Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2139070

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 21 października 2016 r.
VII SA/Wa 1977/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2016 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić D. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż D. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami i siostrą. Utrzymują się z dochodów wnioskodawcy z tytułu zatrudnienia (prace dorywcze) w wysokości 1 280 zł. Rodzina wnioskodawcy posiada majątek w postaci domu o pow. 56 m2 (14x4 m.). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że ma na utrzymaniu chorych rodziców i siostrę. Utrzymują się z dochodu wnioskodawcy, który jest pracą sezonową. Podał, że po opłaceniu wszystkich wydatków nie pozostaję mu do dyspozycji żadna kwota. Podał, że stałe miesięczne wydatki to dojazd do pracy - 300 zł, żywność - 500 zł, gaz - 100 zł, światło 200 zł, woda 80 zł, śmieci 42 zł, środki czystości - 60 zł.

Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 29 września br. wnioskodawca został zobowiązany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:

- wskazania oraz udokumentowania innych niż związane z utrzymaniem rodziny i mieszkania stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego z podaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, poniesionych w przeciągu ostatnich 3 miesięcy,

- wskazania czy rodzice wnioskodawcy, uzyskują dochody emerytury/renty, ew. z wykonywanej pracy, w przypadku uzyskiwania dochodów należy je wskazać; poinformowano jednocześnie wnioskodawcę, że z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi II SA/Łd 418/11 z 18 maja 2011 r. wynika, że ojciec wnioskodawcy J. otrzymywał rentę w wysokości 728 zł netto; w przypadku nieotrzymywania obecnie ww. renty należało nadesłać kopię decyzji mocą której zaprzestano wypłatę ww. renty,

- nadesłania zaświadczenia o stanie zdrowia rodziców;

- podania czy osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe posiadają inne nieruchomości niż wskazane w formularzu PPF (np. budynek mieszkalny w m. Ś. (...) gm. Ż.);

- wskazania z jakich środków rodzina wnioskodawcy rozbudowała budynek mieszkalny, stanowiący przedmiot niniejszej sprawy,

- nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2015 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (PIT 37),

- wskazania czy wnioskodawca, bądź jego rodzina otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.

- podania, czy posiadają, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),

- nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące.

W dodatkowym piśmie z dnia 12 października 2016 r. wnioskodawca wskazał., że nie może udokumentować stałych wydatków, gdyż nie może ich odnaleźć, dodał, że matka nie otrzymuje dochodów, natomiast ojciec posiada rentę 530 zł, z której potrącana jest kwota spłaty kredytu na budowę domu mieszkalnego, wskazał, że rodzice nie mają innego majątku i domu. Wnioskodawca pracuje sezonowo i nie rozlicza się z urzędem skarbowym, nie otrzymuję pomocy od dalszej rodziny i instytucji pomocy społecznej, nie posiada pojazdów mechanicznych, ani oszczędności. Do pisma dołączono zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w (...) z 14 lipca 2015 r., że K. W. nie była podatnikiem podatku dochodowego w 2014 r., zaświadczenia, ze rodzice wnioskodawcy są objęci opieką zdrowotną.

Uzasadnienie prawne

W sprawie zważono, co następuje.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.

Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niepełne wykonanie zarządzenia z dnia 29 września 2016 r. oraz pozostające w związku z tym niewyjaśnione wątpliwości. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości.

Wskazać należy że wnioskodawca żadnych ze swoich oświadczeń majątkowych nie poparł dokumentami źródłowymi. Brak jest wyciągów ze stanu konta, brak jest kopii zeznań podatkowych. Trudno uznać, że wnioskodawca tych zeznań podatkowych (własnego i ojca) nie posiada, skoro nadesłał takie do innej sprawy rozpoznawanej przez sąd administracyjny w 2014 i 2015 r. (VII SA/WA 2042/14). Należy również zauważyć, że uzyskiwanie dochodów z pracy dorywczej nie zwalnia z obowiązku odprowadzenia podatku dochodowego. Trudno też uznać, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu wnioskodawcy w wysokości 1280 zł - i ew. z emerytury ojca wnioskodawcy, który wskazany został na kwotę 530 zł, ale nie jest to kwota faktycznie otrzymywana, gdyż potrącane są z niej sumy zadłużenia - i przeznacza na żywność dla czterech osób jedynie 500 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wskazał posiadania nieruchomości gruntowych, tymczasem z akt sprawy wynika, że rodzina wnioskodawcy (ojciec) posiada co najmniej działkę o pow. 0,41 ha (W. (...), działka nr (...)), które są gruntami ornymi. Poza tym nie został uprawdopodobniony zły stan zdrowia rodziców wnioskodawcy - z nadesłanych zaświadczeń wynika tylko, że pozostają pod opieką NZOZ.

Wszystkie te okoliczności znacząco osłabiają wiarygodność oświadczenia wnioskodawcy. Składanie niepełnych czy też niewiarygodnych oświadczeń pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżącego. Wnioskodawca pozbawił w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny jego sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawca nie jest osobą, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a jego sytuacja materialna nie uzasadnia zwolnienia z kosztów sądowych z powodu ubóstwa.

W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.