Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2229040

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 22 czerwca 2016 r.
VI SA/Wa 846/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz.

Sędziowie WSA: Jakub Linkowski (spr.), Sławomir Kozik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...), Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140 aa ust. 1, 3, pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm. zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 460 - zwanej dalej u.d.p.) § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 305) - po rozpatrzeniu odwołania od decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) października 2015 r. (...) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że w dniu (...) marca 2015 r. na drodze krajowej nr (...) w B. patrol Policji zatrzymał sześcioosiowy pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki M. o nr rej. (...) wraz z trzyosiową naczepą marki (...) o nr rej. (...). Pojazdem członowym kierował R. D., który wykonywał krajowy przejazd drogowy nu trasie B. - N. z ładunkiem śmigła (części elektrowni wiatrowej) stanowiącego ładunek niepodzielny w imieniu przedsiębiorcy K. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: K. Z. U. T.

Przebieg kontroli utrwalony został stosownym protokołem.

W toku kontroli stwierdzono, że zatrzymany pojazd członowy przekracza dopuszczalną długość.

Decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) października 2015 r. (...) orzeczono o nałożeniu na K. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: K. Z. U. T. kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w związku z przekroczeniem dopuszczalnej długości pojazdu członowego.

W odwołaniu od ww. decyzji organu wojewódzkiego skarżący wskazał, iż organ I instancji nie wyjaśnił rozbieżności dotyczących miejsca zatrzymania pojazdu do kontroli oraz naruszył termin prowadzenia postępowania administracyjnego. Ponadto strona podniosła zastrzeżenia odnośnie wyników pomiarów uzyskanych przyrządem, którego nominalna długość wynosiła 30 m w sytuacji, gdy posłużył on do wyznaczenia długości przekraczającej tą wartość. Kontrolujący podczas pomiaru postanowił odjąć od wyniku 2%, lecz uregulowanie to wynika z wewnętrznych zarządzeń, które nie stanowią źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Zdaniem strony uzyskane wyniki pomiarów są niewiarygodne, a mając na uwadze zawartą w treści odwołania argumentację strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego swoją decyzją z dnia (...) lutego 2016 r. utrzymał w mocy ww. decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) października 2015 r. o nałożeniu kary pieniężnej.

Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a prd. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.

W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Organ odwoławczy przypomniał, że dnia (...) marca 2015 r. na drodze krajowej nr (...) w B. (o dopuszczalnym nacisku na pojedynczej osi napędowej do 11,5 t) patrol Policji zatrzymał sześcioosiowy pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki M. wraz z trzyosiową naczepą marki E. Pojazdem członowym kierował R. D., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie B. - N. z ładunkiem śmigła (części elektrowni wiatrowej) stanowiącego ładunek niepodzielny w imieniu przedsiębiorcy K. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: K. Z. U. T.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr (...) w B. przekraczał dopuszczaną długość.

Jak stanowi § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego -16,50 m.

Pomiaru długości dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego nr (...), który legitymował się świadectwem legalizacji pierwotnej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. z datą ważności do dnia (...) grudnia 2017 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- długość pojazdu członowego z ładunkiem wynosiła 37,09 m (po odjęciu 2% błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie dopuszczalnej długości o 20,59 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 124,78%).

Kierowca podczas kontroli okazał zezwolenia kategorii V nr (...) na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od (...) października 2014 r. do (...) kwietnia 2015 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, nacisków, masy określone w pozycji nr 5 tabeli.

Jak stanowi lp. 5 załącznika nr 1 do prd, zezwolenia kategorii V jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:

a)

o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,

b)

o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c)

o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d)

o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e)

o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.

Podczas kontroli stwierdzono, że długość pojazdu członowego z ładunkiem wynosiła 37,09 m, a zatem zezwolenie kategorii V było niewystraczające do uznania, iż kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem.

Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1)

dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2)

dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061).

Stosownie do ust. 3 art. 41 u.d.p. drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Droga krajowa nr (...) w B. została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11,5 t.

Organ centralny stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu:

a)

o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b)

o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:

a)

500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b)

2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c)

15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

GITD wskazał, że organ ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania kieruje się następującymi kryteriami. Po pierwsze, rodzajem drogi, na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie.

Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem bada, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kieruje się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem np. "o szerokości nie przekraczającej 3,2 m", "o długości nie przekraczającej 23 m dla zespołu pojazdów, "o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m", "o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t". "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia.

Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.

Zdaniem GITD w okolicznościach niniejszej sprawy kara pieniężna powinna być nałożona w wysokości przewidzianej za brak zezwolenia kategorii VII dla pozostałych przypadków tj. 15000 złotych.

Wskazano, że przewożony ładunek stanowiło śmigło (część elektrowni wiatrowej) - ładunek niepodzielny.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu organ centralny podał, że przedmiotowy pojazd członowy został zatrzymany na drodze krajowej nr (...) w B. Jak wynika z mapy miasta B. ul. K. to droga krajowa nr (...). Do tej drogi krajowej prowadzi droga krajowa nr (...) i łączy się z drogą krajową nr (...). Okoliczność dokładnego zatrzymania tj. czy było to miejsce jeszcze na drodze krajowej nr (...), czy już na drodze krajowej nr (...) w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, z uwagi na fakt, iż podczas kontroli nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu.

Podczas kontroli stwierdzono natomiast przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu członowego, którego maksymalna wartość jest identyczna na wszystkich drogach publicznych, niezależnie od kategorii drogi (gminna, powiatowa, wojewódzka, krajowa, autostrada), czy wartości dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu do 11,5 t, 10 t, czy do 8 t.

Tym samym organ odwoławczy zważył, iż okoliczność ta nie może stanowić podstawy do uchylenie decyzji organu I instancji skoro nie ma znaczenia dla kwalifikacji prawnej, a tym samym wysokości kary pieniężnej.

GITD podkreślił, że Pomiaru długości, szerokości pojazdu dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego nr (...), który legitymował się świadectwem legalizacji pierwotnej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. z datą ważności do dnia (...) grudnia 2017 r.

Podczas kontroli wartość długości pojazdu pomniejszono o 2% i uzyskano długość 37,09 m. Nominalna długość przyrządu zastosowanego do pomiarów to 30 m. Jak stanowi § 31 ust. 1-4 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, wymiary pojazdu sprawdza się przy użyciu przymiaru wstęgowego, oraz wysokościomierza, posiadających ważne dokumenty potwierdzające kontrolę metrologiczną lub dokument wzorcowania.

W wyniku pomiaru przy użyciu wyżej wymienionych przyrządów uwzględnia się 1% błąd. W przypadku gdy długość pojazdu jest większa niż maksymalny zakres pomiarowy przymiaru wstęgowego, pomiaru dokonuje się przez sumowanie pomiarów cząstkowych od początku pojazdu do punktu maksymalnego zakresu pomiarowego przymiaru, a następnie od tego odmierzonego punktu do końca pojazdu. W takim przypadku błąd uwzględnia się w wysokości 2%. Opisanej w ust. 2 i 3 procedury nie stosuje się, jeżeli w efekcie jej zastosowania suma naliczonych kar byłaby wyższa od kwoty naliczonej z odczytu wskazania urządzeń pomiarowych bez stosowania tolerancji.

Powyższe wewnętrzne regulacje mają na celu usprawnić przebieg czynności kontrolnych. Zdaniem organu odwoławczego czynności pomiaru długości pojazdu nie wymaga specjalistycznego sprzętu, gdyż polega ona na zmierzeniu długości pojazdu z ładunkiem. W niniejszym przypadku wystąpiła okoliczność przewozu ładunku, który wraz z pojazdem posiadł długość przekraczająca 30 m. Tym samym organ odjął od wartości pomiaru 2%.

Przy czynnościach kontrolnych obecny był kierowca, który nie zgłosił żadnych konkretnych uwag odnośnie nieprawidłowego pomiaru, jedynie odmówił podpisania protokołu, skorzystał z przysługującego uprawnienia. Odmowa podpisania protokołu przez kierowcę to uprawienie wynikające z treści art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.). Prawo do odmowy podpisania protokołu kontroli wynika z art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu. Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany kierowca może wnieść zastrzeżenia, zaś odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole. Jednocześnie warto zwrócić uwagę, że w art. 74 ust. 4 ww. ustawy, ustawodawca wskazał, że kontrolowany może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, których kierowca nie złożył.

W ocenie organu cała procedura pomiarów odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, była dokonana przez kompetentne organy, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.

Organ odwoławczy wskazał także, że przy przewozie ładunku podzielnego można uzyskać jedynie zezwolenia kategorii I i II, a w pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Co do zasady ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. Inaczej wygląda sytuacja, gdy chodzi (tak jak w niniejszej sprawie o ładunki niepodzielne).

W niniejszym przypadku organ stwierdził, iż występuje brak zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach ze względu na parametry wymiarowe stwierdzone podczas czynności kontrolnych. Jak stanowi art. 64d ust. 1 zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI.

GITD zaznaczył, że strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania o czym została pouczona w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia (...) marca 2015 r. Pismem z dnia (...) kwietnia 2015 r. strona złożyła wniosek o przesłanie kopii akt sprawy. Pismem z dnia (...) maja 2015 r. organ I instancji wezwał do złożenia wyjaśnień oraz poinformował, że brak odpowiedzi w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

Strona pismem z dnia (...) maja 2015 r. złożyła wyjaśnienia, a organ I instancji zawiadomieniem z dnia (...) czerwca 2015 r. poinformował stronę o możliwości ostatecznego wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.

Odnosząc się do zarzutu nieterminowego załatwienia sprawy organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Strona posiadła więc uprawnienie do złożenia stosowego zażalenia, z czego jednak nie skorzystała. Nieterminowe załatwienie sprawy nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, 8 oraz 77 k.p.a., nie naruszył zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia.

Organ II instancji zważył, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.

Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej.

Rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Organ odwoławczy zauważył, iż obowiązki, które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposób przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia.

Profesjonalny podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, jeżeli chodzi o przejazd nienormatywny.

W sprawie niniejszej tak się jednak nie stało Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem.

Powyższa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dni (...) lutego 2016 r. została zaskarżona przez K. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

I.

naruszenia przepisów proceduralnych art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy w jej całokształcie,

II.

naruszenie zasady obiektywizmu oraz zasady praworządności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych przyrządem niezgodnie z warunkami jego stosowania,

III.

naruszenie przepisu materialnego tzn. art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 200lr. prawo o miarach poprzez użycie przyrządu niezgodnie z warunkami jego stosowania.

W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji wystawionej przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...).10.2015 r.,

- zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów opłaty sądowej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Sąd stwierdza, że definicja pojazdu nienormatywnego jest zawarta w art. 2 ust. 35a prd. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W myśl art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1) oraz przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).

Z akt sprawy wynika, że dnia (...) marca 2015 r. na drodze krajowej nr (...) w B. zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki M. wraz z trzyosiową naczepą marki E. Pojazdem członowym kierował R. D., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie B. - N. z ładunkiem śmigła (części elektrowni wiatrowej) stanowiącego ładunek niepodzielny w imieniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: K. Z. U. T.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr (...) w B. przekraczał dopuszczaną długość.

Jak stanowi § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego -16,50 m.

Pomiaru długości dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego nr (...), który legitymował się świadectwem legalizacji pierwotnej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. z datą ważności do dnia (...) grudnia 2017 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- długość pojazdu członowego z ładunkiem wynosiła 37,09 m (po odjęciu 2% błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie dopuszczalnej długości o 20,59 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 124,78%).

Kierowca podczas kontroli okazał zezwolenia kategorii V nr (...) na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od (...) października 2014 r. do (...) kwietnia 2015 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, nacisków, masy określone w pozycji nr 5 tabeli.

Zgodnie z lp. 5 załącznika nr 1 do prd, zezwolenia kategorii V jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:

a)

o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,

b)

o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c)

o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d)

o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e)

o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.

Sąd stwierdza, że ustalona długość pojazdu członowego z ładunkiem wynosiła 37,09 m, a zatem zezwolenie kategorii V było niewystraczające do uznania, iż kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą, już w toku postępowania administracyjnego, że organ nie określił dokładnie na jakiej drodze zatrzymano pojazd należy zgodzić, się ze stanowiskiem organu, że przedmiotowy pojazd członowy został zatrzymany na drodze krajowej nr (...) w B. Jak wynika z mapy miasta B. ul. K. to droga krajowa nr (...). Do tej drogi krajowej prowadzi droga krajowa nr (...) i łączy się z drogą krajową nr (...). Okoliczność dokładnego zatrzymania tj. czy było to miejsce jeszcze na drodze krajowej nr (...), czy już na drodze krajowej nr (...) w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, z uwagi na fakt, iż podczas kontroli nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu lecz przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu członowego, którego maksymalna wartość jest identyczna na wszystkich drogach publicznych, niezależnie od kategorii drogi.

Odnosząc się do zastrzeżeń strony odnośnie poprawności dokonania pomiaru długości Sąd zauważa że pomiaru długości pojazdu dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego nr (...), który legitymował się świadectwem legalizacji pierwotnej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. z datą ważności do dnia (...) grudnia 2017 r.

Podczas kontroli wartość długości pojazdu z ładunkiem prawidłowo pomniejszono o 2% i uzyskano długość 37,09 m.

Istotnie nominalna długość przyrządu zastosowanego do pomiarów to 30 m. Sąd uznaje za zasadne działania organu podjęte przy dokonywaniu pomiaru długości pojazdu.

Jak stanowi § 31 ust. 1-4 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, wymiary pojazdu sprawdza się przy użyciu przymiaru wstęgowego, oraz wysokościomierza, posiadających ważne dokumenty potwierdzające kontrolę metrologiczną lub dokument wzorcowania.

W wyniku pomiaru przy użyciu wyżej wymienionych przyrządów uwzględnia się 1% błąd. W przypadku (jak w sprawie niniejszej) gdy długość pojazdu jest większa niż maksymalny zakres pomiarowy przymiaru wstęgowego, pomiaru dokonuje się przez sumowanie pomiarów cząstkowych od początku pojazdu do punktu maksymalnego zakresu pomiarowego przymiaru, a następnie od tego odmierzonego punktu do końca pojazdu. W takim przypadku błąd uwzględnia się w wysokości 2%. Opisanej w ust. 2 i 3 procedury nie stosuje się, jeżeli w efekcie jej zastosowania suma naliczonych kar byłaby wyższa od kwoty naliczonej z odczytu wskazania urządzeń pomiarowych bez stosowania tolerancji.

Opisany powyżej sposób dokonywania pomiaru jest zdaniem Sądu oczywisty i nie wymaga specjalnego szkolenia bądź ukończenia studiów politechnicznych w celu jego przeprowadzenia. Wskazane przez organ wewnętrzne regulacje mają na celu faktyczne usprawnienie przebieg czynności kontrolnych. Czynność pomiaru długości pojazdu nie wymaga specjalistycznego sprzętu i do odmierzenia długości 37 m wystarczającym urządzeniem jest taśma o długości 30 metrów. W niniejszym przypadku wystąpiła okoliczność przewozu ładunku, który wraz z pojazdem posiadł długość przekraczająca 30 m. Tym samym organ odjął od wartości pomiaru 2%.

Sąd zauważa, że przy czynnościach kontrolnych obecny był kierowca, który nie zgłosił żadnych konkretnych uwag odnośnie nieprawidłowego pomiaru, jedynie odmówił podpisania protokołu korzystając z przysługującego na podstawie art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym uprawnienia. Do protokołu kontroli kontrolowany kierowca mógł wnieść zastrzeżenia, których kierowca jednak nie złożył.

Zdaniem Sądu procedura pomiarów odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, była dokonana przez uprawnione osoby, a jej wyniki uznać należy za całkowicie wiarygodne.

Dla Sądu nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie przedmiotowy przewóz drogowy odbywał się bez przewidzianego prawem zezwolenia.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Sąd zgadza się także z organem odwoławczym, że w sprawie nie było przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie przedstawiła bowiem dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Sąd zauważa, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, przy pomocy zalegalizowanego urządzenia pomiarowego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Mając to na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano pomiarów pojazdu, została przeprowadzona sposób prawidłowy.

Zgodzić się trzeba także ze stanowiskiem GITD, iż w badanej sprawie nie można było uznać, że skarżący jako przedsiębiorca przewozowy uczynił wszystko, czego należałoby od niego wymagać przy organizacji przewozu, aby uniknąć naruszenia prawa. Niedopilnowanie zatem przez podmiot dokonujący przewozu rozmiarów pojazdu i ewentualnego uzyskania stosownego zezwolenia nie może zostać uznane za działanie niezawinione.

Sąd zaznacza, że ryzyko wynikające z takiej sytuacji jest decyzją biznesową, która podejmuje przedsiębiorca, i której skutki powinien był przewidzieć.

Reasumując Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze.

Decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, również tych które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.