podmiotu, który winien być adresatem nakazu istotne jest ustalenie podmiotu uprawnionego do korzystania z zabytku, a następnie ustalenie tytułu prawnego tego uprawnienia, którym może być prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe lub stosunek zobowiązaniowy. Jak prawidłowo ustaliły orzekające w niniejszej sprawie organy, decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w (...) z dnia (...) stycznia 1985 r. Nr (...) nieruchomość położona w (...), zabudowana (pałac) oznaczona na mapie numerem geodezyjnym (...) o pow. 1,17 ha została przekazana (...) w (...) w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony. Ustalono jednocześnie opłatę roczną za użytkowanie terenu. Bezsporne w sprawie jest, iż skarżąca jest następcą prawnym (...) w (...). Zgodnie z art. 210 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) (dalej: "ustawy o gospodarce nieruchomościami") do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem (...) stycznia 1998 r. stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Trwały zarząd został wymieniony w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, jako jeden z tytułów prawnych do korzystania z zabytku. Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżąca jako następca prawny (...) w (...) posiada zarówno tytuł prawny, jak i uprawnienie do korzystania z zabytku wskazanego w zaskarżonej decyzji. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia adresata nakazu wykonania prac zabezpieczających, wskazanego w zaskarżonej decyzji. Bez wpływu na te ustalenia pozostaje złożenie przez następców prawnych poprzedniego właściciela nieruchomości ((...)) wniosku o zwrot nieruchomości. W obrocie prawnym pozostaje bowiem decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w (...) z dnia (...) stycznia 1985 r. przekazująca nieruchomość w odpłatne użytkowanie. Jak ustalił organ odwoławczy, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia (...) stycznia 2013 r. w sprawie I OSK 1423/11 oddalił skargę kasacyjną (...). z siedzibą w (...) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 2392/10 ze skargi (...) S.A. z siedzibą w (...) na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) października 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w (...) z dnia (...) stycznia 1985 r., o której mowa wyżej. Tym samym, z uwagi na powyższe i brak rozstrzygnięcia co do zwrotu nieruchomości sprawia, iż uprawnienia skarżącej wynikające z trwałego zarządu nieruchomością nie zostały w żadnym stopniu ograniczone.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja została podjęta w warunkach art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skarżąca jako zagadnienia wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd wskazała postępowanie z wniosku spadkobierców poprzedniego właściciela nieruchomości o zwrot nieruchomości od Skarbu Państwa oraz postępowanie o nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez poprzednika prawnego skarżącej. Wbrew zarzutom skargi wskazywane w tym miejscu postępowania nie stanowią o rozstrzygnięciu zagadnień wstępnych dla rozpatrzenia i wydania decyzji w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dla prawidłowości ustalenia adresata nakazu wykonania prac na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków nie jest bowiem konieczne zakończenie wskazywanych przez skarżącą postępowań. Istotne jest bowiem ustalenie czy adresat posiada jeden z tytułów prawnych wymienionych w tym przepisie i ma możliwość korzystania z zabytku wskazanego w decyzji. Przesłanki te w okolicznościach niniejszej sprawy zostały pozytywnie ustalone, o czym była mowa wyżej. Ustalenie, iż skarżąca legitymuje się tytułem prawnym uprawniającym do korzystania z zabytku, wymienionym w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków sprawia, że brak jest podstaw zarówno do kwestionowania prawidłowości ustalenia adresata zaskarżonej decyzji, jak i do poszukiwania innych podmiotów, które mogłyby być adresatami takiej decyzji w myśl akt 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków. Skarżąca formułując powyższy zarzut nie wskazuje jednocześnie okoliczności potwierdzających trafność swoich twierdzeń. Tym samym zarzut ten stanowi jedynie polemikę z ustaleniami orzekających w niniejszej sprawie organów. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu nieważności decyzji, formułowanego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., to jest wystąpienia przesłanki nieważności decyzji w przypadku skierowania jej do osoby nie będącej stroną w sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż adresat zaskarżonej decyzji został na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków ustalony prawidłowo i brał udział w postępowaniu. W ocenie Sądu za niezasadny należy także uznać zarzut nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., wskazującej na przesłankę nieważności decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Uzasadniając powyższy zarzut skarżąca podniosła, iż wykonanie wskazanego w decyzji nakazu wymusza podjęcie przez skarżącą działań sprzecznych z jej interesem gospodarczym, a tym samym zobowiązuje do podjęcia działań sprzecznych z prawem. Ocena interesu gospodarczego skarżącej, co do wykonania prac zabezpieczających wskazanych w zaskarżonej decyzji, jak i pozostawania nieruchomości w jej użytkowaniu pozostaje poza kompetencjami zarówno orzekających w sprawie organów jak i Sądu. Zastosowanie w niniejszej sprawie mają bowiem wskazane wyżej przepisy ustawy o ochronie zabytków, które do tych okoliczności się nie odnoszą. Istotą tego postępowania jest bowiem nakazanie podmiotowi ustalonemu w oparciu o przesłanki z art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków wykonania prac mających na celu zabezpieczenie zabytku przed zniszczeniem lub uszkodzeniem. Zauważyć jedynie wypada, iż decyzja o przekazaniu w odpłatne użytkowanie zabytku poprzednikowi prawnemu skarżącej zapadła w 1985 r. i o ile budynek stał się zbędny, skarżąca winna podjąć działania zmierzające do wygaszenia zarządu, mające podstawę w art. 210 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 43, art. 46 i art. 47 tej ustawy, jak to wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku w sprawie I OSK 1423/11. Brak gospodarczego uzasadnienia wykonania nakazanych zaskarżoną decyzją prac nie może stanowić podstawy do uchylenia się od obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania. W ocenie Sądu brak jest także podstaw do podzielenia zarzutów naruszenia art. 7 i art. 9 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. dotyczy bowiem w istocie innego, czy też innych postępowań, albowiem odnosi się do okoliczności dotyczących zgłoszonych przez następców prawnych poprzedniego właściciela nieruchomości roszczeń rewindykacyjnych oraz postępowania mającego na celu stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przez poprzednika prawnego skarżącej. Bezzasadność zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. wynika z wcześniejszych wywodów. Zarzut ten opiera się bowiem na twierdzeniu, iż brak stwierdzenia prawa użytkowania wieczystego, a także brak tytułu własności nieruchomości, a zatem brak możliwości dysponowania przez skarżącą nieruchomością stanowią przeszkodę w nałożeniu wskazanych w zaskarżonej decyzji obowiązków. Tymczasem nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków nie zostało uzależnione od ustalenia, iż adresat nakazu jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym z prawem, jak do podnosi skarżąca, do formalnego dysponowania nieruchomością. Wystarczające jest bowiem ustalenie posiadania jednego z wymienionych w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków tytułów prawnych do korzystania z zabytku, przy czym pojęcie korzystania z zabytku nie jest tożsame z pojęciem dysponowania nim jak właściciel, na co wskazuje skarżąca.

W tych okolicznościach, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa stanowiącego podstawę do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił orzekając jak w wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.