Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1435924

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 5 lutego 2014 r.
VII SA/Wa 2123/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.).

Sędziowie WSA: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2013 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji;

II.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;

III.

zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. G. kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący D. G. - pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).02.2012 r. znak: (...), którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...).01.2011 r. znak: (...) i jednocześnie nakazano D. G. rozbiórkę budynku konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 7,87 m x 5,37 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 5,36 m x 2,50 m i powierzchni zabudowy 55,66 m2 zlokalizowanego na działce nr (...) położonej w miejscowości (...).

Wniosek ten został złożony w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego. D. G. wniósł o rozpatrzenie dowodów istniejących w dniu wydania ww. decyzji nieznanych organowi wydającemu decyzję, które załączył do wniosku tj.: - projektu budowlanego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr (...) położonej w miejscowości (...); - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania eruchomością na cele budowlane; - prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy; raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "(...)".

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...).04.2012 r. znak: (...) odmówił wznowienia postępowania, a po uchyleniu tego postanowienia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w wyniku złożonego przez pełnomocnika strony zażalenia, postanowieniem z dnia (...) stycznia 2013 r., na podstawie art. 147 i 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).02.2012 r.

Postanowienie to nie zostało doręczone pełnomocnikowi strony.

Decyzją z dnia (...) lutego 2013 r., (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia (...).02.2012 r. nakazującej D. G. rozbiórke budynku konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 7,87 m x 5,37 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 5,36 m x 2,50 m i powierzchni zabudowy 55,66 m zlokalizowanego nr (...) położonej w miejscowości (...).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) umożliwił D. G. legalizację przedmiotowego budynku, nakładając postanowieniem z dnia (...).12.2009 r. znak: (...), w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obowiązek przedstawienia w terminie do 31 grudnia 2010 r.: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Z uwagi na nieprzedłożenie przez zobowiązanego wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r. nakazał D. G. rozbiórkę obiektu budowlanego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym (...) WINB podtrzymał nakaz rozbiórki.

D. G. wnosząc o rozpatrzenie nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).02.2012 r. nieznanych organowi wydającemu decyzję załączył do wniosku:

projekt budowlany budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr (...) położonej w miejscowości (...) - opatrzony datą "marzec 2012 r.",

kopię decyzji Wójta Gminy (...) Nr (...) z dnia (...).05.2006 r. znak: (...) ustalająca warunki zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego przewidzianego do realizacji w miejscowości (...) - Gmina (...) na działce nr (...) oraz (...) pn. "Budowa budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, studni wierconej oraz zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne (działka nr (...)) oraz budowa zjazdu - (na drogę na działkę Nr (...)),

- kopię decyzji Wójta Gminy (...) z dnia (...).07.2008 r. o przeniesieniu decyzji Wójta Gminy (...) Nr (...) z dnia (...).05.2006 r. o ustaleniu warunków zabudowy

- kopię oświadczenia Gminy (...) z dnia (...).03.2012 r. znak: (...), że działka Nr (...) położona w miejscowości (...) posiada połączenie z drogą publiczną wojewódzką poprzez drogi gminne wewnętrzne Nr (...) (istniejący zjazd), (...) zgodnie z przepisami o drogach publicznych;

- opinię Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Nr (...) z dnia (...).04.2012 r.,

- kopię oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

- raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "(...)" - opatrzony datą "(...) luty 2012 r.".

Ponadto Pan D. G. do wniosku o wznowienie załączył także:

wniosek z dnia 5 kwietnia 2012 r. o korektę zakresu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane, kierowany do Wójta Gminy (...) z pieczątką potwierdzającą złożenie tego wniosku w dniu 5 kwietnia 2012 r. w Urzędzie Gminy (...) oraz opracowanie sporządzone przez Instytut Ochrony Przyrody (...) 2011 "Waloryzacja terenów nieleśnych gminy (...) ze względu na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 "(...)" - synteza przeprowadzonych prac".

Rozpatrując zasadność argumentów wskazanych przez wnioskodawcę organ stwierdził, że część wskazywany przez wnioskodawcę dowodów powstała już po wydaniu decyzji organu a decyzje o warunkach zabudowy były znane organowi.

Oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane sporządzone i podpisane przez D. G.: mimo, że istniały w momencie wydania decyzji ostatecznej i nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną to nie są - w świetle treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - nowym dowodem mogącym stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Przedłożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowił obowiązek wynikający z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...).12.2009 r., który nie został przez wnioskodawcę wykonany.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "(...)" - opatrzony datą "20 luty 2012 r." nie ma związku z decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).02.2012 r. znak: (...), zatem nie daje podstawy do wznowienia postępowania.

W związku z powyższym, oceniając wniosek D. G. co do przyczyn wznowienia postępowania organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniały istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję mogące - w świetle treści art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego - stanowić podstawę do wznowienia postępowania i powtórnego rozstrzygania sprawy. A tym samym nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzji ostatecznej (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).02.2012 r. znak: (...).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik D. G. zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie dat powstania dowodów, w oparciu o które D. G. wniósł o wznowienie postępowania oraz istotności tych dowodów i ich wpływu na treść ostatecznej decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) lutego r. znak (...), naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a., poprzez pominięcie pełnomocnika strony D. G. przy doręczeniu pism wydanych przez organ I Instancji - postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia (...) I 2013 r. i zaskarżonej decyzji, przez co stronie nie została zapewniona możliwość czynnego udziału w sprawie oraz zachodzą podstawy do uchylenia niniejszej decyzji z powodu wady procedowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

Zdaniem odwołującego się, wadliwie zostały ustalone daty powstania poszczególnych dowodów, w oparciu o które D. G. wniósł o wznowienie postępowania. Organ wadliwie ustalił "istotność" tych dowodów oraz ich wpływu na treść ostatecznej decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) lutego 2012 r. znak (...).

Ponadto pełnomocnik strony wskazał, że (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) w toku postępowania wywołanego złożeniem wniosku o wznowienie przez D. G., pomimo ustanowienia w dniu 9 maja 2012 r. pełnomocnika i zgłoszenia się przez niego w niniejszym postępowaniu - złożenie pełnomocnictwa przy zażaleniu z dnia 14 maja 2012 r.

Organ administracji publicznej I Instancji po wydaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) postanowienia z dnia (...) lipca 2012 r. znak (...), nie doręczył pełnomocnikowi ustanowionemu przez D. G., wbrew treści art. 40 § 2 k.p.a., żadnego pisma, mimo wydania w dniu (...) stycznia 2013 r. postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia (...) I 2013 r. i wydania zaskarżonej niniejszym odwołaniem decyzji.

Przez takie działanie organu administracji I Instancji, zdaniem odwołującego się, został on pozbawiony możliwości czynnego udziału w niniejszym postępowaniu.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję (...) WINB stwierdzając w uzasadnieniu, że przedstawione przez D. G. okoliczności nie mogą skutkować uchyleniem decyzji (...) WINB z dnia (...).02.2012 r. znak: (...) w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W sprawie brak jest bowiem podstaw do uchylenia ww. decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, ze w rozpatrywanym odwołaniu Skarżący zarzuca organowi wojewódzkiemu wadliwe ustalenie dat poszczególnych dowodów, w oparciu o które wnoszono o wznowienie postępowania. Przedłożony projekt składa się z kilku części, opatrzonych różnymi datami. Część dotycząca projektu budowlanego budynku gospodarczego wraz z opinią techniczną powstała przed wydaniem ostatecznej decyzji (...) WINB z dnia (...).02.2012 r., znak: (...) (- opatrzona została datą grudzień 2011 r.). Jeśliby nawet przyjąć istnienie części przedmiotowego projektu budowlanego w dacie orzekania, nie zmienia to jednak faktu, że inwestor nie wywiązał się z obowiązków nałożonych postanowieniem PINB w (...) z dnia (...).12.2009 r., znak: (...) - nie przedstawił wymaganych dokumentów. Powyższe postanowienie wydane zostało na postawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994

Wobec powyższego organ stwierdził, że zarzut Skarżącego dotyczący istnienia projektu budowlanego w dacie wydania decyzji organu wojewódzkiego z dnia (...).02.2012 r. pozostaje bez znaczenia w sprawie, ponieważ zastosowany przepis wyraźnie wskazuje, że obowiązkiem inwestora jest przestawienie określonych dokumentów, a nie ich posiadanie czy wiedza o ich istnieniu. Tym samym dowód w postaci projektu budowlanego nie jest istotny dla sprawy, albowiem nie został przedstawiony na etapie postępowania jurysdykcyjnego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdza się, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia a pełnomocnik Skarżącego miał zapewniony czynny udział w sprawie. Została mu doręczona decyzja z dnia (...).02.2013 r., od której D. G. reprezentowany przez r. pr. G. S. wniósł odwołanie.

W imieniu skarżącego, skargę złożył jego pełnomocnik, który zaskarżył w całości decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) Mpca 2013 r. znak (...), zarzucając jej:

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. i wart 140 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie dat powstania dowodów, w oparciu o które D. G. wniósł o wznowienie postępowania oraz istotności tych dowodów i ich wpływu na treść ostatecznej decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) lutego 2012 r. znak (...),

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, pomimo pominięcia pełnomocnika strony D. G. przy doręczeniu pism kierowanych przez organ I Instancji do tej strony postępowania - postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia (...) I 2013 r. i zaskarżonej decyzji, przez co zachodziły podstawy do uchylenia decyzji organu I Instancji z powodu wady procedowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1270zezm.), wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) lipca 2013 r. znak (...) oraz poprzedzającej ją decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) lutego 2012 r. znak (...),

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania administracyjnego jest równoznaczne z pominięciem strony i stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności prawa do aktywnego udziału strony w sprawie.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) w toku postępowania wywołanego złożeniem wniosku o wznowienie przez D. G., pomimo ustanowienia w dniu 9 maja 2012 r. pełnomocnika i zgłoszenia się przez niego w tym postępowaniu - złożenie pełnomocnictwa przy zażaleniu z dnia 14 maja 2012 r. pominął we postępowaniu wznowionym postanowieniem z dnia (...) stycznia 2013 r. pełnomocnika strony.

Nie doręczył mu postanowienia o wznowieniu postępowania, natomiast decyzję z dnia (...) lutego 2013 r. o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia (...) lutego 2012 r. doręczył stronie postępowania D. G. w dniu 19 lutego 2013 r. a jego pełnomocnikowi dopiero w dniu 6 czerwca 2013 r.

Przez takie działanie organu administracji I Instancji, skarżacy został pozbawiony możliwości czynnego udziału pełnomocnika w postępowaniu. Nastąpiło więc naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a., poprzez pominięcie pełnomocnika strony D. G. przy doręczeniu pism wydanych przez organ I Instancji - postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia (...) stycznia 2013 r. przez co stronie nie została zapewniona możliwość czynnego udziału w sprawie oraz zachodzą podstawy do uchylenia niniejszej decyzji z powodu wady procedowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne.

Nie można przy tym podzielić argumentacji organu, że pełnomocnik Skarżącego miał zapewniony czynny udział w sprawie, ponieważ została mu doręczona decyzja z dnia (...).02.2013 r., od której D. G. reprezentowany przez r. pr. G. S. wniósł odwołanie.

Strona reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika, nie powinna otrzymywać pism - w szczególności decyzji - z pominięciem pełnomocnika, gdyż działanie takie prowadzi wprost do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., w szczególności ogranicza jej prawo do obrony (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r. II SA/Wr 743/12).

Jak wynika z orzecznictwa sądowego pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony, stanowi naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności prawa do aktywnego udziału w sprawie. Tego rodzaju naruszenie stanowi podstawę do uchylenia decyzji kwestionowanej w trybie instancyjnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r. VII SA/Wa 2019/12).

Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a ponadto winny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i udzielać im w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednocześnie art. 10 § 1 k.p.a. ustanawia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym.

Wskazane uchybienia świadczą o naruszeniu przez organ drugiej instancji przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 9, art. 10 § 1, art. 40 § 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku o wznowienie postępowania organ uwzględni powyższe rozważania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.