Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2207223

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 3 sierpnia 2016 r.
VII SA/Wa 1974/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tarnowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2015 r. znak (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Uzasadnienie faktyczne

D. W. i M. W. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. straszy referendarz sądowy odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Wnioskodawcy złożyli sprzeciw od ww. postanowienia, w uzasadnieniu którego podali, że nie są w stanie opłacać tylu spraw "jakie kieruje organ bowiem tak mu się podoba". Wskazali, że "nadsyłane przez skarżących dokumenty, emerytury, PIT'y i oświadczenia nie są w ogóle brane pod uwagę lub są interpretowane na niekorzyść strony."

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawców sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim.

Konkludując wskazać trzeba, że instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, ubogim, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).

W niniejszej sprawie, Sąd nie może prawidłowo i rzetelnie ocenić sytuacji finansowej wnioskodawców wskutek nie udzielenia przez nich szczegółowych informacji. Wnioskodawcy nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajdują się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z formularza wniosku nie wynika dostatecznie dużo informacji, na podstawie których Sąd mógłby ocenić sytuację materialną wnioskodawców, w szczególności w świetle nie udzielenia informacji na temat ponoszonych comiesięcznych wydatków. Wnioskodawcy nie udzielili również odpowiedzi na pismo z dnia (...) grudnia 2015 r. wzywające do nadesłania dodatkowych wyjaśnień, które umożliwiłyby rozpoznanie złożonego wniosku. Natomiast informacje zawarte w sprzeciwie są bardzo ogólnikowe i skoncentrowane na wyrażeniu dezaprobaty związanej z toczącymi się postępowaniami administracyjnymi i sądowymi.

Rozpoznając wniosek w oparciu o nadesłane informacje i dokumenty, wskazać należy, że skarżący posiadają stałe świadczenia emerytalne na poziomie (...) zł, co z kolei skłania do wniosku, że ich sytuacja materialna jest stabilna. Emerytura jest bowiem stale wypłacanym przychodem, z którego skarżący żyją. Gdyby skarżący udzielili odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania sytuacji finansowej i życiowej w sposób do którego zostali zobowiązani, ewentualnie udzielili tych informacji w sprzeciwie, Sąd miałby podstawy do oceny czy można skarżących zaliczyć do osób wyjątkowo ubogich, spełniających warunek do przyznania prawa pomocy.

Brak dokładnych danych dotyczących adresu/adresów zamieszkania wszystkich skarżących, brak informacji dotyczących ponoszonych comiesięcznych wydatków, brak dokładnego uzasadnienia na czym trudna sytuacja finansowa polega, brak dokładnych informacji dotyczących prowadzonych, niewykreślonych, działalności gospodarczych J. W. i M. W. (dokumentów źródłowych potwierdzających informacje). Wszystkie wskazane braki powodują, że Sąd nie jest w stanie rzetelnie ocenić sytuacji materialnej wnioskodawców.

Należy zatem przyjąć, że dochód wnioskodawców na poziomie (...) zł jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Skarżący pomimo wezwania do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących wysokości aktualnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu oraz wskazania źródeł ich pokrywania, nie nadesłali jakichkolwiek innych dokumentów świadczących o sytuacji materialnej i w rezultacie w żaden sposób nie wykazali, aby sytuacja ta uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Składanie niepełnych czy też niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżących. Jeszcze raz podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia swojej sytuacji materialnej a zatem przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy.

Z tych względów na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.