Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1614713

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 24 października 2014 r.
VII SA/Wa 1390/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Pakuła-Getka (sprawozdawca).

Sentencja

Starszy referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2014 r. po rozpoznaniu wniosku K. W. i T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. W. i T. W. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2014 r. Nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić K. W. i T. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący K. W. i T. W. w skardze wniesionej na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2014 r. Nr (...) wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Załączyli formularz wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych obowiązujący w sądach powszechnych.

Pismem z dnia 16 lipca 2014 r. w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty przesłano wnioskodawcom formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, obowiązujący przez sądami administracyjnymi, celem jego uzupełnienia i podpisania w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W dniu 28 lipca 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy T. W. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.

Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2014 r. zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem czy nadal występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wskazano, że z pisma z dnia 25 lipca 2014 r. wynika, że "przesyła wypełniony formularz PPF o przyznanie prawa pomocy", który przez wnioskodawczynię jednak nie został złożony. Poinformowano, że do Sądu wpłynął jedynie wniosek uzupełniony i podpisany przez T. W. W związku z powyższym zapytano wnioskodawczynię czy wnioskuje o przyznanie prawa pomocy, jeśli tak należało nadesłać wypełniony i podpisany formularz PPF bądź też podpisać formularz uzupełniony i złożony przez małżonka T. W.

W dniu 11 września 2014 r. do Sądu wpłynął podpisany przez K. W. formularz PPF uzupełniony i złożony wcześniej przez małżonka.

We wniosku wnioskodawcy podali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Wskazali, że utrzymują się z dochodów w wysokości 1.680,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta wnioskodawcy w wysokości 780,00 złotych, dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego w wysokości 300,00 złotych oraz dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię z gospodarstwa rolnego w wysokości 600,00 złotych.

Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o pow. 86 m 2, mieszkanie o pow. 18 m 2 oraz nieruchomość rolną o pow. 2,06 ha. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wyszczególnili, że ponoszą następujące wydatki tj.: raty kredytu w wysokości 800,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 150,00 złotych, podatek rolny w wysokości 60,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 70,00 złotych. Nadto ponoszą także wydatki na zakup lekarstw dla wnioskodawcy w wysokości 300,00 złotych, dla wnioskodawczyni w wysokości 200,00 złotych.

W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 19 września 2014 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:

- czy posiadają inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hodują i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów,

- czy uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości,

- czy uzyskują dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany,

- w jakiej wysokości wnioskodawcy zaciągnęli kredyt, na jaki cel został on wzięty, oraz jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty,

- czy uzyskują pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie,

- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznaczają miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, środki chemicznych itp.).

Powyższe należy wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.

Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawcy w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonali powyższego zarządzenia.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)

Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.

Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali dostatecznie, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.

W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).

W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 794/05).

Stwierdzono, że informacje zawarte we wniosku są niewystarczające i na ich podstawie nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy skarżący są w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu.

Z tego też względu zarządzeniem z dnia 19 września 2014 r. wezwano wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z nałożonego obowiązku skarżący nie wywiązali się, nie nadesłali żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę ich stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

Skarżący uchylili się od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podali czy uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, czy posiadają inwentarz żywy oraz czy uzyskują dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego. Wnioskodawcy nie wyjaśnili również w jakiej wysokości zaciągnęli kredyt, na jaki cel został on wzięty oraz jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Nie wskazali także jakie ponoszą miesięczne koszty na bieżące potrzeby życia codziennego oraz czy uzyskują pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, jeśli tak należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie.

Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny ich faktycznych możliwości finansowych.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawców, a w konsekwencji ustalenie, czy ich sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.

Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).

W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawcy nie wykazali, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.