VII SA/Wa 142/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3116779

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2020 r. VII SA/Wa 142/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Kramek.

Sędziowie WSA: Grzegorz Antas, Bogusław Cieśla (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2019 r. nr (...) w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia (...) września 2019 r. nr (...), na podstawie art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 4, w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, dalej jako: p.b.), po rozpatrzeniu sprawy tarasu na działce nr (...) położonej przy ul. (...) w K., gm. M. - nakazał M. F. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez odbudowę rozebranego tarasu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. podał, że M. P. pismem z dnia 13 maja 2015 r. zawiadomiła organ o nielegalnej rozbiórce tarasu budynku przy ul. (...) w K. przez jego współwłaściciela M. F. oraz zwróciła się do organu z żądaniem przywrócenia stanu poprzedniego.

W toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., decyzją z dnia (...) października 2015 r. nałożył na M. F. obowiązek wykonania zabezpieczenia drzwi balkonowych na parterze.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) grudnia 2015 r. utrzymał tę decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 455/16, po rozpoznaniu skargi M. P., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organy nie ustaliły, czy rozbiórka tarasu przez M. F. dokonana została w ramach prowadzonych przez niego robót budowlanych w oparciu o uzyskaną (...) lipca 2014 r. decyzję Starosty P. nr (...), zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Rozróżnić bowiem należy dokonanie samowolnej rozbiórki części budynku bez uzyskania na takie roboty pozwolenia lub bez zgłoszenia zamiaru wykonania takich robót, od wykonania robót budowlanych niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym.

Sąd wskazał również, że w przypadku ustalenia, że M. F. rozebrał taras w ramach prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę robót budowlanych - organ wstrzyma postanowieniem prowadzenie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, a następnie podejmie stosowne kroki w ramach postępowania naprawczego.

Sąd zarzucił także, że organy nie wzięły pod uwagę wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w P. II Wydział Karny z dnia 31 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. (...) i nie ustaliły czy M. F. wniósł od niego sprzeciw.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ ustalił, że prowadzone przeciwko M. F. postępowanie w Sądzie Rejonowym w P. sygn. (...) zostało prawomocnie zakończone wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2016 r., na mocy którego obwiniony został uniewinniony od zarzucanego mu wykroczenia. Podstawą takiego stanowiska była opinia biegłego sądowego mgr inż. J. T., w której stwierdził, że rozebrany przez M. F. obiekt budowlany, nie stanowił tarasu, a obiekt małej architektury, oraz że przewidziany w zatwierdzonym projekcie budowlanym zakres rozbiórki był niedookreślony.

Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. powołane ustalenia Sądu Rejonowego dokonane w sprawie o sygn. (...), nie były dla niego wiążące. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego moc wiążącą mają jedynie ustalenia co do popełnienia przestępstwa zawarte w prawomocnym wyroku skazującym. Sąd administracyjny jest związany sentencją skazującego wyroku karnego, nie jest natomiast związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku. Tak więc ani wyrokuniewinniający, ani warunkowo umarzający postępowanie nie wiążą sądu administracyjnego i nie wiążą organów w postępowaniu administracyjnym (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 484/10, z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 355/08, z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 517/11).

W ocenie organu powiatowego przedmiotowy obiekt budowlany stanowił taras, a nie obiekt małej architektury, ponieważ był funkcjonalnie związany z budynkiem. Na taras prowadziło wyjście przez drzwi balkonowe, które po rozbiórce tarasu znajdują się 90 cm nad poziomem terenu, a taki stan rzeczy stanowić może zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ustalił ponadto, że częściowa rozbiórka tarasu, została przewidziana w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Wójta Gminy M. z dnia (...) sierpnia 1999 r. nr (...), na podstawie której udzielono pozwolenia na budowę, polegającą na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o samodzielny lokal mieszkalny na działce nr ew. (...) przy ulicy (...) w K. Rozbiórka części tarasu uzasadniona była budową garażu pomiędzy budynkiem istniejącym, a budynkiem projektowanym.

W związku z przerwaniem budowy na okres dłuższy niż trzy lata, wyżej wymienione pozwolenie na budowę wygasło. W związku z powyższym Starosta P. decyzją z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) zatwierdził nowy projekt budowlany i udzielił pozwolenia na dokończenie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o samodzielny lokal mieszkalny.

W dniu 13 maja 2015 r. M. F. w toku prowadzonych robót budowlanych dokonał rozbiórki całego tarasu, który przylegał do budynku. Ty samym w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego ww. decyzją projektu budowlanego, ponieważ z projektu dokończenia rozbudowy sporządzonego przez mgr inż. A. N., wynikało zachowanie pozostałej części tarasu w jego dotychczasowym kształcie.

Wbrew twierdzeniom M. F. - przedmiotowy taras ujęty został również w zatwierdzonym projekcie dokończenia rozbudowy, a nie tylko w inwentaryzacji całej nieruchomości. Projekt nie przewidywał rozbiórki pozostałej części tarasu - wobec czego inwestor wykonał roboty budowlane, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym.

Poprzez rozbiórkę tarasu - zmieniła się powierzchnia utwardzona i biologicznie czynna przedmiotowej działki oraz projekt zagospodarowania terenu, co stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której M. F. realizował dokończenie rozbudowy budynku, wydana została w dniu (...) lipca 2014 r., natomiast roboty budowlane, polegające na rozbiórce spornego tarasu, zostały wykonane w dniu 13 maja 2015 r., a więc w okresie obowiązywania decyzji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia (...) czerwca 2018 r. nr (...), na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał M. F. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych oraz wykonanie zabezpieczeń terenu budowy i robót.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...), nałożył na M. F. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w postaci rozbiórki tarasu oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, poprzez wskazanie zamiennych rozwiązań technicznych, zapewniających prawidłowe funkcjonowanie istniejącej części obiektu - w terminie 60 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2211/18, oddalił skargę M. F. na decyzję organu odwoławczego.

Inwestor, do dnia wydania rozstrzygnięcia, nie dostarczył projektu zamiennego uwzględniającego rozbiórkę tarasu i zapewnienie bezpiecznego użytkowania istniejących drzwi balkonowych.

W związku z nakazaniem sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego przez organ nadzoru budowlanego, Starosta P. na mocy decyzji z dnia (...) października 2018 r., uchylił z urzędu własną decyzję z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...), zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na dokończenie rozbudowy istniejącego budynku o samodzielny lokal mieszkalny.

M. F. w wyznaczonym terminie nie wykonał nałożonego na niego obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Nie wykonał również wynikającego z postanowienia obowiązku wykonania niezbędnych zabezpieczeń terenu budowy i robót budowlanych.

Zgodnie z art. 51 ust. 5 p.b.: "W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego".

Niewykonanie przez stronę obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego skutkowało, wydaniem nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Organ nadzoru budowlanego wskazał, że jego decyzja ma charakter związany a nie uznaniowy, ustawodawca nie pozostawia mu wyboru co do treści rozstrzygnięcia - nakazując stosować art. 51 ust. 5 p.b.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) listopada 2019 r. nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) września 2019 r. nakazującej M. F. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez odbudowę rozebranego tarasu na działce (...) przy ul. (...) w K., gm. M. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że po przeprowadzeniu kontroli w dniu 16 czerwca 2015 r. PINB ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości widoczne są ślady rozbiórki tarasu; w budynku znajdują się drzwi balkonowe, które po rozbiórce tarasu zlokalizowane są 90 cm ponad poziomem terenu i nie zostały zabezpieczone. Podczas czynności kontrolnych M. P. oświadczyła, że sporny taras istniał od początku istnienia budynku, tj. od 1958 r. zaś M. F. oświadczył, iż nie wiadomo od kiedy taras istniał.

PINB w P. decyzją z dnia (...) października 2015 r. nałożył na M. F. obowiązek wykonania zabezpieczenia drzwi balkonowych na parterze.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) grudnia 2015 r. utrzymał w mocy ww. decyzję, którą następnie M. P. zaskarżyła do WSA w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 455/16 - uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu powiatowego.

W toku ponownego postępowania, PINB w P. decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) nałożył na M. F. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w postaci rozbiórki tarasu oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, poprzez wskazanie zamiennych rozwiązań technicznych, zapewniających prawidłowe funkcjonowanie istniejącej części obiektu w terminie 60 dni, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) ww. decyzję utrzymał w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2211/18 oddalił skargę M. F.

Wobec niewykonania przez M. F. obowiązków wynikających z decyzji z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, decyzją z dnia (...) września 2019 r. nakazał M. F. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez odbudowę rozebranego tarasu na działce (...) położonej przy ul. (...) w K., gm. M.

Zdaniem organu odwoławczego, organ powiatowy prawidłowo prowadził postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, który odnosi się do robót budowlanych wykonywanych (będących w toku) lub wykonanych (zakończonych):

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Powyższe zostało potwierdzone w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2212/18 oraz z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2211/18, oddalających skargi M. F.

Stwierdzone przez organ powiatowy istotne odstępstwa od zatwierdzonego decyzją Starosty P. z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) projektu budowlanego obligowały organ do nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu zamiennego.

M. F. nie wykonał nałożonego na niego obowiązku - tym samym zastosowanie miał art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego "w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego."

Powyższy przepis kończący postępowanie naprawcze określa alternatywnie trzy rodzaje sankcji jakie można zastosować za niewykonanie obowiązków, tj. nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, z tym że wydając decyzję w oparciu o ten przepis należy mieć na uwadze rodzaj wykonywanych robót oraz stan ich zaawansowania. PINB w P. nakazał doprowadzenie inwestycji do stanu poprzedniego.

Organ I instancji nie mógł wydać decyzji nakazującej rozbiórkę oraz zaniechanie dalszych robót budowlanych ze względu na zakończenie rozbiórki przedmiotowego tarasu.

W związku z tym zasadnym było nakazanie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, czyli zgodnego z decyzją Starosty P. z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dot. "dokończenia rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o samodzielny lokal mieszkalny z garażem wbudowanym w bryłę budynku na dz. nr ew. (...) położonej przy ul. (...) w K., gm. M.".

Jako bezpodstawny organ ocenił zarzut skarżącego, iż po podziale nieruchomości przedmiotowy taras stanowi obiekt małej architektury. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym "taras stanowi całość funkcjonalno-użytkową z budynkiem mieszkalnym, zapewniając jego obsługę, jego istnienie rzutuje na podniesienie walorów użytkowych samego budynku, który zyskuje element mogący stanowić miejsce wypoczynku oraz dodatkową możliwość bezpośredniej komunikacje z ogrodem" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., II OSK 1220/15).

Dla organów nadzoru budowlanego nie była wiążąca opinia biegłego wydana w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w P., sygn. akt II W 1349/15. Skoro zachowanie tarasu przewidywał projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty P. z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...), a skarżący dokonał jego rozbiórki, to odstępstwo takie podlegało ocenie w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Brak przedłożenia projektu budowlanego zamiennego powodował niemożliwość zalegalizowania wykonanego odstępstwa (bez projektu budowlanego zamiennego organ powiatowy nie może dokonać jego oceny).

Na prawidłowość wydanej decyzji nie miał wpływu późniejszy podział nieruchomości i wynikająca z niego zmiana numerów działek i nieruchomości. Mimo podziału skarżący posiadał wiedzę o ciążącym na nim obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

M. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2019 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

a) bezpodstawnym pominięciu, że w wyniku podziału działki (...) na dwie działki (...) i (...), stanowiące własność odrębnych osób, nie można mówić o istnieniu tarasu, który do czasu podziału mógł spełniać swoją rolę. Przyjęcie odmiennych ustaleń rzutowałoby na prawo własności skarżącego;

b) przyjęciu, że na "prawidłowość wydanej decyzji bez wpływu pozostaje późniejszy podział nieruchomości i wynikająca z niego zmiana numerów działek podczas gdy, wyodrębnione zostały dwie odrębne nieruchomości, stanowiące własność dwóch osób, a przedmiotowy obiekt stanowiący dotychczas taras utracił cechę użytkową. Powstał nowy stan prawny, który powinien być uwzględniany przez organ;

c) pominięciu, że obowiązek przedstawienia projektu zamiennego został nałożony w sprawie "rozbiórki tarasu na działce położonej przy ul. (...) w K., gm. M.", a zaskarżona decyzja dotyczy przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odbudowę tarasu na działce (...) położonej przy ul. (...) w K., gm. M.

2) naruszeniu art. 51 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., gdyż do robót prowadzonych na działce nr (...) nie zastosowano obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., tym samym nie została dochowana procedura przewidziana w art. 50 i 51 p.b., a zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkuje jej nieważnością;

3) naruszenie art. 51 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b., poprzez przyjęcie, iż postępowanie dotyczyło tarasu, a nie obiektu małej architektury, pierwotny taras utracił cechy właściwe z uwagi na brak funkcjonalności-użytkowej i konstrukcyjnej;

4) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., polegające na niepowołaniu biegłego z zakresu budownictwa w celu ustalenia, czy po podziale działki nr (...) obiekt będący przedmiotem postępowania w dalszym ciągu stanowi taras;

5) naruszenie art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie, czy obiekt w dalszym ciągu posiada cechy funkcjonalno - użytkowe, a tym samym może być traktowany jako taras, czy też na skutek podziału stał się obiektem małej architektury;

6) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., gdyż na skutek wydania postanowienia o podziale nieruchomości, stan faktyczny i prawny był inny niż przyjęty przez organ;

7) naruszenie art. 11 w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do opinii biegłego sądowego wydanej w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w P. pod sygn. akt II W 1349/15;

8) naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ odwoławczy, przyjmując że przedmiotowy obiekt stanowi taras, a nie obiekt małej architektury;

9) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I Instancji;

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji organu I i II instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wcześniejsze decyzje wynikające z tzw. procedury naprawczej wydawane były w sprawie rozbiórki tarasu na działce położonej przy ul. (...). Wskazywana w nich była działka nr (...). W dacie wydawania decyzji nakazującej przedstawienie projektu zamiennego istniał już podział nieruchomości na działki nr (...) i (...), o czym organ wiedział.

Dopiero w zaskarżonej decyzji wskazano prawidłowe oznaczenie, ale przez sam ten fakt nie została zachowana procedura naprawcza wobec obiektu znajdującego się na działce nr (...).

Wobec braku zobowiązania do przedstawienia projektu zamiennego na działce nr (...) przy ul. (...), nie można było wydawać decyzji o przywróceniu stanu poprzedniego.

Zaświadczenie Wójta Gminy M. o nadaniu numeru porządkowego wydano dnia 29 czerwca 2018 r., zatem organ w dniu 6 lipca 2018 r. miał wiedzę, iż przedmiotowy obiekt znajduje się na działce położonej przy ul. (...), a nie przy ul. (...). W konsekwencji nieprawidłowego oznaczenia nieruchomości zarówno decyzja o wstrzymaniu wykonania prac jak i zobowiązująca do przedstawienia projektu zamiennego była niemożliwa do wykonania.

W sprawie tarasu znajdującego się na działce nr (...) przy ul. (...) wydawano decyzję zobowiązującą do wykonania projektu zamiennego, a następnie w wyniku niewykonania tej decyzji - w innej sprawie dotyczącej rozbiórki tarasu znajdującego się na działce (...) przy ul. (...) wydawano decyzję nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego.

Nie można zarzucać skarżącemu, że nie przedstawił projektu zamiennego dla prac prowadzonych przy obiekcie znajdującym się na działce nr (...) położonym przy ul. (...), gdyż nigdy nie był do tego zobowiązany.

Skarżący nie był w stanie przedstawić projektu zamiennego w sprawie rozbiórki tarasu na działce przy ul. (...), gdyż w tym czasie takiego obiektu na tej działce nie było.

O ile przed podziałem przedmiotowy obiekt spełniał funkcję tarasu z uwagi na całość funkcjonalno - użytkową z budynkiem mieszkalnym, zapewniając jego obsługę, to w momencie podziału wzdłuż ściany budynku do którego obiekt ten przylegał, przestał spełniać swoją rolę.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga była bezzasadna.

PINB w P. prawidłowo ustalił, że w toku robót budowlanych wykonywanych przez M. F. związanych z dokończeniem rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o samodzielny lokal mieszkalny z garażem wbudowanym w bryłę budynku na nieruchomości przy ul. (...) w K., doszło do samowolnej rozbiórki tarasu. W jej wyniku drzwi balkonowe nieruchomości należącej do M. P., znalazły się 90 cm ponad poziomem terenu i nie posiadały zabezpieczenia.

Częściowa rozbiórka przedmiotowego tarasu przewidziana była w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Wójta Gminy M. z dnia (...) sierpnia 1999 r. nr (...), udzielającą pozwolenia na "rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego" i uzasadniona była budową garażu pomiędzy budynkiem istniejącym, a budynkiem projektowanym.

Jednak M. F. dokonał rozbiórki całego tarasu przylegającego do budynku, co stanowiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego ww. decyzją projektu zagospodarowania działki. Z rzutu parteru części istniejącej z wrysowanymi drzwiami balkonowymi oraz elewacji zachodniej, wynikło zachowanie pozostałej części tarasu w jego dotychczasowym kształcie.

Skoro zachowanie części tarasu przewidywał projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty P. z dnia (...) lipca 2014 r., a skarżący dokonał jego całkowitej rozbiórki, to odstępstwo takie musiało podlegać ocenie w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

W tej sytuacji organ powiatowy postanowieniem z dnia (...) czerwca 2018 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, stosownie do wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 455/16, nakazał M. F. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z dokończeniem rozbudowy budynku mieszkalnego o samodzielny lokal mieszkalny.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2212/18 oddalając skargę M. F. potwierdził zasadność takiego trybu postępowania.

Następnie PINB w P. decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) nałożył na M. F. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w postaci rozbiórki tarasu oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, poprzez wskazanie zamiennych rozwiązań technicznych, zapewniających prawidłowe funkcjonowanie istniejącej części obiektu w terminie 60 dni, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) ww. decyzję utrzymał w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2211/18 oddalając skargę M. F., potwierdził prawidłowość takiego rozstrzygnięcia.

Wobec niewykonania przez M. F. obowiązków wynikających z decyzji z dnia (...) lipca 2018 r. - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia (...) września 2019 r., na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazał.M F. i doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez odbudowę rozebranego tarasu na działce (...) położonej przy ul. (...) w K., gm. M.

Zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego "w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego."

Powyższy przepis przewiduje trzy alternatywne sankcje jakie można zastosować za niewykonanie obowiązków, tj. nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Organ nakazał doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, gdyż nie mógł wydać decyzji nakazującej rozbiórkę oraz zaniechanie dalszych robót budowlanych ze względu na zakończenie rozbiórki przedmiotowego tarasu.

Prawidłowe było nakazanie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, czyli zgodnego z decyzją Starosty P. z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dot. "dokończenia rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o samodzielny lokal mieszkalny z garażem wbudowanym w bryłę budynku na dz. nr ew. (...) położonej przy ul. (...) w K., gm. M.".

Bezpodstawny jest zarzut skarżącego, jakoby po podziale nieruchomości przedmiotowy taras stał się obiektem małej architektury. Organy nadzoru budowlanego nie były prawnie związane opinią biegłego wydaną w sprawie karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w P. sygn. akt (...).

Podkreślenia wymaga również, że Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia (...) grudnia 2017 r. w sprawie (...) (prawomocnym od 12 stycznia 2018 r.), dokonał zniesienia współwłasności i podziału działki nr (...), na dwie działki nr (...) oraz nr (...).

Działkę nr (...) przyznał M. F., a działkę nr (...) przyznał (między innymi) M. P.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na M. F. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w postaci rozbiórki tarasu oraz projektowane zmiany w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.

Zatem w dacie wydawania decyzji nakazującej przedstawienie projektu zamiennego istniał już podział nieruchomości na działki nr (...) i (...), o czym organ wiedział.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2211/18 oddalając skargę M. F. potwierdził prawidłowość takiego rozstrzygnięcia.

Fakt, że w zaskarżonej obecnie decyzji wskazano aktualne oznaczenie nieruchomości (po podziale), nie stanowi o tym, że w odniesieniu do przedmiotu sprawy - obiektu objętego nakazem - nie została zachowana procedura naprawcza.

W świetle przedstawionej sekwencji wydarzeń, a zwłaszcza wyroku z 20 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2211/18, oddalającego skargę M. F., nie można twierdzić o braku zobowiązania skarżącego do przedstawienia projektu zamiennego - tylko dlatego, że w decyzji nie wskazano istniejącego już oznaczenia działki nr (...) przy ul. (...) i wywodzić z tego barak możliwości wydawania decyzji o przywróceniu stanu poprzedniego.

W ten sposób skarżący kwestionuje bowiem prawidłowość oznaczenia nieruchomości zarówno w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania prac, jak i w decyzji zobowiązującej do przedstawienia projektu zamiennego, wskazuje na ich niewykonalność - pomijając fakt, potwierdzenia przez sąd administracyjny, że były to rozstrzygnięcia prawidłowe.

Zatem na prawidłowość wydanej obecnie decyzji nie miał wpływu podział nieruchomości i wynikająca z niego zmiana numerów działek i adresów nieruchomości. Mimo podziału nieruchomości skarżący posiadał wiedzę o zakresie ciążącego na nim obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

Nie wystąpił zatem rzekomy brak tożsamości sprawy zakończonej decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego obiektu na działce nr ew. (...) położonej przy ul. (...) w (...), a decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującą M. F. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez odbudowę rozebranego tarasu na działce (...) położonej przy ul. (...) w K.

Brak przedłożenia projektu budowlanego zamiennego spowodował niemożliwość zalegalizowania wykonanego odstępstwa (bez projektu budowlanego zamiennego organ powiatowy nie mógł dokonać jego oceny).

Związany charakter decyzji wymuszał zastosowanie nakazu wynikającego z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Nie można zarzucić organowi nadzoru naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie.

Kierując się powyższą argumentacją WSA w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.