Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2139064

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 26 lipca 2016 r.
VII SA/Wa 1346/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy M. M. w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia (...) marca 2016 r. znak: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić M. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez M. M. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w których wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trójką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy są dochody z tytułu pracy w wysokości 5 026,92 zł netto miesięcznie, dodatkowo rodzina otrzymuje rządowe wsparcie w wysokości 1 000 zł w ramach programu 500+. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych i pełnomocnika, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego własnego i rodziny. Wnioskodawca wskazał, że ma na utrzymaniu trójkę dzieci oraz niezbędne opłaty celem zaspokojenia potrzeb rodziny, dodatkowo spłaca kredyt hipoteczny. Podał, że z otrzymywanych uposażeń wiąże ledwo "koniec z końcem". Wskazał posiadanie domu o pow. 140 m2 położonego na działce o pow. 1082 m2, o szacunkowej wartości około 500 000 zł. Podał, że posiada obciążenia kredytowe w wysokości 84 743,51 CHF (kredyt hipoteczny), 8 642,74 zł. (kredyt konsumpcyjny) oraz obciążenie na karcie kredytowej 2 800 zł. Posiada samochód osobowy Ford Galaxy z 2007 r. Wskazał następujące wydatki: 1 386,17 zł - kredyt hipoteczny, 406,52 zł - kredyt konsumpcyjny, 158,41- spłata karty kredytowej, 44 zł - podatek od nieruchomości, 838,31 zł - opłaty za media, 804 zł edukacja dzieci, 350 zł koszt utrzymania samochodu, 2 000 zł - wydatki na żywność ubrania środki czystości lekarstwa.

Uzasadnienie prawne

W sprawie zważono, co następuje.

Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.

Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej.

Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260).

Rozpoznając złożony przez M. M. wniosek należy wskazać, że wnioskodawca nie wykazał, by jego sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że wnioskodawca posiada stałe dochody i majątek w postaci zabudowanej nieruchomości, posiada duży samochód osobowy. Ponadto należy zauważyć, że nie wszystkie wydatki wskazane przez wnioskodawcę można zaliczyć do wydatków koniecznych (np. dodatkowe zajęcia pływackie dzieci, czy dodatkowe zajęcia nauki języka angielskiego). Okoliczności te wskazują, że stronę nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy, jako umożliwienie dostępu do sądu. Dochód wnioskodawcy jest wprawdzie obciążony koniecznością spłaty kredytów, jednakże należy zauważyć, że spłata kredytów konsumpcyjnych, czy innych zobowiązań cywilnoprawnych nie może mieć pierwszeństwa przed wydatkami publicznoprawnymi do jakich należy zaliczyć koszty sądowe.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, by stan majątkowy pozwalał zaliczyć wnioskodawcę do osób rzeczywiście ubogich, których środki do życia są ograniczone. Wskazać należy, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 1238/14 źródło www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji należy uznać, że skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.