Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1920888

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 31 lipca 2012 r.
VII SA/Wa 2294/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ze skargi K.O. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić K.O. prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 20 lipca 2012 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 czerwca 2012 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że podana przez niego wysokość wynagrodzenia brutto w istotny sposób różni się od kwoty wynagrodzenia netto, a więc kwoty jaka rzeczywiście pozostaje do jego dyspozycji oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Dodał, iż wskazane w formularzu wydatki dotyczą jego osoby, pozostałe zaś środki w istotnej części wydatkowane są na bieżące potrzeby życia codziennego całej rodziny. Skarżący podniósł, iż jego starsza córka uznana została za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a wydatki związane z jej rehabilitacją mają również istotny wpływ na bieżące wydatki.

Uzasadnienie prawne

Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.) wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając sprawę ponownie, zważył co następuje:

Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz dwie córki. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez siebie z tytułu emerytury w wysokości 1.250,00 złotych brutto miesięcznie, z dochodu uzyskiwanego przez żonę z tytułu emerytury w wysokości 2.800,00 złotych brutto miesięcznie oraz z tytułu umowy o pracę w wysokości 3,600,00 złotych brutto miesięcznie oraz z dochodu uzyskiwanego przez jedną z córek w wysokości 2.400,00 złotych brutto miesięcznie. Łącznie dochód czteroosobowej rodziny wynosi 10.050,00 złotych brutto miesięcznie.

Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 80 m 2 oraz działkę o powierzchni 395 m 2. Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada.

Wnioskodawca podał, że miesięczne wydatki stałe związane z utrzymaniem domu, w tym opłaty za wodę i kanalizację, energię elektryczną, gaz, telefon, wynoszą łącznie około 1.000,00 złotych. Wnioskodawca dodał, iż na zakup lekarstw dla siebie przeznacza około 100,00 złotych miesięcznie, a ponadto ponosi wydatki związane z zakupem żywności i innymi bieżącymi potrzebami życia codziennego.

Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Podkreślić należy, że stały, łączny dochód wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi 10.050,00 złotych brutto miesięcznie, co stanowi około trzykrotność średniego miesięcznego wynagrodzenia.

Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala wnioskodawcy na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem domu o łącznej wysokości około 1.000,00 złotych, na zakup lekarstw dla siebie, jak również na zakup żywności i ponoszenie innych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem siebie oraz rodziny. Przy czym skarżący wskazał, że kwota 1.000,00 złotych jest kosztem utrzymania domu przez całą rodzinę.

Z nadesłanych w formularzu informacji nie wynika, aby wnioskodawca posiadał jakiekolwiek problemy z terminowym regulowaniem płatności związanych z utrzymaniem domu, czy też aby brakowało mu środków finansowych na zakup żywności dla siebie i rodziny, czy też by posiadał zadłużenie w bankach lub u osób prywatnych bądź korzystał z pomocy opieki społecznej.

Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Analizując natomiast wysokość środków finansowych, którymi dysponuje wnioskodawca uznano, że niewątpliwie nie można go do takich osób zaliczyć. Skarżący posiada bowiem wraz z pozostałymi członkami rodziny pozostającymi z nim we wspólnym gospodarstwie domowym stały, znaczny dochód miesięczny wynoszący 10.050,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca posiada także dom o powierzchni 80 m 2 oraz działką o powierzchni 395 m 2.

Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawcę i jego rodzinę nie można uznać go za osobę ubogą, znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby go do przyznania prawa pomocy.

Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był on w stanie z uzyskiwanego dochodu przy ponoszonych wydatkach ponieść samodzielnie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.

Z powyższych względów, odmówiono wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.

Wskazać należy, że we wniesionym sprzeciwie wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że uzasadniałyby uwzględnienie jego wniosku. Samo bowiem twierdzenie, że córki jest uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i wymaga rehabilitacji, co wiąże się z wydatkami mającymi wpływ na budżet rodzinny bez wskazania konkretnych wydatków świadczących o pogorszeniu sytuacji finansowej wnioskodawcy nie może stanowić przesłanki do uwzględnienia wniosku. Także twierdzenie, ze podany w formularzu dochód brutto w wysokości 10.050,00 złotych miesięcznie różni się od rzeczywistego dochodu netto bez podania ile on wynosi nie może być przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.