Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2139062

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 14 października 2016 r.
VII SA/Wa 1217/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P.O. pełnomocnika z urzędu I. Z. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi I. Z. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić adwokatowi P. O. przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone w ramach prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 30 grudnia 2015 r. zapadł w niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2016 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada adwokacka w (...) wyznaczyła w sprawie adwokata P. O. jako pełnomocnika skarżącego I. Z.

Pismem z 16 maja 2016 r. wyznaczony adwokat wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2015 r. W skardze kasacyjnej zawarł również wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej przez adwokata z urzędu, jednocześnie oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości, ani w części.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił przedmiotową skargę kasacyjną, wskazując że skarga kasacyjna została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, a pełnomocnik nie zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.

Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. wniosek.

Uzasadnienie prawne

W sprawie zważono, co następuje.

Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), zwanym dalej rozporządzeniem. Jego stosowanie w niniejszej sprawie związane jest z brzmieniem § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), który do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z uwagi na okoliczność, iż postępowanie drugoinstancyjne rozpoczęło bieg od dnia 31 grudnia 2015 r. należy w niniejszej sprawie stosować przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia.

W § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zostały wskazane konkretne czynności procesowe, za które przysługuje w drugiej instancji zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.

Z przepisu tego wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia.

Trzeba podkreślić, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, o którym mowa w art. 250 cytowanej ustawy, otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/93). Oznacza to, że należy ustalić, czy pomoc prawna została rzeczywiście stronie udzielona. Sąd bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych.

W niniejszej sprawie ustanowiony adwokat z urzędu sporządził i wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 30 grudnia 2015 r. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest możliwe skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie ustawowego terminu bez uprzedniego przywrócenia przez sąd terminu do jej wniesienia.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego, wnosząc skargę kasacyjną, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w związku z tym Sąd postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną, a następnie odrzucił złożony w dniu 15 lipca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.

W ocenie Starszego referendarza sądowego, nie można uznać, że wyznaczony pełnomocnik, udzielił stronie pomocy prawnej zgodnie z zasadami profesjonalizmu, a właśnie w tym celu został ustanowiony przymus radcowsko-adwokacki do sporządzenia skargi kasacyjnej. Oznacza to, że brak jest podstaw do przyznania adwokatowi żądanego wynagrodzenia, gdyż nie można uznać, iż skarżącemu została rzeczywiście udzielona pomoc prawna. Obowiązek poniesienia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dotyczy bowiem pomocy faktycznie udzielonej. Ponadto strona, której zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, nie może pozostawać w przeświadczeniu, że udzielona pomoc jest pomocą iluzoryczną. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego (vide postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CZ 69/07, publ. LEX nr 325665), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I FZ 221/14, postanowienie NSA z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II OW 7/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 cytowanej ustawy w zw. z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.