Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2745193

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 16 lutego 2018 r.
VII SA/Wa 1033/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska.

Sędziowie WSA: Joanna Gierak-Podsiadły, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2017 r. znak (...) w przedmiocie kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

VII SA/Wa 1033/17

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia (...) marca 2017 r., znak: (...), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. P. od decyzji Prezydenta (...) z dnia (...).11.2016 r. nr (...) w sprawie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki (...) o nr rej. (...), zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia (...).11.2016 r. nr (...) działający w pierwszej instancji Prezydent (...) ustalił w stosunku do Z. P. i (...) wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu na kwotę 478,00 zł, jednocześnie zobowiązując solidarnie Strony do zapłaty kosztów na wskazany w decyzji rachunek bankowy Zarządu Dróg Miejskich w (...), w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Od ww. decyzji Z. P. złożył odwołanie.

W następstwie ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy podniósł, że w dniu 15 października 2013 r. zaparkowano pojazd marki (...) o nr rej. (...) przy ul. (...), w (...).

Jako podstawę usunięcia pojazdu wskazano niezastosowanie się do znaku B-36 z tab. T-24 tj. zakazu zatrzymywania się oraz tabliczka T- 24, która oznacza, że pozostawienie pojazdu w miejscu obowiązywania tego znaku skutkuje usunięciem pojazdu na koszt właściciela, stosownie do treści rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków UZASADNIENIE: i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393 z późn. zm.), co stanowiło wykroczenie z art. 92 § 1 ustawy z dnia 12 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094, z późn. zm.).

W ocenie organu, niesporna jest okoliczność, że strażnik miejski w dniu 15 października 2013 r. o godzinie 9.40 wydał dyspozycję (nr (...)) usunięcia pojazdu, a następnie o godzinie 10.10 - na podstawie art. 130a ust. 2a. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, z późn. zm.), dalej: Prd - odstąpiono od usunięcia pojazdu. Należy podkreślić, że o godzinie 10.00, po upływie 20 min. od wydania przedmiotowej dyspozycji, na miejsce przybył holownik. W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się Z. P., którego dane ustalono na podstawie dowodu osobistego, czego potwierdzeniem jest sporządzona przez strażnika miejskiego notatka urzędowa znajdująca się w aktach sprawy.

Kolegium uzasadniło swoje stanowisko wskazując, że na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 prawa o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Natomiast, zgodnie z brzmieniem art. 130a ust. 2a wskazanej regulacji, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Niemniej organ podkreślił, że jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów to do ich pokrycia jest obowiązany właściciel, a w przypadku gdy w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim, na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta również zobowiązana jest solidarnie pokryć te koszty.Organ podkreślił przy tym, że właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w trakcie jego usuwania.

Rada powiatu - w niniejszej sprawie Rada (...), zobowiązana została na podstawie art. 130a ust. Prawa o ruchu drogowym, przez ustawodawcę do corocznego ustalania w drodze uchwały wysokości wyżej wymienionych kosztów. Ustawodawca zobowiązał organ do wzięcia pod uwagę przy określeniu kosztów: konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Wysokość kosztów powstałych poprzez wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu mimo odstąpienia od tej czynności nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. Rada (...) nie może określać wskazanych wyżej opłat jedynie w oparciu o powyższe dwa kryteria - jest ona związana maksymalną wysokością stawek kwotowych opłat, która w myśl ust. 6a omawianego przepisu wynosi 440 zł za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t.

Samorządowe Kolegium w (...) uznało przy tym, że ustawodawca ustanowił mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów nieuzależniony od faktycznej wysokości tych opłat w konkretnym przypadku. Rada powiatu związana jest stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie P.r.d., ale waloryzowanymi w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Została ona zobowiązana do określenia w drodze uchwały konkretnych stawek nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, która dodatkowo corocznie powinna być zmieniana biorąc pod uwagę zarówno konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu.

Organ wskazał przy tym, iż obowiązująca w czasie usuwania pojazdu Skarżącego uchwała nr (...) Rady (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3,5 t masy całkowitej w kwocie 478 zł (Dz. Urzędowy Woj. (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., poz. (...)). Taką też opłatę nałożono na Skarżącego. Była to uchwała, która weszła w życie na 10 miesięcy przed wydaniem dyspozycji usunięcia.

Kolegium wskazało, że dowodami świadczącymi o powstaniu tych kosztów są: wydruk z programu FM PROFESSIONAL, który potwierdza przyjęcie dyspozycji usunięcia pojazdu oraz wyjazd i przyjazdu holownika, RAPORT DROGOWY SZCZEGÓŁOWY, który dowodzi o przejechanej przez holownik drodze a także dokumentacja zdjęciowa, która dowodzi również o przybyciu holownika oraz o załadunku pojazdy Skarżącego. Również dyspozycja usunięcia pojazdu nr (...) z dnia 15.10.2013 i notatka służbowa strażnika miejskiego z tego samego dnia potwierdzają ustalony zarówno przez organ I instancji jak i Kolegium stan faktyczny, na podstawie którego dokonano przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, Kolegium podniosło, że przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń wyrażonych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 479, z późn. zm.) nie stosuje się w postępowaniu administracyjnym, natomiast Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje takich uregulowań. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można było wydać rozstrzygnięcie, co zresztą organ I instancji uczynił, wydając decyzje. Postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, z zachowaniem zasad wynikających z 7, 77 § 1, 80, 107 k.p.a. Organ pierwszej instancji, w postępowaniu wyjaśniającym ustalił, że wobec pozostawienia pojazdu w miejscu gdzie jest to zabronione, wydano dyspozycję usunięcia tego pojazdu w zw. z czym powstały koszty, które ustalił i do których uiszczenia zobowiązał solidarnie Strony tego postępowania.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) marca 2017 r., znak: (...) wywiódł Z. P.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż ww. orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący powtórzył przy tym zarzut eksponowany w toku postępowania odwoławczego, iż w jego ocenie nastąpiło przedawnienie przedmiotowego roszczenia. Zakwestionował przy tym ustalenie organu, że przepisy k.p.a. nie przewidują instytucji przedawnienia. Wskazał także, że bezprawne jest roszczenie ZDM żądające pokrycia kosztów w wysokości 478,00 PLN. Przepisy Prawa o Ruchu Drogowym przewidują bowiem ustalenie opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi (np. na skutek niewłaściwego parkowania) a ich wysokość ma być przy tym ustalona z uwzględnieniem kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Tymczasem, ZDM zażądał opłaty na maksymalnym możliwym poziomie, dopuszczonym przez art. 130a ust. 6 prawa o ruchu drogowym, bez refleksji, jaka jest ich relacja do wspomnianych kosztów, co dało rażąco zawyżoną sumę 478,00 zł.

Podkreślił, że holowanie na terenie (...) pojazdu do 3,5 t. kosztuje 100- 160 zł.

Z uwagi na podniesione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO i oddalenie roszczenia ZDM-u, jako przedawnionego, bądź ustalenie koszu holowania na rzeczywistym poziomie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Z. P. zaskarżył do tutejszego sądu ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) marca 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) listopada 2016 r. o ustaleniu kosztów z tytułu podjęcia czynności zmierzających do usunięcia pojazdu skarżącego pozostawionego w miejscu, gdzie jest to zabronione (art. 130 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Podstawą prawną ustalenia skarżącemu kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia jego pojazdu był art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli jednak wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia obowiązany jest właściciel pojazdu (...).

Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy ustalone przez organ w toku postępowania nie są kwestionowane przez skarżącego. Wynika z nich, że w dniu 15 października 2013 r. Z. P. nie zastosował się do znaku B-36 z tabliczką T-24 i zaparkował samochód marki (...) (o nr rej. (...)) w miejscu niedozwolonym przy ul. (...) w (...). Holownik wezwany został przez strażnika miejskiego w celu usunięcia pojazdu, o godzinie 9.40. Po dwudziestu minutach od przyjęcia dyspozycji, dotarł do miejsca postoju nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu i podjął czynności związane z odholowaniem tego pojazdu w postaci jego faktycznego załadowania na lawetę, co dokumentują zdjęcia załączone do akt sprawy. O godzinie 10.10 strażnik miejski wydał dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, ponieważ do samochodu wrócił kierowca (skarżący).

W rozpatrywanym przypadku nie można zatem przyjąć, że nie powstały w związku z opisanym zdarzeniem żadne koszty. Poza sporem jest, że holownik dojechał na wyznaczone miejsce i dokonał załadunku pojazdu skarżącego.

W świetle powołanego przepisu ustawy oraz uchwały Rady (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...), wydanej na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego (art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym), nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości kosztów. Są one ustalane w wysokości ściśle określonej w uchwale, wyłącznie z uwzględnieniem masy całkowitej pojazdu (w przypadku samochodów osobowych). Tym samym wydruk z programu FM Professional potwierdzający dyspozycję usunięcia pojazdu oraz wyjazdu i przyjazdu holownika, raport drogowy szczegółowy dokumentujący drogę przejechaną przez holownik i zdjęcia potwierdzające dokonany załadunek oraz notatka urzędowa strażnika miejskiego o odstąpieniu od usunięcia pojazdu, są wystarczające do przyjęcia, że została spełniona określona w art. 130a ust. 2a prawa o ruchu drogowym, przesłanka do ustalenia kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i obciążenia nimi skarżącego (właściciela pojazdu).

W toku postępowania administracyjnego w tej sprawie skarżący podniósł, że w jego ocenie skierowanie do niego żądania zapłaty w omawianym postępowaniu przedawniło się na podstawie art. 442 k.c.

Pogląd ten nie zasługuje na akceptację. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie mógł prowadzić postępowania na podstawie przepisów kodeksu cywilnego ponieważ ustawa kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r., stosownie do brzmienia art. 1 tej ustawy reguluje stosunki cywilnoprawne pomiędzy osobami fizycznymi i osobami prawnymi, a zatem nie mogła mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Także fakt ukarania lub nieukarania sprawcy za popełnione wykroczenie niezastosowania się do znaku drogowego na podstawie art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń pozostaje bez wpływu na wynik kontrolowanej sprawy. Zgodnie z art. 45 § 1 tej ustawy karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem dwóch lat od popełnienia czynu.

Należy bowiem wyjaśnić, że zobowiązanie do poniesienia kosztów związanych z usunięciem pojazdu jest przede wszystkim rodzajem rekompensaty z tytułu podjęcia działań zmierzających do usunięcia pojazdu niewłaściwie zaparkowanego, noszącej pewne cechy odpowiedzialności administracyjnej. Nie jest to odpowiedzialność karnoadministracyjna za wykroczenie. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że przepis art. 45 § 1 kodeku wykroczeń ma zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 2a prawa o ruchu drogowym. Należy dodać, że ta odpowiedzialność, tak jak odpowiedzialność administracyjna, ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy kierującego pojazdem. Kierującego pojazdem obciąża się kosztami, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy, niezależnie od tego, jaka była rzeczywista wysokość tych kosztów związanych z podjęciem czynności zmierzających do usunięcia pojazdu i bez względu na okoliczności, którymi kierował się naruszający prawo, a także czy został ukarany za wykroczenie polegające na parkowaniu w miejscu niedozwolonym Sądowi w składzie orzekającym w sprawie niniejszej znany jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2017 r. I OSK 1916/16, zauważa jednakże, że wskazany wyrok dotyczył uchwały Rady Miasta (...) przyjętej w 2015 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.