VII SA/Wa 2640/16, Doręczenie orzeczenia i rozpoczęcie biegu terminu do jego zaskarżenia jako warunek skutecznego złożenia środka odwoławczego. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2395812

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2017 r. VII SA/Wa 2640/16 Doręczenie orzeczenia i rozpoczęcie biegu terminu do jego zaskarżenia jako warunek skutecznego złożenia środka odwoławczego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.).

Sędziowie WSA: Grzegorz Rudnicki, Maria Tarnowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2016 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) września 2016 r., znak (...), na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.), dalej k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez A. W. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2016 r., Nr (...).

W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2016 r., nakładające na inwestorów - Ł. W. i A. W., obowiązek wpłacenia kary w wysokości 25 000 zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania zjazdu publicznego z działki stanowiącej pas drogi wojewódzkiej nr (...) na działkę nr (...) k.m. 64 obręb R. Gmina D. (kategoria obiektu IV), zostało doręczone Ł. W. w dniu 18 lipca 2016 r., zaś A. W. przesyłki nie odebrał i została ona awizowana po raz pierwszy w dniu 18 lipca 2016 r., zatem jej skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 1 sierpnia 2016 r.

Wspólne zażalenie Ł. W. i A. W. zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 25 lipca 2016 r., o czym świadczy znajdująca się na kopercie data stempla pocztowego.

W związku z powyższym organ II instancji uznał, że zażalenie A. W. zostało złożone przedwcześnie, tj. przed terminem doręczenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł A. W.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 134 k.p.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji wniesienia tego zażalenia przed upływem ustawowego terminu.

W uzasadnieniu wskazał, że o wydaniu postanowienia z dnia (...) lipca 2016 r. dowiedział się od swojego wspólnika i nie wiedząc czy przesyłka adresowana do niego nie została zwrócona do nadawcy złożył wraz ze wspólnikiem zażalenie.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem nawet osoba nie biorąca w ogóle udziału w postępowaniu może złożyć środek zaskarżenia. Jedynym warunkiem jest aby zmieściła się w terminie otwartym dla osoby która ostatnia odebrała rozstrzygnięcie. W ocenie skarżącego złożył on zażalenie przed upływem tego terminu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, czyli w ramach kontroli zaskarżonego aktu sąd jest obowiązany do badania jego legalności w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd kontrolował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2016 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Postępowanie przed organem II instancji rozpoczyna się od badania przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność wniesienia zażalenia. Na tym etapie, organ II instancji obowiązany jest ocenić, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie.

W rozpoznawanej sprawie (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) lipca 2016 r. nałożył na inwestorów obowiązek wpłacenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania zjazdu publicznego. Pamiętać jednak należy, że aby orzeczenie, bez względu na to czy jest to decyzja, czy postanowienie, wywołało określone w nia skutki, musi zostać doręczone stronom w sposób przewidziany w ustawie.

Z ogólnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że sprawy są załatwiane albo ustnie (art. 14 § 2 k.p.a.) albo zgodnie z art. 14 § 1 k.p.a. w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Doręczenie pism, a więc również postanowień, następuje za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, ale również przez pracowników organu lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Ponadto po nowelizacji ustawy wprowadzono możliwość doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (art. 391 k.p.a.), z tym, że aby takie doręczenie było skuteczne konieczne jest spełnienie łącznie przesłanek przewidzianych w art. 391 § 1 k.p.a. Z przepisami tymi koresponduje art. 109 § 1 k.p.a., który wprost stanowi, że decyzję administracyjną doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że postanowienie zostało wydane w sposób tradycyjny - w formie pisemnej, nie zaś w formie dokumentu elektronicznego i doręczone w sposób tradycyjny, za pośrednictwem operatora pocztowego każdemu z zobowiązanych osobno.

Jak wynika z akt organu I instancji postanowienie zostało odebrane przez Ł. W. w dniu 18 lipca 2016 r. Natomiast w stosunku do A. W. doszło do skutecznego doręczenia w dniu 1 sierpnia 2016 r. w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 § 4 k.p.a., z uwagi na zwrot nieodebranej przez adresata przesyłki do organu, pomimo dwukrotnego prawidłowego jej awizowania.

Skoro doręczenie nastąpiło w dniu 1 sierpnia 2016 r. to zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie mogło zostać wniesione skutecznie między 2, a 8 sierpnia 2016 r. W rozpoznawanej sprawie zażalenie A. W. zostało wniesione w dniu 25 lipca 2016 r., a więc przed doręczeniem postanowienia stronie. Nie budzi wątpliwości, że wniesienie zażalenia przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych, a zatem gdy zażalenie zostanie wniesione przedwcześnie, organ odwoławczy powinien stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia tego środka na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.

Odnosząc się do skargi, Sąd wyjaśnia, że twierdzenie skarżącego o złożeniu zażalenia przed upływem terminu jest błędne, ponieważ jak to zostało wskazane powyżej, aby mówić o złożeniu środka zaskarżenia przez upływem terminu do jego wniesienia konieczne jest rozpoczęcie biegu tego terminu, które następuje wraz z doręczeniem orzeczenia. Natomiast w przypadku gdy orzeczenie nie jest doręczone, a więc adresat go faktycznie nie obierze lub nie dojdzie do doręczenia zastępczego w trybie art. 44 § 4 k.p.a., nie rozpoczyna biegu termin na złożenie środka zaskarżenia. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ dla skarżącego w dniu złożenia zażalenia - 25 lipca 2016 r., nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do zaskarżenia postanowienia z dnia (...) lipca 2016 r.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie utrwalone i jednoznaczne jest stanowisko, że uchybienie terminowi do dokonania czynności może nastąpić zarówno z powodu dokonania czynności po terminie jak również gdy czynność podjęta zostaje przed rozpoczęciem biegu terminu na jej wykonanie.

Również argument o skuteczności zaskarżenia jeśli jest ono dokonane w terminie otwartym dla innej osoby, która odebrała rozstrzygnięcie jest w przypadku skarżącego niezasadny. Przede wszystkim należy rozróżnić sytuację, w której zaskarżenia dokonuje osoba, której organ nie traktował jako strony postępowania i w związku z tym nie doręcza swojego rozstrzygnięcia, od sytuacji gdy zaskarżenia dokonuje osoba będąca stroną postępowania - tak jak skarżący i której organ dokonuje doręczenia. W pierwszym przypadku stanowisko, że termin do zaskarżenia dla osoby, której nie doręczono orzeczenia upływa z ostatnim dniem upływu terminu na dokonanie czynności, przez stronę której jako ostatniej doręczono rozstrzygnięcie jest uzasadniony tym, że dla takiej osoby, której organ nie doręcza rozstrzygnięcia nie ma zdarzenia powodującego możliwości rozpoczęcia biegu terminu. Oczywiście jeśli dojdzie do zaskarżenia po upływie terminu, osobie, która nie otrzymała rozstrzygnięcia przysługuje wniosek o przywrócenie terminu w trybie i na zasadach określonych w stosownych przepisach prawa. W drugim zaś przypadku - gdy zaskarżenia dokonuje osoba będąca stroną postępowania, a więc której organ dokonał doręczenia - istnieje zdarzenie powodujące rozpoczęcie biegu terminu do zaskarżenia i jest nim moment doręczenia. Tak więc nie ma potrzeby do posiłkowania się terminami innych stron, a wręcz jest to niedopuszczalne, ponieważ każdej ze stron postępowania przysługują takie same prawa, w tym tej samej długości terminy i w postępowaniu ma prawo dokonywać samodzielnie czynności bez względu na stanowisko i podjęte czynności innych stron postępowania. Ponadto mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednej strony kosztem innej, np. poprzez wydłużenie terminu do zaskarżenia, dla osoby, która wcześniej odbierze orzeczenie, termin do wniesienia zażalenia zamiast wynosić ustawowe 7dni przedłużyć mógł by się, gdyby przyjąć stanowisko skarżącego, nawet prawie trzykrotnie.

Podsumowując należy stwierdzić, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie i w konsekwencji właściwie ocenił, że wniesienie zażalenia w dniu 25 lipca 2016 r. nastąpiło przez rozpoczęciem biegu terminu (2 sierpnia 2016 r.), a tym samym zasadnym było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.