Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1920879

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 17 lipca 2012 r.
VII SA/Wa 2024/11

UZASADNIENIE

Sentencja

Warszawa, dnia 17 lipca 2012 r. Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. B., D. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) lipca 2011 r. znak: (...) w przedmiocie: zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić W. B. prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia w części z kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła w dniu 16 maja 2012 r. (data stempla biura podawczego) skarga kasacyjna od wyroku Sądu z dnia 29 lutego 2012 r. wraz z przesłanym na formularzu wnioskiem W. B. o przyznanie prawa pomocy.

Ze względu na nie zakreślenie w punkcie 4 formularza w jakim zakresie wnioskodawca wnosi o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 24 maja 2012 r. został wezwany do wskazania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, czy wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych czy też o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Poinformowano wnioskodawcę, że w nadesłanym do Sądu formularzu wnioskodawca nie zakreślił w punkcie 4 w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy.

Jednocześnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie jakiego rodzaju działalność gospodarczą wnioskodawca prowadzi, należało wskazać branżę oraz charakter wykonywanej pracy oraz jakie wnioskodawca uzyskał dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub też poniósł straty w trzech ostatnich miesiącach. Zapytano wnioskodawcę, czy samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób oraz czy ponosi koszty związane z wynajmem lokalu na prowadzenie działalności gospodarczej, czy też nie, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni 6 ha lub też z tytułu hodowli i sprzedaży zwierząt, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości oraz jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 75 m 2, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, internet, podatek, ubezpieczenia, itp.). Wezwano wnioskodawcę do podania jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tekst jedn.: na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) dla siebie oraz rodziny oraz jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z edukacją sześciorga dzieci. Zapytano wnioskodawcę także, czy któreś z dzieci pracuje zarobkowo jeśli tak, należało wskazać ile dzieci oraz wysokość uzyskiwanych przez nie miesięcznych dochodów oraz czy uczące się dzieci otrzymują pomoc ze strony uczelni, szkoły, a jeśli tak, należało wskazać jakiego rodzaju pomoc (np. stypendia, dofinansowanie) i w jakiej wysokości lub formie. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy) oraz czy posiada kredyty, zadłużenia, jeśli tak, należało wskazać na jaką kwotę i w jakiej wysokości oraz ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu bądź zadłużenia. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy otrzymuje pomoc od rodziny, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz skąd posiadał środki finansowe na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru do prowadzenia sprawy.

Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z konta bankowego własnego oraz małżonki z dwóch ostatnich miesięcy.

Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.

Wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 4 czerwca 2012 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 11 czerwca 2012 r.

Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których został wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. Wnioskodawca nie wskazał także w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy jednak z nadesłanej do akt sprawy skargi kasacyjnej sporządzonej przez pełnomocnika wnioskodawcy wynika, że wnosi o zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w części, tj. od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej od wyroku Sądu.

Z tego względu uznano, że wnioskodawca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia w części z kosztów sądowych.

Uzasadnienie prawne

W niniejszej sprawie zważono, co następuje:

Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w części od kosztów sądowych, tj. od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej od wyroku.

Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.

Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805).

W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 2.000,00 złotych netto miesięcznie. Jego żona również uzyskuje dochód w wysokości około 2.000,00 złotych netto miesięcznie, a zatem łączny dochód rodziny wynosi około 4.000,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym z nim pozostaje żona i sześcioro dzieci. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni 75 m 2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 6 ha.

W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

Z tego względu, zarządzeniem z dnia 24 maja 2012 r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów wyszczególnionych w zarządzeniu, które wnioskodawca otrzymał w dniu 4 czerwca 2012 r.

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie nadesłał żadnych dodatkowych informacji oraz dokumentów do nadesłania których został wezwany, co uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu, a zawierające jedynie oświadczenie, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i sześciorgiem dzieci oraz utrzymuje się z dochodu o łącznej wysokości około 4.000,00 złotych netto miesięcznie posiadając przy tym dom i nieruchomość rolną o powierzchni 6 ha, są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).

Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.