Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 558491

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 5 maja 2009 r.
VII SA/Wa 1438/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr).

Sędziowie WSA: Bogusław Cieśla, Elżbieta Zielińska-Śpiewak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) czerwca 2008 r. znak (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności; skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2008 r., znak (...) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w (...) na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 7 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225) nałożył karę pieniężną w wysokości 5.000 zł na D. J. za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w sklepie ogólnospożywczym M. w S., ul. (...), którego właścicielką jest D. J.

W uzasadnieniu organ podał, że w związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli przedstawicielom Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) w dniu (...) stycznia 2007 r. został złożony wniosek o ukaranie D. J. do Sądu Grodzkiego w S., który w dniu (...) marca 2007 r., sygn. akt (...) uznał ją za winną popełnienia wykroczenia z art. 38 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i wymierzył karę grzywny w kwocie 300 zł Również nie powiodła się próba przeprowadzenia kontroli w dniu (...) lipca 2007 r. tym razem w asyście przedstawicieli Komendy Powiatowej Policji w S., ponieważ M. J., mąż D. J. uniemożliwił przeprowadzenie czynności kontrolnych - działając w imieniu właścicielki sklepu - swojej żony. W skutek spełnienia przesłanek art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pismem z dnia (...) sierpnia 2007 r. zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) o wszczęcie postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono:

-

stopień szkodliwości - uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli żywności w zakładzie mogło stworzyć podejrzenia, że produkowania i wprowadzana do obrotu żywność w zakładzie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia konsumenta,

-

stopień zawinienia i zakres naruszenia - umyślne uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli,

-

działalność gospodarczą podmiot rozpoczął w styczniu 1981 r.,

-

wielkość zakładu - mały zakład zatrudniający 2 pracowników (w tym właściciel).

Zdaniem organu wina strony jest bezsporna, a ponadto prezentuje ona utrwaloną postawę uniemożliwienia kontroli, kieruje w tym zachowaniu także swoim mężem jako współprowadzącym sklep oraz akceptuje i popiera jego postępowanie. Natomiast chęć wyjazdu w danej chwili po towar nie jest okolicznością, która uzasadniałaby odmowę lub utrudnienie przeprowadzenia kontroli.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2008 r., znak (...) Główny Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, po rozpatrzeniu odwołania D. J., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowe postępowanie w sprawie i podzielił stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczone zostały przepisy art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, zgodnie z którym kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem takich przypadków, jak audyt, w których jest konieczne uprzednie zawiadomienie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe, kontrole urzędowe mogą być również przeprowadzane ad hoc, a także art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, z mocy którego utrudnianie lub uniemożliwianie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności jest poważnym uchybieniem przedsiębiorcy i kara pieniężna może być wymierzona do wysokości trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zdaniem organu II instancji organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa i rozważył wszystkie okoliczności faktyczne wpływające na wysokość wymierzanej kary.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. J. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez jednostronną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie błędne ustalenie stanu faktycznego i tym samym błędną ocenę tego stanu pod względem prawnym oraz naruszenie interesu prawnego poprzez wymierzenie niewspółmiernie wysokiej kary pieniężnej względem zawinienia. Ponadto skarżąca wskazała, że w dniu (...) stycznia 2007 r. Przedstawiciele Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w S. mimo nie okazania upoważnienia do kontroli zostali wpuszczeni do sklepu, ale kontrolę przerwali po pytaniu M. J., czy, pani przeprowadzająca kontrolę jako klient kierowała groźby pod jego adresem, że spowoduje zamknięcie sklepu. Natomiast podczas następnej kontroli w dniu (...) lipca 2007 r. M. J. mąż skarżącej nie posiadał z jej strony upoważnienia do wpuszczenia pracowników Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej na teren sklepu celem przeprowadzenia kontroli. W zaistniałej sytuacji zrezygnowano z przeprowadzania kontroli. Skarżąca podniosła, że kolejna kontrola w dniu (...) lutego 2008 r. odbyła się bez żadnych utrudnień.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto wyjaśnił, że istnieje możliwość rozłożenia na raty nałożonej kary jak również zmniejszenie jej wysokości. Jednakże w odwołaniu skarżąca mimo, że wniosła o zmniejszenie kary, to jednak nie dołączyła żadnych dowodów potwierdzających trudną sytuację finansową, dlatego też prośby tej nie uwzględniono.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) nakładającą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł na D. J. - właścicielkę sklepu za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w sklepie ogólnospożywczym M. w S.

Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej upoważnione są do urzędowej kontroli żywności. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej określa, iż do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczące warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego.

W rozpoznawanej sprawie urzędowa kontrola żywności, ze względu na fakt kontrolowania sklepu ogólnospożywczego dotyczy warunków przechowywania jak i sprzedaży żywności. W tym celu na podstawie art. 76 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej przysługuje im prawo:

1)

wstępu do pomieszczeń zakładu o każdej porze;

2)

badania procesów technologicznych i receptur w zakresie niezbędnym do zrealizowania celu kontroli;

3)

przeglądania ksiąg i innych dokumentów kontrolowanego zakładu, jeżeli jest to niezbędne ze względu na cel przeprowadzanej kontroli;

4)

podejmowania innych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, zgodnie z zakresem uprawnień w ramach urzędowych kontroli żywności.

Powyższa ustawa chroni również przedsiębiorcę, gdyż uzyskane w trakcie kontroli informacje, dokumenty i inne dane stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy są objęte tajemnicą służbową.

Z powyższych przepisów wynika, że kontrola może odbyć się zarówno w dzień jak i w nocy, a kontrolerzy mogą wchodzić do wszystkich pomieszczeń w celu wykonywania swoich ustawowych uprawnień.

Natomiast z art. 103 pkt 7 ww. ustawy wynika, że kto utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Tak więc ustawa zapewnia również środki represyjne o charakterze pieniężnym mające na celu z jednej strony ukaranie osób utrudniających działanie organom urzędowej kontroli żywności, a z drugiej strony zapobieganie takim sytuacjom w przyszłości.

Właściwym organem do wymierzenia kary pieniężnej w I instancji jest państwowy wojewódzki inspektor sanitarny. Przy czym zgodnie z art. 104 ust. 2 ww. ustawy organ ustalając wysokość kary pieniężnej bierze pod uwagę łącznie następujące czynniki:

1)

stopień szkodliwości czynu,

2)

stopień zawinienia i zakres naruszenia,

3)

dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i

4)

wielkość produkcji zakładu.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że prawidłowo Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie, jako organ I instancji właściwy miejscowo, nałożył na właściciela sklepu karę pieniężną za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w sklepie ogólnospożywczym M. w S. Ponadto uwzględniając wysokość kary pieniężnej organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie wyżej wskazane czynniki, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu jego decyzji stosownie do wymagań jakie uzasadnieniu decyzji stawia przepis art. 107 § 3 k.p.a.

Z uwagi na powyższe zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w nocy decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno materialnego jak i procesowego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.