VII SA/Wa 1641/16, Dyskryminacja w publicznie organizowanym konkursie - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2360379

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2017 r. VII SA/Wa 1641/16 Dyskryminacja w publicznie organizowanym konkursie

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.).

Sędziowie WSA: Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A S na decyzję Ministra Zdrowia z dnia (...) kwietnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do odbywania szkolenia specjalistycznego w dziedzinie ortodoncji

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji,

II.

zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz skarżącej A S kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Minister Zdrowia decyzją z dnia (...) kwietnia 2016 r. nr (...), znak: (...), po rozpatrzeniu odwołania A S (zwanej dalej "skarżącą"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2015 r., znak: (...), odmawiającą zakwalifikowania skarżącej na szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie ortodoncji.

Organ drugiej instancji wydał skarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 23 września 2009 r. Minister Zdrowia ogłosił komunikat w sprawie liczby miejsc na specjalizacje w poszczególnych województwach. W komunikacie tym określona została liczba miejsc ogółem w danej dziedzinie medycyny z podziałem na liczbę miejsc rezydenckich i pozarezydenckich po stażu oraz po pierwszym stopniu specjalizacji.

Liczba miejsc w dziedzinie ortodoncji dla lekarzy i lekarzy dentystów, którzy w województwie małopolskim mogli rozpocząć specjalizację na podstawie postępowania kwalifikacyjnego przewidzianego na okres 1-31 października 2009 r. wynosiła ogółem 6 miejsc, w tym 5 w trybie pozarezydenckim.

W terminie od 1 do 31 października 2009 r. skarżąca brała udział w postępowaniu kwalifikacyjnym do odbywania specjalizacji w dziedzinie ortodoncji w województwie (...). Liczba miejsc w dziedzinie ortodoncji w województwie (...) dla lekarzy, którzy mogli rozpocząć specjalizację w trybie pozarezydenckim na podstawie przedmiotowego postępowania kwalifikacyjnego, wynosiła ogółem 5 miejsc, z czego wszystkie pięć miejsc w trybie pozarezydenckim przeznaczono dla lekarzy po stażu, natomiast nie przyznano miejsc w trybie pozarezydenckim dla lekarzy po specjalizacji. Wobec faktu, że skarżąca posiadała już specjalizację pierwszego stopnia w dziedzinie stomatologii dziecięcej, mogła być objęta postępowaniem kwalifikacyjnym na miejsca uruchomione przez Ministra Zdrowia jedynie w trybie pozarezydenckim dla lekarzy po specjalizacji. Jednak postępowanie takie nie odbyło się, gdyż jak wskazano, Minister Zdrowia nie przyznał w ww. postępowaniu dla województwa (...) miejsc pozarezydenckich dla lekarzy po specjalizacji.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2010 r. Minister Zdrowia, po rozpatrzeniu wniosku A S o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją oznaczoną znakiem:

(...), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) kwietnia 2010 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia przez Wojewodę (...) odwołania strony od wyników postępowania kwalifikacyjnego w dziedzinie ortodoncji, przeprowadzonego w terminie od 1 do 31 października 2009 r. przez (...) Centrum Zdrowia Publicznego w (...). W następstwie skargi A S, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 listopada 2010 r. sygn. akt 1605/10, stwierdził nieważność decyzji Ministra Zdrowia z dnia (...) czerwca 2010 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia odwołania od wyników postępowania kwalifikacyjnego. Sąd uznał, że wbrew stanowisku organu sprawa ma charakter administracyjny i objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Sąd nie odnosił się jednak do kwestii prawidłowości postępowania kwalifikacyjnego.

Niemal równolegle, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 149/10, stwierdził, że wymieniony wyżej podział miejsc na specjalizację w trybie pozarezydenckim (to jest na miejsca dla lekarzy po stażu i na miejsca dla lekarzy po specjalizacji) jest nieuzasadniony (wyrok dotyczył kardiologii).

W związku z powyższym, Wydział Polityki Społecznej (...) Urzędu Wojewódzkiego w (...), w styczniu 2011 r. dokonał zmiany listy lekarzy kwalifikowanych w postępowaniu przeprowadzonym w terminie 1-31 października 2009 r. do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie ortodoncji w trybie pozarezydenckim. Nowa, poprawiona lista lekarzy zakwalifikowanych do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie ortodoncji w trybie pozarezydenckim, obejmująca lekarzy bez specjalizacji oraz lekarzy po specjalizacji, została zawarta w Aneksie z dnia (...) stycznia 2011 r. do protokołu postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzonego w terminie od 1 do 31 października 2009 r. przez (...) Centrum Zdrowia Publicznego w (...) w dziedzinie ortodoncji.

Zgodnie z nową listą, do odbywania szkolenia specjalizacyjnego nie zakwalifikowałby się lekarz po stażu, który złożył wniosek nr (...) i który został zakwalifikowany do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w trybie pozarezydenckim na podstawie pierwotnej listy z 29 października 2009 r., na której zajmował 5. miejsce (zatem mieścił się na ten czas w limicie miejsc przyznanych przez Ministra Zdrowia).

Lekarz ten rozpoczął wszakże specjalizację w dniu 11 stycznia 2010 r. pomimo, że miał gorszy wynik procentowy od skarżącej. Stało się tak w wyniku niewłaściwego (jak się dopiero później okazało) podziału miejsc, którego skutków - zdaniem Ministra Zdrowia - z uwagi na ochronę praw nabytych nie można było cofnąć. Jednak jak wynika z Aneksu z dnia (...) stycznia 2011 r. zakwalifikowanie lekarza o wniosku nr (...) nie miało wpływu na niezakwalifikowanie skarżącej: zakwalifikowany błędnie lekarz nie znalazł się na liście na miejscu, które w przypadku jego niezakwalifikowania przypadłoby A S.

Wyrokiem z dnia 17 maja 2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 636/13), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Zdrowia z dnia (...) kwietnia 2010 r., znak: (...), oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (tj. decyzję Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2010 r., znak: (...). Wyrok ten zapadł w sprawie toczącej się w następstwie stwierdzenia w powołanym wyżej wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 1605/10, nieważności decyzji Ministra Zdrowia w przedmiocie rozstrzygnięcia odwołania od wyników postępowania kwalifikacyjnego.

W związku z powyższym Wojewoda (...) po ponownym rozpoznaniu sprawy A S wydał decyzje z dnia 21 sierpnia 2015 r., znak:

(...), umarzającą postępowanie w przedmiocie zakwalifikowania skarżącej do szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie ortodoncji.

Z kolei Minister Zdrowia, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od ww. decyzji Wojewody (...) z (...) sierpnia 2015 r., decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 2015 r., znak: (...), uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewoda (...) na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z § 19 ust. 1-6 i 10 oraz § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów (Dz. U. Nr 213, poz. 1779 z późn. zm.), odmówił zakwalifikowania skarżącej do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie ortodoncji.

Organ pierwszej instancji wskazał, że skarżąca posiada specjalizację pierwszego stopnia w dziedzinie stomatologii dziecięcej, a więc mogła być objęta postępowaniem kwalifikacyjnym na miejsca uruchomione przez ministra właściwego do spraw zdrowia w trybie pozarezydenckim po specjalizacji. Jednakże postępowanie takie nie odbyło się, ponieważ Minister Zdrowia nie przyznał dla Województwa (...) miejsc pozarezydenckich po specjalizacji.

W świetle zaistniałej sytuacji, zdaniem Wojewody (...), wniosek skarżącej nie mógł być uwzględniony w ww. postępowaniu kwalifikacyjnym o rozpoczęcie specjalizacji w dziedzinie ortodoncji.

Z Aneksu z dnia (...) stycznia 2011 r. wynikało, że A S zajęła 1. (pierwsze) miejsce na liście lekarzy niezakwalifikowanych do ww. szkolenia, uzyskując 164 punkty za średnią z ocen państwowego egzaminu specjalizacyjnego, tj. 82% z maksymalnej możliwej do uzyskania liczby 200 pkt Wyniki uzyskane przez lekarzy zakwalifikowanych w ramach uruchomionych przez Ministra Zdrowia ww. pięć miejsc pozarezydenckich, wynosiły w kolejności: 88%; 86,4%; 85,5%, 82,8%; 82,7% maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów.

W związku z tym, według nowej listy lekarzy zakwalifikowanych do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w ortodoncji w trybie pozarezydenckim wynikało, że nawet w przypadku połączenia list (lekarzy po stażu i po specjalizacji) skarżąca nie zakwalifikowałaby się do odbywania szkolenia specjalizacyjnego zajmując 6. miejsce na liście (na postępowanie kwalifikacyjne przyznano pięć miejsc szkoleniowych w trybie pozarezydenckim).

W dniu (...) stycznia 2016 r. A S złożyła odwołanie od ww. decyzji Wojewody (...), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1.

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odmowę zakwalifikowania jej do rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie ortodoncji w sytuacji gdy organ prowadzący przedmiotowe postępowanie, tj. (...) Urząd Wojewódzki w (...) zakwalifikował do odbywania specjalizacji w dziedzinie ortodoncji:

lekarza (nr wniosku (...)) zajmującego 8. miejsce na liście rankingowej, a który uzyskał mniejszą niż skarżąca ilość punktów, tj. 81,8% wobec 82% skarżącej, lekarza (nr wniosku (...)) zajmującego 5. miejsce na liście rankingowej, a który uzyskał taką samą jak skarżąca ilość punktów z LEP/LDEP, tj. 162.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Minister Zdrowia w dniu (...) kwietnia 2016 r. wydał decyzję nr (...), znak: (...), w której na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z nową listą do odbywania szkolenia specjalizacyjnego nie zakwalifikowałby się lekarz po stażu o numerze wniosku (...), zakwalifikowany do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w trybie pozarezydenckim na podstawie pierwotnej listy z 29 października 2009 r., na której zajmował 5. miejsce (zatem mieścił się wówczas w limicie miejsc przyznanych przez Ministra Zdrowia).

Jednak jak wynika z Aneksu z dnia (...) stycznia 2011 r. zakwalifikowanie lekarza, który złożył wniosek nr (...) nie miało wpływu na niezakwalifikowanie skarżącej. Nawet w przypadku połączenia list skarżąca nie zakwalifikowałaby się do odbywania szkolenia specjalizacyjnego zajmując 6. miejsce na liście, natomiast lekarz o numerze wniosku (...) na połączonej liście zająłby miejsce 8. i również nie zostałby zakwalifikowany ww. postępowaniu kwalifikacyjnym.

W opinii Ministra Zdrowia, jedyną formą uzdrowienia sytuacji wynikłej z niewłaściwego podziału miejsc na specjalizację w trybie pozarezydenckim było przyznanie miejsc osobom, które zostały pokrzywdzone niewłaściwym podziałem, tj. osobom, które gdyby nie podział miejsc na miejsca dla lekarzy po stażu i miejsca dla lekarzy po specjalizacji, dostałyby się na specjalizację. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku lekarza po specjalizacji o nr wniosku (...), który na nowej liście zawartej w Aneksie z dnia (...) stycznia 2011 r. znalazł się na pierwszym miejscu i tym samym został zakwalifikowany do odbywania szkolenia specjalizacyjnego. Natomiast jak wynika z Aneksu z dnia (...) stycznia 2011 r. w przeciwieństwie do lekarza (nr wniosku (...)) skarżąca nie zostałaby zakwalifikowania do odbywania specjalizacji również w przypadku, gdyby rekrutacja na specjalizację w trybie pozarezydenckim od początku przebiegała na podstawie jednej listy.

Odmowa zakwalifikowania skarżącej do szkolenia specjalizacyjnego przy jednoczesnym zakwalifikowaniu lekarza, który złożył wniosek nr (...), nie narusza art. 6, 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady praworządności i zasady równości wobec prawa, gdyż lekarz składający wniosek nr (...) nie zajął miejsca skarżącej na liście rankingowej. Kwalifikacja lekarza identyfikowanego przez wniosek nr (...) nie wynikała też z preferencyjnego traktowania tego lekarza przez jednostkę prowadzącą postępowanie konkursowe, lecz z faktu, że lekarz ten rozpoczął specjalizację w wyniku postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzonego w terminie od 1 do 31 października 2009 r. Było to spowodowane błędem w sposobie przeprowadzenia tego postępowania, jednak błąd ten w żadnym razie nie wpłynął na sytuację skarżącej. Skarżąca zajęła 6. miejsce na zweryfikowanej liście w wyniku zastosowania wobec jej osoby tych samych kryteriów co wobec innych kandydatów i gdyby na podstawie tej listy znalazła się w pierwszej piątce kandydatów, to zostałaby zakwalifikowania do odbywania specjalizacji. Zatem - w ocenie Ministra Zdrowia - nie można mówić o nierównym (gorszym) potraktowaniu skarżącej przez Wojewodę (...) w stosunku do innych kandydatów na specjalizację w dziedzinie ortodoncji biorących udział w postępowaniu kwalifikacyjnym przeprowadzonym w dniach 1-31 października 2009 r.

W dniu 8 czerwca 2016 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję nr (...) Ministra Zdrowia z dnia (...) kwietnia 2016 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie od Ministra Zdrowia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

A S zaskarżyła ww. decyzję w całości, zarzucając jej:

1.

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odmowę zakwalifikowania jej do rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie ortodoncji, w sytuacji gdy organ prowadzący przedmiotowe postępowanie, tj. (...) Urząd Wojewódzki w (...) zakwalifikował do odbywania specjalizacji w dziedzinie ortodoncji lekarza (nr wniosku (...)) zajmującego 8. miejsce na liście rankingowej, i który uzyskał mniejszą niż skarżąca ilość punktów, tj. 81,8% wobec 82% skarżącej;

2.

naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji stanu faktycznego z dnia jej wydania, tj. zgodnie z którym do odbywania specjalizacji został zakwalifikowany lekarz nr wniosku (...) z gorszym wynikiem punktowymi niż skarżąca.

W odpowiedzi na skargę z dnia 11 lipca 2016 r. Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację szczegółowo przedstawioną w skarżonej decyzji. Ponadto - w ocenie organu drugiej instancji - stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Skarżąca nie kwestionowała nigdy ustaleń poczynionych przez organ, dotyczących liczby punktów uzyskanych w postępowaniu konkursowym na specjalizację w dziedzinie ortodoncji. Przedmiotem sporu był natomiast sposób przeprowadzenia konkursu, a konkretnie sposób podziału przez Ministra Zdrowia ustalonej liczby miejsc na specjalizację w trybie pozarezydenckim, na miejsca przewidziane dla lekarzy po stażu i na miejsca przewidziane dla lekarzy po specjalizacji.

W opinii Ministra Zdrowia błąd przy kwalifikacji jednej osoby, która gdyby nie ten błąd nie zostałaby zakwalifikowana do odbywania specjalizacji, nie uzasadnia kwalifikacji skarżącej, która z racji niewystarczającego wyniku procentowego nie zostałyby zakwalifikowana do odbywania specjalizacji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Po przeprowadzeniu analizy materiału zgromadzonego w sprawie Sąd uznał, że organ drugiej instancji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie można również przyjąć, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Tym samym należy przyjąć, że w przedmiotowym postępowaniu doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu również uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., zwłaszcza w zakresie uzasadnienia prawnego. Przytoczone podstawy prawne i przedstawiona wykładnia powołanych przepisów prawa są, zdaniem Sądu, nietrafne.

Jest zrozumiałe, że kwalifikacja kandydatów do odbycia szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie ortodoncji dokonana została przez Wojewodę (...) dwukrotnie: raz w 2009 r. oraz ponownie w styczniu 2011 r., co tym razem znalazło swój wyraz w powoływanym wyżej Aneksie z dnia (...) stycznia 2011 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika wszakże jasno, przez jakich kandydatów miejsca na szkolenie specjalistyczne były obsadzane w 2011 r. Porównywanie punktów wyrażonych w liczbach naturalnych i w procentach oraz miejsc zajętych przez kandydatów różnych kategorii w konkursie z 2009 r. sugerowałoby, że miejsca określone (przyznane) przez Ministra Zdrowia w 2009 r. (kwalifikacja w okresie 1-31 października 2009 r.) nie zostały obsadzone aż do stycznia 2011 r. Jak się zatem stało, że lekarz po stażu, który złożył wniosek nr (...), został zakwalifikowany do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w trybie pozarezydenckim na podstawie pierwotnej listy z 29 października 2009 r. i rozpoczął to szkolenie. Czy pozostałe miejsca na szkolenie pozostały niewykorzystane przez ponad rok?

Bez wyjaśnienia powyższej wątpliwości argument, że "lekarz składający wniosek nr (...) nie zajął miejsca skarżącej na liście rankingowej", jest niezrozumiały. Patrząc na przedstawiony argument w sposób formalny można powiedzieć: rzeczywiście nie zajął miejsca skarżącej, gdyż w 2009 r. dla tej kategorii lekarzy, do której zaliczała się skarżąca w ogóle nie było miejsc. Jeśli jednak w 2011 r. punktacja tego lekarza kwalifikowała go na 8. miejscu to jednak jakieś miejsce na szkoleniu rozpoczynającym się bezpośrednio po 31 października 2009 r. zostało jednak zajęte. Organ nie kwestionuje tego faktu, twierdzi nawet, że ów lekarz wykonywał swoje "prawa nabyte".

Nie zostało również wyjaśnione, jaki skutek dla skarżącej i pozostałych kandydatów miała zmiana struktury listy lekarzy zakwalifikowanych do szkolenia w 2011 r. W aktach sprawy znajduje się np. informacja, że lekarz który złożył wniosek o numerze (...) zajął ostatecznie 5. miejsce na liście rankingowej, mimo że uzyskał taką samą ilość punktów z LEP/LDEP (tj. 162) jak skarżąca. Czy w tym przypadku komisja konkursowa przeprowadziła dodatkową rozmowę kwalifikacyjną, przewidzianą w § 19 ust. 7 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów? Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji do tej okoliczności się nie odniósł, co może sugerować, że jej nie zbadał.

W zaskarżonej decyzji wspomina się też, że fakt niezakwalifikowania skarżącej na szkolenie w rezultacie sporządzenia Aneksu z dnia (...) stycznia 2011 r. nie ograniczało jej praw, gdyż mogła stanąć do kolejnego konkursu. Organ drugiej instancji, czyli Minister Zdrowia, który na przebieg takich konkursów ma istotny wpływ, między innymi dlatego, że określa liczbę miejsc na szkolenia, nie wspomina w swojej decyzji o takich konkursach. Nie wskazuje zatem, czy inni kandydaci, którzy stanęli do konkursu w październiku 2009 r., do takich kolejnych konkursów się zgłaszali. Minister nie pisze również, czy skarżąca została zaproszona do udziału w takich kolejnych konkursach. Skoro organ sam przyznaje, że zmiana wyników konkursu z 2009 r. nastąpiła w wyniku "błędu w sposobie przeprowadzenia tego postępowania", to mógłby wskazać w uzasadnieniu swojej decyzji, czy były przeszkody prawne dla zaproszenia skarżącej do takiego konkursu. To nie byłoby przecież zaproszenie na ponowny egzamin lekarski, lecz do procedury ponownego liczenia punktów, nawet jeśli obejmowała ona punktowaną rozmowę kwalifikacyjną.

Powyższe pytanie nie ma wyłącznie charakteru retorycznego, czy odnoszącego się do sfery dobrych obyczajów. Art. 8 k.p.a. przewiduje przecież, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Jeśli błędy w działaniu organu znacząco nadszarpnęły zaufanie, o którym mowa w powołanym przepisie, to zasadne jest pytanie o działania podjęte przez organy administracji w celu ograniczenia skutków takich błędów.

Należy także wziąć pod uwagę podnoszone przez skarżącą, i komentowane przez organ, argumenty odnoszące się do standardów konstytucyjnych. W niniejszej sprawie istotną rolę odgrywają dwa takie argumenty: z respektowania przez organy administracji zasady ochrony praw nabytych oraz z poszanowania zasady równości.

Zdaniem Sądu stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji jest zdecydowanie nietrafne.

W pierwszej kwestii, organ błędnie zinterpretował zasadę praw nabytych nie dostrzegając lub choćby nie doceniając, że ze standardu demokratycznego państwa prawa przyjętego w art. 2 Konstytucji RP wyprowadza się zasadę praw słusznie nabytych, a nie jakkolwiek nabytych (vide: P. Tuleja, Komentarz do art. 2 (Konstytucji), w: Konstytucja RP. Tom I. Komentarz. Art. 1-86, Seria: Duże komentarze Becka, Warszawa 2016, s. 226 i 227). Ta dodatkowa ocena ma znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Lekarz, który złożył wniosek o nr (...), rozpoczął szkolenie specjalistyczne w wyniku błędów w stosowaniu prawa przez organy administracji. Mimo zatem, że nie ma podstaw wątpić w dobrą wolę lekarza, nie można przyjąć, że mamy w tym przypadkiem z prawami słusznie nabytymi. W prawie prywatnym obowiązuje zasada, że nikt nie może przenieść więcej praw niż ich ma. W dziedzinie prawa publicznego (w tym prawa administracyjnego) sens wymienionej zasady wyrażony jest przez konstytucyjną i ustawową (art. 6 k.p.a.) zasadę legalności działania organów administracji. Każdy ma takie uprawnienia, jakie wynikają z przepisów prawa, lub jakie są konstytuowane i aktualizowane przez legalne działania państwa. W odmiennym przypadku nie możemy mówić o nakazie ochrony praw słusznie nabytych.

Sąd jest przy tym przekonany, że o kontynuowaniu szkolenia przez lekarza, który złożył wniosek nr (...), zdecydowały raczej względy pragmatyczne (efektywnościowe, ekonomiczne), a nie szczególny legalizm właściwych organów. Jest zrozumiałe, że jeśli ktoś rozpoczął i odbywał przez ponad rok specjalistyczne i kosztowne szkolenie, to nie powinno się takiego szkolenia przerywać w połowie. Sąd takiego argumentu nie kwestionuje. Jednak argument z efektywności określonych działań organów administracji nie powinien prowadzić do wniosku, że innej osobie należy uniemożliwić realizację jej aspiracji i potrzeb zawodowych.

Jeśli natomiast mowa o zastosowaniu w niniejszej sprawie zasady równości, to należy uznać trafność zarzutów skarżącej. Przyznanie dostępu do określonego dobra kandydatowi, który otrzymał mniej punktów w publicznie organizowanym konkursie, jest niewątpliwie traktowaniem preferencyjnym, zwłaszcza gdy dzieje się to z naruszeniem szczegółowych reguł prowadzenia takiego konkursu. Jeśli zatem ze względu na dobro (wartość) uzyskaną przez jedną osobę odmawia się dostępu do takiej wartości innym, którzy w tym samym konkursie uzyskali lepsze wyniki, to niewątpliwie mamy do czynienia z dyskryminacją, a zatem naruszeniem art. 32 konstytucji (vide: W. Borysiak, L. Bosek, Komentarz do art. 32 (Konstytucji), w: Konstytucja RP. Tom I. Komentarz. Art. 1-86, Seria: Duże komentarze Becka, Warszawa 2016, s. 829-833).

Przeciwnie, zasada równości zwłaszcza że jest zasadnie łączona ze sprawiedliwością, wymaga aby w przypadku dystrybucji pewnych dóbr (np. dostępu do wiedzy i do wyższych pozycji zawodowych) bardzo ściśle określać kryteria selekcji ubiegających się o takie dobra, a następnie konsekwentnie stosować przyjęte kryteria. Bez tego zasada równości nie jest respektowana.

W związku z powyższym, organy administracji w ponownym postępowaniu powinny w ramach przysługujących im kompetencji nadzorczych bacznie sprawdzać, czy reguły konkursów dla lekarzy ubiegających się o szkolenie specjalistyczne są ustalone w pełni zgodnie z obowiązujących przepisami, w tym przepisami powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów. Następnie, Minister Zdrowia powinien w taki sposób dokonać określenia liczby miejsc w ramach poszczególnych specjalności medycznych, aby być pewnym że liczba przyznanych miejsc dla poszczególnych kategorii kandydatów nie prowadzi do nieuzasadnionych preferencji i - odpowiednio - do dyskryminacji. Wreszcie, powinno się starannie prowadzić postępowanie kwalifikacyjne, ograniczając do minimum dyskrecjonalną władzę komisji konkursowej, a z pewnością unikając błędów organizacyjnych, rachunkowych i innych.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a. i lit.c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję organu I instancji w uznaniu, iż uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.