Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2598475

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 17 listopada 2017 r.
VII SA/Wa 2454/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) września 2016 r. nr (...) w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Uzasadnienie faktyczne

Z. P. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek z dnia 10 listopada 2016 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 63,5 m2 (wartość ok. 420.000 zł) oraz nieruchomość rolną (0,3 ha) o wartości ok. 600.000 zł, we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz dwie córki. Żona nie pracuje, rodzina utrzymuje się z emerytury skarżącego w wysokości 3570 zł netto miesięcznie.

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Z. P. złożył sprzeciw od ww. postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r., po rozpoznaniu sprzeciwu, utrzymał w mocy postanowienie z dnia 30 grudnia 2016 r.

Z. P. pismem z dnia 10 października 2017 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w dniu 29 września 2017 r. W dniu 30 października 2017 r. skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu.

Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:

Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że strona powinna udowodnić, iż znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób dokładny i rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy, ponieważ Z. P. nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji.

Jak wynika z wniosku złożonego na formularzu w dniu 30 października 2017 r., skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 63,5 m2 (wartość 470.000 zł) oraz nieruchomość rolną (1500 m2), wykorzystywaną na uprawę warzyw i owoców na potrzeby rodziny. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz dwie córki, które uczą się w liceum. Żona skarżącego nie pracuje. Z. P. oświadczył, że obecnie utrzymuje się z rodziną z kwoty 2494 zł netto miesięcznie, bowiem z emerytury przez okres 6 miesięcy z uwagi na zajęcie komornicze potrącana będzie kwota 1100 zł. W piśmie z 10 października 2017 r. wskazał też, że "jest również kolejne zajęcie komornicze na kwotę 8756 zł, które jest w kolejce do zajęcia świadczeń ZUS i nie może być realizowane do czasu zaspokojenia pierwszego zajęcia". Skarżący wskazał w formularzu, że nie posiada oszczędności. Do wydatków zaliczył: czynsz w wysokości 750 zł, wydatki na leki - 250 zł, wydatki szkolne - 300-400 zł, wydatki związane z uprawą działki - 100 zł. Oświadczył, że na wyżywienie pozostaje 850 zł. W piśmie z 10 października 2017 r. Z. P. wskazał ponadto: "musimy pożyczyć min. 1800 zł każdego miesiąca. Nie wiadomo czy będziemy w stanie zwrócić pożyczki jeżeli nie to będą kolejne zajęcia komornicze w 2018 r.".

W ocenie referendarza sądowego na podstawie informacji udzielonych przez skarżącego nie można w sposób jednoznaczny i rzetelny ocenić jego sytuacji finansowej. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego nie można bowiem pominąć okoliczności, że, jak wynika z akt sprawy, Z. P. zgłosił zamiar budowy domu jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, o znacznej powierzchni - powierzchnia użytkowa wynosi 194,86 m2, powierzchnia całkowita - 257,61 m2. Nie może budzić wątpliwości, że realizacja takiej inwestycji wymaga posiadania znacznych środków finansowych. Wyjaśnień skarżącego odnośnie źródeł jej finansowania, składanych w toku postępowania, nie sposób natomiast uznać za przekonujące.

W sprzeciwie od postanowienia z dnia 30 grudnia 2016 r. Z. P. wskazał na zamiar sfinansowania budowy domu ze sprzedaży posiadanego mieszkania dalszej rodzinie, w ten sposób, że rodzina ta przekaże skarżącemu pieniądze na budowę i pozwoli mieszkać w tym mieszkaniu przez okres budowy, tj. około 2 lata.

Z kolei składając wniosek aktualnie rozpoznawany, w którym skarżący wskazał, że z uwagi na zajęcia komornicze obecnie utrzymuje się z rodziną z kwoty 2494 zł i zmuszony jest pożyczać "min. 1800 zł każdego miesiąca", Z. P. oświadczył, że budowa będzie realizowana z kredytu hipotecznego.

W ocenie referendarza sądowego wyjaśnienia dotyczące finansowania budowy, zarówno przedstawione w sprzeciwie od postanowienia z 30 grudnia 2016 r., jak i w formularzu z dnia 30 października 2017 r., trudno uznać za wiarygodne w świetle zasad doświadczenia życiowego.

Warto też zwrócić uwagę, że zarówno we wniosku złożonym dnia 10 listopada 2016 r., rozpoznanym postanowieniem z 30 grudnia 2016 r., jak i w formularzu z 30 października 2017 r., Z. P. oświadczył, że posiadana nieruchomość rolna (o powierzchni 0,3 ha wg oświadczenia z poprzedniego wniosku, 1500 m2 wg aktualnego wniosku) wykorzystywana jest na uprawę warzyw i owoców jedynie na potrzeby rodziny. Przeczy temu natomiast oświadczenie, jakie skarżący złożył w piśmie z 10 października 2017 r. W piśmie tym wskazał cyt.: "rodzina utrzymuje się wyłącznie z świadczenia ZUS i wytworzonych własną pracą warzyw i owoców na działce rolnej. Koszt uprawy działki wynajęcie usług orki, kultywatorowania zakupu nasion środków ochrony, nawozów to około 1100 zł plus własna praca żony i moja w sezonie od wiosny do zimy. W tym roku nakłady przerosły znacznie zyski (...)".

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności uznano, że Z. P. nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego informacje przedstawione przez Z. P. budzą wątpliwości i nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy, nie jest możliwe dokonanie rzetelnej oceny sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych. Brak jest więc podstaw do przerzucenia kosztów postępowania na pozostałych obywateli (a do tego sprowadza się przyznanie prawa pomocy) w sprawie dotyczącej planowanej przez skarżącego inwestycji.

W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.