Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2877565

Wyrok
Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
z dnia 23 lipca 2019 r.
VI U 1531/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Janusz Madej.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2019 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: M. B. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 marca 2019 r., znak: (...) w sprawie: M. B. przeciwko: Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej oddala odwołanie.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 7 marca 2019 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - działając z urzędu - przeliczył ubezpieczonej M. B. emeryturę rolniczą od dnia 1 kwietnia 2019 r., ustalając wysokość:

- części składkowej na kwotę 262 zł 35 gr.

- części uzupełniającej na kwotę 893 zł 95 gr.

W punkcie IV i V tej decyzji rolniczy organ rentowy wskazał ponadto, iż z emerytury rolniczej ubezpieczonej potrąca się miesięcznie kwotę 372,42 zł z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, w związku z czym podstawę opodatkowania emerytury rolniczej stanowi miesięczna kwota 783 zł 88 gr, a po odliczeniu od dnia 1 kwietnia 2019 r. odprowadzanej do urzędu skarbowego zaliczki w kwocie 34,00 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 71,00 zł (w tym odliczonej od podatku 60,75 zł oraz obliczonej od kwoty świadczenia 10,25 zł), wysokość świadczenia do wypłaty od 1 kwietnia 2019 r. wynosi miesięcznie 678,88 zł.

Odwołanie zaskarżające powyższą decyzję w całości wniosła ubezpieczona M. B., zarzucając jej:

1) brak uzasadnienia faktycznego i prawnego,

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, w kwestii rzekomego wprowadzenia w błąd organu co do posiadanych uprawnień i okresu pracy w gospodarstwie,

3) naruszenie przez organ rentowy obowiązku wnikliwego badania wszystkich okoliczności sprawy poprzez zaniechanie badania wszystkich dowodów,

4) naruszenie prawa materialnego - art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i obniżenie emerytury.

W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona wskazywała, iż nie zgadza się z decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 marca 2019 r., gdyż jej zdaniem podjęcie tej decyzji dokonane zostało z naruszeniem prawa materialnego i w wyniku błędnych ustaleń faktycznych. Ubezpieczona wnosiła o zobowiązanie organu rentowego do przedstawienia szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego celem umożliwienia odniesienia się przez nią do stanowiska organu.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia ubezpieczona wnosiła o zmianę tej decyzji i przyznanie dla niej prawa do właściwej emerytury rolniczej.

W odpowiedzi na odwołanie Prezes KRUS wniósł o oddalenie odwołania, podnosząc co następuje:

Ubezpieczona M. B. w dniu 25 marca 2013 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury wcześniejszej rolniczej, zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2019 r. poz. 299 t.j.). Organ rentowy decyzją z dnia 5 kwietnia 2013 r. przyznał ww. prawo do wnioskowanego świadczenia, począwszy od 18 marca 2013 r. (k. 70 akt). W dniu 26 kwietnia 2017 r. ZUS poinformował KRUS o przyznaniu ww. prawa do emerytury rolniczej od dnia 1 lutego 2017 r. (k. 84-85 akt).

Na podstawie tej informacji organ rentowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w celu ustalenia prawidłowego stażu pracy M. B.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że ubezpieczona składając wniosek o wcześniejszą emeryturę rolniczą świadomie wprowadziła w błąd organ rentowy zatajając fakt, iż w okresie od 15 kwietnia 1976 r. do 5 września 1978 r. pracowała w charakterze sprzedawcy w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) w B. W kwestionariuszach zatrudnienia z dnia 3 lutego 2011 r. oraz z 25 marca 2013 r. (k. 5 i 59 akt emerytalnych) ubezpieczona podała natomiast, że w podanym wyżej okresie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców. Zeznania świadków, które powódka dołączyła do wniosku o emeryturę również mijają się z prawdą.

Rolniczy organ rentowy wskazywał przy tym, że zarówno świadek J. M., jak i J. J., podali, że ubezpieczona w okresie od 18 maja 1973 r. do 31 grudnia 1982 r. pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców przez 8-10 godzin dziennie oraz że widywali ją przy pracy codziennie, zarówno w obejściu jak i w polu (k. 16-18 akt). Skoro M. B. w okresie od 15 kwietnia 1976 r. do 5 września 1978 r. pracowała zawodowo w pełnym wymiarze godzin, to nie mogła świadczyć pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Mając powyższe na uwadze organ rentowy dokonał ponownego ustalenia uprawnień do wcześniejszej emerytury dla M. B., poprzez wyłączenie ze stażu pracy okresu zatrudnienia w (...) B. (art. 20 ust. 1,2 i 3 cyt. ustawy).

W związku z tym, że po wyłączeniu spornego okresu ubezpieczona udowodniła jedynie 29 lat i 2 dni ubezpieczenia (raport uprawnień k. 92 akt) decyzją z 30 czerwca 2017 r. odmówiono ww prawa do wnioskowanego świadczenia.

Decyzją z 28 czerwca 2017 r. ustalono nadpłatę emerytury rolniczej za okres od 18 marca 2013 r. do 17 czerwca 2016 r. i zażądano jej zwrotu zgodnie z art. 138 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 17 października 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 t.j.). Do zwrotu pozostaje kwota 34.699, 92 zł za okres nieprzedawniony tj. od 1 lipca 2013 r. do 17 czerwca 2016 r.

Dodatkowo rolniczy organ rentowy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nauczycielskie świadczenia kompensacyjne w 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 188) jednorazowy dodatek pieniężny, zwany dalej "dodatkiem", przysługiwał osobom, które w dniu 29 lutego 2016 r. miały prawo do świadczeń z ubezpieczenia emerytalno - rentowego na mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W związku z tym, że ubezpieczona na dzień 29 lutego 2016 r. nie miała prawa do żądanego świadczenia z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, decyzją z 28 czerwca 2017 r. dokonano rozliczenia jednorazowego dodatku pieniężnego za 2016 r. i zażądano jego zwrotu w kwocie 300 zł.

Ubezpieczona nie zgodziła się z obiema decyzjami i wniosła odwołania do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy. Sąd Okręgowy - po rozpoznaniu spraw - wyrokiem z dnia 10 stycznia 2019 r. (sygn. akt VI U 1203/17) oddalił odwołania ww.

Po uprawomocnieniu się ww orzeczenia, organ rentowy zaskarżoną decyzją rozpoczął potrącenia nadpłaty w kwocie 34.699,92 zł i jednorazowego dodatku w kwocie 300 zł, na mocy art. 139 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS. Do zaskarżonej decyzji zostało również dołączone pismo wyjaśniające (k. 160 akt).

Mając powyższe na uwadze, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i brak podstaw do jej zmiany.

Uzasadnienie prawne

Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje:

Decyzją z dnia 5 kwietnia 2013 r. Prezes KRUS - po rozpoznaniu wniosku M. B. z dnia 25 marca 2013 r. - przyznał wnioskodawczyni prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 299).

(decyzja - k. 70 akt emerytalnych).

Decyzją z dnia 30 czerwca 2017 r. Prezes KRUS z urzędu odmówił M. B. wcześniejszej emerytury rolniczej.

W uzasadnieniu tej decyzji rolniczy organ rentowy wskazał, że zaliczony do stażu ubezpieczenia rolniczego w decyzji z dnia 5 kwietnia 2013 r. (przyznającej ubezpieczonej emeryturę) okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 15 kwietnia 1976 r.do 29 kwietnia 1977 r. został zaliczony ubezpieczonej bezpodstawnie, na skutek wprowadzenia w błąd organu rentowego, gdyż okres ten pokrywa się z okresem jej pracy zawodowej (decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r. ZUS przyznał M. B. od 1 lutego 2017 r. prawo do emerytury pracowniczej, a do ustalenia wysokości świadczenia pracowniczego zaliczył jej m.in. okres zatrudnienia w (...) Spółdzielni Produkcyjnej (...) K.- (...) w B. w charakterze sprzedawcy w pełnym wymiarze czasu pracy od 15 kwietnia 1976 r. do 5 marca 1978 r.

Okresu powyższego nie zalicza się do okresów ubezpieczenia, jeżeli okres ten został zaliczony do okresów, od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi. W związku z powyższym - po wyłączeniu okresu od 15 kwietnia 1976 r. do 29 kwietnia 1977 r. z okresów przyjętych do ustalenia prawa do emerytury rolniczej ubezpieczona nie spełnia ustawowego warunku podlegania ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu, wymaganego w art. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej, w wymiarze 30 lat. Rolniczy organ rentowy zaliczył ubezpieczonej łącznie 29 lat i 2 dni podlegania ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu, w związku z powyższym organ ten wskazał, że w okresie od 18 marca 2013 r. do 17 czerwca 2016 r. pobierała ona nienależne jej świadczenie.

(decyzja - k. 103 a. emerytalnych).

Odwołanie M. B. od tej decyzji zostało prawomocnie oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt VI U 1202/17.

(akta sprawy Sądu Okręgowego w Bydgoszczy sygn. akt VI U 1202/17 dołączone do akt niniejszej sprawy).

Odrębnymi decyzjami z dnia 28 czerwca 2017 r. Prezes KRUS:

- zobowiązał M. B. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (wcześniejszej emerytury rolniczej) w kwocie 34699 zł 92 gr,

- zobowiązał M. B. do zwrotu dodatku pieniężnego (przyznanego jej uprzednio decyzją z dnia 9 marca 2016 r. na podstawie ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nauczycielskie świadczenia kompensacyjne w 2016 r. - Dz. U. z 2016 r. poz. 188) w kwocie 300 zł.

Odwołania ubezpieczonej od tych dwóch decyzji zostały prawomocnie oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt VIU 1203/17.

(dowód: akta powyższej sprawy dołączone do akt niniejszej sprawy).

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja z dnia 7 marca 2019 r., w której w punkcie IV rolniczy organ rentowy potrącił z pobieranej przez ubezpieczoną emerytury rolniczej kwotę 372 zł 42 gr stanowiła konsekwencję wyżej wskazanych decyzji, dotyczących odmowy przyznania ubezpieczonej wcześniejszej emerytury rolniczej oraz zobowiązujących ją do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W piśmie z dnia 7 marca 2019 r. (dołączonym do zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji) rolniczy organ rentowy poinformował powódkę, iż w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 2019 r., w miesiącu marcu 2019 r. zostanie potrącony z jej emerytury rolniczej jednorazowy dodatek pieniężny w kwocie 300 zł, a w miesiącu kwietniu 2019 r. ze świadczenia tego zostanie potrącona, w ratach miesięcznych, nienależnie pobrana emerytura rolnicza w kwocie 34699 zł 92 gr.

We wniesionym w niniejszej sprawie odwołaniu powódka nie dostrzegała powyższych okoliczności, a jej zarzuty miały ogólnikowy charakter i były merytorycznie bezzasadne. Prezes KRUS nie dopuścił się bowiem błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, ani nie naruszył prawa materialnego (art. 19 ust. 2 u.s.r.), gdyż dokonywanie potrąceń z emerytury rolniczej powódki miało prawne umocowanie w prawomocnych wyrokach sądowych (czego powódka zupełnie nie dostrzegała i co pomijała przy formułowaniu zarzutów odwołania).

Wyroki oddalające odwołania od decyzji Prezesa KRUS z dnia 28 czerwca 2017 r., zobowiązujących ubezpieczoną do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, mają moc wiążącą. Zgodnie bowiem z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (tzw. pozytywny skutek prawomocności).Wyroki te miały prejudycjalne znaczenie dla kwestii dokonywania potrąceń wskazanych w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z dnia 7 marca 2019 r. Z tego względu nie jest możliwe podważenie wynikającego z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 2019 r. oraz zaskarżonych w sprawie, w której został on wydany decyzji z 28 czerwca 2017 r., skutku prawnego w postaci istnienia po stronie ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Z powyższych motywów na podstawie art. 47711 § 1 k.p.c. odwołanie ubezpieczonej wniesione w niniejszej sprawie podlegało - jako oczywiście bezzasadne - oddaleniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.