Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1925427

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 21 grudnia 2012 r.
VII SA/Wa 2648/12

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) znak: (...) w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić S.C. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 26 listopada 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca nie zakreślił w punkcie 4 w jakiem zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy.

Z tego względu zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia formularza poprzez stawienie się w siedzibie Sądu i zakreślenie w punkcie 4. formularza o co wnioskodawca wnosi lub też nadesłanie prawidłowo uzupełnionego (w punkcie 4.) formularza w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Jednocześnie wezwano wnioskodawcę na podstawie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 100 m 2, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości, podatek, ubezpieczenia, itp.). Zapytano wnioskodawcę także jaką kwotę miesięcznie wnioskodawca przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego swoje oraz żony (tekst jedn.: na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem jaką kwotę miesięcznie przeznacza na koszty związane z utrzymaniem samochodu marki Opel Astra (paliwo, naprawy) oraz czy uzyskuje dochód z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni 2 ha, np. z tytułu dzierżawy, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy wraz z małżonką otrzymuje pomoc od dzieci, rodziny, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.

W dniu 21 grudnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie w formularzu wnioskodawca podał dodatkowe dane do których podania został wezwany.

Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z ZUS oraz KRUS o łącznej wysokości 2.800,00 złotych miesięcznie.

Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 100 m 2, nieruchomość rolną o powierzchni 2 ha, samochód osobowy marki Opel Astra rok produkcji 1999 oraz zgromadzone oszczędności pieniężne w wysokości 10.000,00 złotych.

W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawca wskazał, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu jakie ponosi wynoszą z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 400,00 złotych miesięcznie, za gaz w wysokości 60,00 złotych, wodę w wysokości 70,00 złotych, wywóz nieczystości w wysokości 30,00 złotych, podatek w wysokości 200,00 złotych na rok, za kanalizację w wysokości 30,00 złotych, ubezpieczenie w wysokości 800,00 złotych na rok. Wnioskodawca wskazał, że na bieżące potrzeby życia codziennego swoje i żony, w tym na zakup żywności pozostaje mu kwota w wysokości 800,00 złotych, na zakup odzieży w wysokości 100,00 złotych, na zakup lekarstw dla siebie i żony w wysokości 300,00 złotych, na zakup środków chemicznych w wysokości 50,00 złotych. Oświadczył, że koszty związane z utrzymaniem samochodu wynoszą około 250,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że nieruchomość rolna nie przynosi żadnych dochodów.

Uzasadnienie prawne

W niniejszej sprawie zważono, co następuje:

Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Podkreślić należy, że wnioskodawczyni posiada do dyspozycji stały dochód miesięczny o łącznej wysokości 2.800,00 złotych. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala wnioskodawcy nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na poniesienie kosztów związanych z utrzymaniem domu o powierzchni 100 m 2 o łącznej wysokości około 700,00 złotych miesięcznie oraz bieżących potrzeb życia codziennego w wysokości 900,00 złotych oraz kosztów na leczenie i zakup lekarstw w wysokości 300,00 złotych, jak również na ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem samochodu w wysokości 250,00 złotych miesięcznie oraz na zgromadzenie oszczędności pieniężnych w wysokości 10.000,00 złotych.

Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu emerytur w wysokości 2.800,00 złotych miesięcznie, a ponadto posiada zgromadzone oszczędności pieniężne w wysokości 10.000,00 złotych.

Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów i posiadanym majątku, nie można uznać wnioskodawcę za osobę ubogą znajdująca się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby ją do przyznania prawa pomocy.

Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza mu także na pokrycie innych, dodatkowych kosztów takich jak, np. związanych z utrzymaniem samochodu osobowego, czy zgromadzeniem oszczędności pieniężnych.

Wskazać należy, że o ile posiadanie samochodu, czy zgromadzonych oszczędności mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle w przypadku osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy standard ten znacznie przekracza.

Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był on w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zaznaczyć należy, iż ewentualne pozostałe koszty sądowe, jakie mogą wystąpić w sprawie bądź też mogą nie pojawić się w ogóle, będą zdecydowanie niższe niż wysokość wpisu sądowego od skargi. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie i wygospodarować na ten cel odpowiednie środki ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi bądź też poprzez zgromadzenie oszczędności.

Biorąc pod uwagę powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawca przy wysokości posiadanych zasobów pieniężnych i ponoszonych wydatkach jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.