VII SA/Wa 2555/19 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3047041

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2020 r. VII SA/Wa 2555/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska.

Sędziowie WSA: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Grzegorz Rudnicki (spr.), WSA.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2019 r. znak (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z (...) sierpnia 2019 r., znak (...), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia R. S. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "(...) WINB") z dnia (...) czerwca 2019 r., nr (...), znak: (...), w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając postanowienie GINB wyjaśnił, że decyzją z dnia (...) lutego 2017 r., nr (...) uchylił w całości decyzję PINB w (...) z dnia (...) listopada 2016 r., nr (...) i nakazał R. S. doprowadzenie instalacji gazowej w budynku mieszkalnym na działce ewid. nr (...), obr. (...) przy ul. (...) w (...) do stanu poprzedniego, w sposób zgodny z projektem zatwierdzonym decyzją Burmistrza Miasta (...) z dnia (...) sierpnia 1993 r., nr (...).

Pismem z dnia (...) stycznia 2019 r., uzupełnionym wystąpieniem z dnia (...) maja 2019 r., R.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją (...) WINB z dnia (...) lutego 2017 r. (...) WINB postanowieniem z dnia (...) czerwca 2019 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. własną ostateczną decyzją z dnia (...) lutego 2017 r. R.S. wniósł zażalenie na ww. postanowienie organu wojewódzkiego z dnia (...) czerwca 2019 r.

GINB wyjaśnił ponadto charakter nadzwyczajnego postępowania wznowieniowego i jego dwuetapowy przebieg. Stwierdził też, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

Jako przesłankę wznowieniową skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nową okoliczność miało stanowić "udokumentowanie podczas kontroli PINB, która odbyła się w styczniu 2019 r. zmian, jakich dokonał R. D., w lokalu na parterze, który on zajmuje i wyłącznie on użytkuje w naszej nieruchomości, a dokumenty w tych oględzin znajdują się w aktach sprawy {...)". W piśmie z dnia (...) maja 2019 r. R. S. stwierdził, że "ja wiedziałem o dokonaniu tych zmian od 2009 r. (...)". Tym samym należało stwierdzić, że skarżący swój wniosek o wznowienie postępowania wniósł z niewątpliwym uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia GINB wyjaśnił, że podstawą wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Zatem termin jednego miesiąca biegnie od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o dowodzie lub o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym (prawidłowo) ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że wznowienie postępowania było niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Zdaniem GINB, argumenty zawarte w zażaleniu, w świetle poczynionych ustaleń, nie mogły zostać uwzględnione w niniejszej sprawie.

Z tym postanowieniem nie zgodził się skarżący, który pismem datowanym na (...) października 2019 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości. Wniósł o uchylenie wydanego postanowienia, dopuszczenie jego "zeznań jako świadka w sprawie" i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący oświadczył, że decyzji z 2017 r. jeszcze nie wykonał, "chociażby dlatego, ze nie jestem fizycznie w stanie jej wykonać". Wyjaśnił, że podczas ostatnich oględzin w styczniu 2019 r. okazało się, że zmiany w instalacji gazowej, które ma usunąć zostały wykonane przez R. D. To on zajmuje parter nieruchomości od lipca 2008 r., a od października 2010 r., do chwili obecnej wyłącznie on.

Skarżący wyjaśnił też, że wcześniej był to dom jednorodzinny piętrowy z jednym wspólnym wejściem, jedną łazienką na parterze nieruchomości, schodami na piętro wewnątrz budynku, wspólną instalacją wodną i kanalizacyjną. W piwnicy był jeden piec gazowy c.o., który ogrzewał całe mieszkanie i podgrzewał wodę do wspólnego użytku na parterze i na piętrze. Na podstawie pozwolenia na przebudowę nr (...) z dnia (...) kwietnia 2010 r. skarżący przebudował w 2010 r. nieruchomość tak, że powstały w niej wyodrębnione 2 niezależne od siebie lokale z oddzielnymi wejściami i mediami.

Przebudowa zakończyła się w październiku 2010 r. i od tamtej pory skarżący nie był i nie widział, co dzieje się na parterze nieruchomości, który zajmuje i użytkuje wyłącznie R. D. Skarżący wraz z rodziną zajmuję piętro tej nieruchomości.

Skarżący wyjaśnił też, że "jako laik nigdy nie przypuszczałem, że jedno słowo może mieć duże znaczenie. Napisałem, że o zmianach zawartych w protokole wiedziałem od 2009 r. Jak sądzę to już wyjaśniłem, że nie mogłem wiedzieć o tych zmianach. Użycie w moim piśmie słowa "tych zmianach" spowodowało to, że ze względu na przekroczony termin mój wniosek złożony w styczniu 2019 r. został odrzucony. Dzisiaj wiem, że należało prawidłowo wtedy napisać "o pewnych zmianach" (bo widziałem pewne zamiany przeprowadzone przez R. D. przed październikiem 2010 r.). Od tamtej pory, mimo wielu kontroli przeprowadzanych w naszej nieruchomości przez Inspektorów Nadzoru Budowlanego do czasu wydania dla mnie Decyzji nikt nie potwierdzał tych zmian, o których miałem wiedzieć i nigdy nie powstał żaden protokół z istniejących zmian powstałych na parterze nieruchomości, a jeżeli były, to jak się potem okazało, nie były chyba na tyle istotne i co pozwoliło wydać tylko na mnie Decyzję. Wobec powyższego uważam, że terminem, który ukazuje faktyczne zmiany dokonane na parterze nieruchomości w instalacji gazowej i innych pokazuje protokół sporządzony w styczniu 2019 r. To jest właśnie data udokumentowania i powstania mojej bezspornej wiedzy o zmianach, jakie zostały wykonane na parterze nieruchomości. Ja od razu po zapoznaniu się z tym protokołem złożyłem mój wniosek o wznowienie postępowania od prawomocnej wydanej na mnie Decyzji. Uważam, że zostały zachowane wszystkie przesłanki by to postępowanie wznowić".

Skarżący nie zgodził się z tym, że musi przywracać stan, którego nie naruszył. Poddał też w wątpliwość wykonalność decyzji nakazowej i sprawiedliwość tego, "by za zmiany dokonane przez jednego mieszkańca nieruchomości (wykazane w protokole ze stycznia 2019 r.) odpowiadał drugi".

Jeżeli chodzi o niewykonalność decyzji nakazującej przywrócić stan poprzedni, skarżący wyjaśnił, że jej wykonanie "grozi zagrożeniem zdrowia i życia mieszkańców naszej nieruchomości, nakazuje mi ta Decyzja złamanie prawa oraz zniszczeniem wyremontowanego mojego lokalu po przebudowie, gdzie na przebudowę i remont poniosłem olbrzymie koszty, oraz nakazuje mi łamanie postanowień mojej umowy z (...) na odbiór gazu".

Skarżący wyjaśnił też, że R.D. wprowadzając się do tej nieruchomości w 2008 r., na parter, gazu nie posiadał. Dlatego tez "wykonując "moją" Decyzję ja i tak pozostanę bez gazu. Jedynym moim wyjściem będzie wypowiedzenie umowy na dostawy gazu, z którego korzystam od 26 lat. Pragnę dodać, że jestem od 11 lat inwalidą stopnia umiarkowanego i pozbawienie mnie gazu nie przysporzy mi zdrowia".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie było prawidłowe, zaś skarga nie była zasadna.

Istotą niniejszego postępowania jest to, czy skarżący w terminie wniósł podanie o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją (...) WINB z (...) lutego 2017 r., nr (...), którą organ ten uchylił w całości decyzję PINB w (...) z dnia (...) listopada 2016 r., nr (...) i nakazał R.S.doprowadzenie instalacji gazowej w budynku mieszkalnym przy ul. (...) w (...) do stanu poprzedniego, w sposób zgodny z projektem zatwierdzonym decyzją Burmistrza Miasta (...) z dnia (...) sierpnia 1993 r., nr (...).

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący podanie, datowane na (...) stycznia 2019 r. wniósł do organu tego samego dnia (data prezentaty). Jako okoliczność uzasadniającą wznowienie wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (...) WINB, pismem z (...) maja 2019 r. wezwał skarżącego do wyjaśnienia, jakie nowe fakty lub dowody wyszły - zdaniem R. S. - na jaw i kiedy dowiedział się o tej przesłance wznowienia.

Pismem doręczonym organowi (...) maja 2019 r. skarżący wyjaśnił, że w wyniku kontroli PINB, dokonanej w styczniu 2019 r. i potwierdzonej protokółem dowiedział się, że R. D. dokonał zmian w instalacji gazowej w tej części domu, którą wyłącznie zajmuje. Jednocześnie skarżący w ww. piśmie oświadczył "ja wiedziałem o dokonaniu tych zmian od 2009 r., kiedy to zostały one prze R. D. dokonane, o których to zmianach wielokrotnie informowałem i wskazywałem to inspektorom, którzy kontrolowali naszą nieruchomość wiele razy". Skarżący odwołał się ponadto do treści swych wcześniejszych pism, z których taka okoliczność miała wynikać.

Konsekwencją prawną wskazanego przez skarżącego terminu, kiedy dowiedział się o dokonaniu zmian w instalacji gazowej przez R.D. (2009 rok) było uznanie przez organ I instancji, że podanie o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zostało dokonane z niewątpliwym i znaczącym przekroczeniem terminu ustawowego, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Dlatego też PINB słusznie uznał, że w takim wypadku niedopuszczalne formalnie jest wznowienie postępowania administracyjnego, zaś odmowa wszczęcia postępowania powinna być stwierdzona postanowieniem (art. 149 § 3 k.p.a.).

Organ II instancji, rozpoznając zażalenie na ww. postanowienie PINB, prawidłowo i zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał je w mocy, słusznie wskazując na to, że wobec podanej przez samego skarżącego daty, kiedy dowiedział się o owych nowych okolicznościach (zmianach w instalacji gazowej), to jest 2009 r., wznowienie postępowania było niedopuszczalne z uwagi na treść art. 148 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia ponadto, że sam skarżący w zażaleniu na postanowienia organu I instancji przyznał, że jego słowa, że wiedział o zmianach dokonanych przez R. D. od 2009 r. to prawda. Podkreślał natomiast nierzetelność wcześniej prowadzonych kontroli - co należy zdaniem tut. Sądu odczytywać w kontekście wyjaśnień skarżącego, ujętych w piśmie z (...) maja 2019 r., kierowanym do (...) WINB. Skarżący powoływał się wówczas na fakt, że o dokonanych i wiadomych mu zmianach wielokrotnie organ informował, ale nie przyniosło to rezultatu.

W takim kontekście, umniejszanie w skardze przez skarżącego wagi własnego określenia daty 2009 r., w której dowiedział się o okolicznościach, stanowiących podstawy żądania wznowienia postępowania - dokonanego na precyzyjnie określone i jasne żądanie organu - nie może odnieść zamierzonego skutku procesowego.

Skarżący określając w piśmie z (...) maja 2019 r. wobec organu rok 2009, jako datę dowiedzenia się o okolicznościach, które legły u podstaw jego podania o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), przyznał te okoliczności, które w świetle dyspozycji art. 148 § 1 k.p.a. nakazywały organowi postanowić o odmowie wznowienia postępowania. Ponadto, za prawidłowością daty podanej przez samego skarżącego przemawia fakt zamieszkiwania w tym samym budynku, co R. D. Trudno bowiem przypuszczać, że wobec charakteru dokonanych zmian w instalacji gazowej skarżący nie dostrzegłby wykonywania takich robót już w 2009 r.

Wobec wątpliwości odnośnie wykonalności decyzji (...) WINB z (...) lutego 2017 r., jak również w zakresie sprawiedliwości nałożonego na niego nakazu wykonania określonych robót budowlanych i związanych z tym kosztami, podniesionych przez skarżącego w uzasadnieniu skargi, wyjaśnić należy, że kwestie te nie mogły być rozpatrywane przez organa obu instancji i przez Sąd. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na przesłankę z art. 148 § 1 k.p.a. (uchybienie terminu do wniesienia podania) wykluczyło ponadto możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy zakresie pozostałych zarzutów skarżącego. Ponadto, podnoszona przez skarżącego niewykonalność decyzji nie jest podstawą do wznowienia postępowania, ale ewentualną przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.