Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2205157

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 21 grudnia 2016 r.
VII SA/Wa 2294/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2016 r. znak: (...), (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę postanawia: odmówić K. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości lub w części od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek K. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości lub części kosztów sądowych.

Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych wyjaśnień wynika, iż K. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwójką dzieci. Dzieci są w wieku 15 i 12 lat. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z prowadzenia gospodarstwa rolnego zasiłków rodzinnych, programu "500+" w łącznej wysokości 2 734 zł. Do tego wnioskodawczyni otrzymuje dopłaty unijne w wysokości 18 000 zł rocznie. Posiada dom jednorodzinny o pow. 220 m2. Dodatkowo posiada gospodarstwo rolne o pow. 18 ha (grunty orne i łąki), las o pow. 12 ha w tym grunty przeliczeniowe 4 ha. Podała, że posiada ciągnik rolniczy z 2010 r., samochód osobowy. W gospodarstwie rolnym posiada 11 krów, do prac polowych czasami najmuje pracowników. Wskazała, że samotnie wychowuje dzieci (były mąż nie płacie na ich utrzymanie). Podała następujące miesięczne wydatki: leki 200 zł, środki higieny 150 zł, prąd 300 zł, telefon 150 zł, ubrania 500 zł, jedzenie 450 zł, gaz 60 zł, pasza dla krów 700 zł, kredyt za ciągnik 3 000 zł weterynarz 500 zł, śmieci 30 zł, paliwo 2000 zł, a ponadto wydatki (przyjęto że są to roczne wydatki, a nie miesięczne) zakup nasion 2000 zł, oc ciągnika 1000 zł, podatki 800 zł, opał i drzewo 2000 zł, węgiel 1500 zł, przegląd ciągnika 1000 zł, opony zimowe do ciągnika 1000 zł.

W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie Sądu wskazała, że prowadzi działalność rolniczą polegającą na hodowli zwierząt i uprawie roślin strączkowych, część płodów rolnych przeznacza na paszę dla zwierząt, a częściowo na użytek własny, nie dzierżawi ziemi, posiada ciągnik rolniczy Case 70 z 2010 r. zakupiony z funduszy unijnych i spłacany na kredyt, bielarkę z 2011 r. także zakupioną z funduszy unijnych, tur do ciągnika, owijarkę Sipma oraz samochód Vw polo z 2001 r., wskazała, że zimowe opony do ciągnika to opony firmy Golden Jar.

Uzasadnienie prawne

W sprawie zważono, co następuje.

Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.

Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.

Biorąc pod uwagę sytuację majątkową K. W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od części kosztów sądowych. Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni utrzymuje się z prowadzenia 30 hektarowego gospodarstwa rolnego (18 ha użytków rolnych i 12 ha lasu), w którym posiada sprzęt rolniczy. Wnioskodawczyni prowadzi hodowlę zwierząt, a jednocześnie uprawia rośliny. Z gospodarstwa uzyskuje stały dochód, który jest powiększony o dopłaty bezpośrednie z funduszy Unii Europejskiej. Dodatkowo otrzymuje wsparcie rządowe w ramach programu "500+" oraz zasiłki rodzinne z gminy na dzieci. Wnioskodawczyni zaznaczyła wprawdzie, że jej sytuacja materialna jest trudna - jest osobą samotnie wychowującą dwójkę dzieci i prowadzącą gospodarstwo rolne, czego orzekający nie kwestionuje, jednakże należy wskazać, że z ogólnego obrazu sytuacji majątkowej wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, pozbawionych dochodu, czy mienia, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy. Z ogólnego obrazu jaki przedstawia się w sprawie wynika, że wnioskodawczyni prowadzi normalnie funkcjonujące gospodarstwo rolne. Wnioskodawczynię stać przy tym na spłatę kredytu w wysokości 3000 zł miesięcznie na zakup ciągnika rolniczego. Okoliczności sprawy wskazują zatem, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych.

Należy również zaznaczyć, że z doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjngo wynika, iż posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, a na pewno w zakresie całkowitym. Wszak udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. Majątek nieruchomy może być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania. Także strona, która dysponuje wolnymi od obciążeń składnikami majątku, takimi jak gospodarstwo rolne jest w stanie bez pomocy państwa pokryć wydatki związane ze swym udziałem w sprawie (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 571., tak też NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 704/12).

W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.