Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1973465

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 16 lipca 2015 r.
VI SA/Wa 708/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Linkowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) grudnia 2014 r., znak (...) w przedmiocie udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża soli (...) w okolicach P. wraz z kopalinami towarzyszącymi postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) grudnia 2014 r. w przedmiocie udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża soli (...) w okolicach P. wraz z kopalinami towarzyszącymi. Skarżąca wniosła jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła m.in., że rozpoczęcie przez K. S.A. (dalej uczestnik) działalności objętej koncesją spowoduje - stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (dalej pgg) nieodwracalne skutki prawne. Ponadto - w ocenie skarżącej brak wstrzymania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją koncesji ograniczy kompetencje orzecznicze Sądu, gdyż nie będzie możliwe stwierdzenie nieważności ww. decyzji, a jedynie ustalenie wydania jej z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), a ponadto, po upływie roku od rozpoczęcia prowadzenia działalności koncesyjnej przez uczestnika nie będzie możliwe uchylenie koncesji w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania, określonych w art. 156 k.p.a. Ponadto skarżąca podniosła, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Komisji Europejskiej czynność prawna na podstawie której została udzielona pomoc bezprawna, powinna być uznana przez sądy krajowe za nieważną, jako że pomoc ta została udzielona z naruszeniem przepisów bezpośrednio skutecznych w państwach członkowskich. W szczególności, jak wynika z punktu 28 Komunikatu Komisji w sprawie egzekwowania prawa dotyczącego pomocy państwa przez sądy krajowe (2009/C 85/01), sądy krajowe mogą wydawać rozstrzygnięcia w celu zapobiegania wypłacie pomocy niezgodnej z prawem, czy też nakazywać zwrot pomocy niezgodnej z prawem. W odniesieniu do zapobiegania wypłacie pomocy niezgodnej z prawem w punkcie 28 Komunikatu wskazano, że obowiązki sądów krajowych nie ograniczają się do egzekwowania zwrotu niezgodnej z prawem pomocy, która została już wypłacona, ale w przypadku gdy niezgodna z prawem pomoc ma zostać dopiero wypłacona, obowiązkiem sądu krajowego jest zapobiec dokonaniu takie wypłaty. Skarżąca podkreśliła, iż w razie rozpoczęcia przez uczestnika działalności objętej koncesją, stwierdzenie nieważności decyzji i poprzedzającej ją koncesji, a więc aktów na podstawie których została przyznana uczestnikowi pomoc publiczna, zostanie istotnie ograniczona.

W wykonaniu zarządzenia z dnia (...) czerwca 2015 r. Sąd doręczając uczestnikowi postępowania odpis skargi zobowiązał go do zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku skarżącej spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia (...) lipca 2015 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie wniosku jako nieuzasadnionego. Oświadczył, że przystąpiła już do prowadzenia działalności na podstawie koncesji nr (...) na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża soli (...) w okolicach P. wraz z kopalinami towarzyszącymi: (...) oraz (...) z dnia (...) października 2014 r. Koncesja stała się ostateczna w dniu (...) grudnia 2014 r. i nie wstrzymano jej wykonalności. Podniosła, iż przedmiotowa koncesja określa termin rozpoczęcia działalności nią objętej - rozpoczęcia działalności nastąpi nie później niż w ciągu 3 miesięcy licząc od dnia, w którym koncesja stała się ostateczna. A więc K. nie tylko mógł, ale był zobowiązany do rozpoczęcia prowadzenia działalności koncesyjnej, gdyż nie wypełnienie warunków określonych w koncesji, w tym zwłaszcza nie podejmowanie określonej w niej działalności może skutkować na podstawie art. 37 pgg cofnięciem koncesji bądź ograniczeniem jej zakresu. Ponadto uczestnik dodał, że stosownie do art. 42 ust. 1 pkt 1 pgg rozpoczęcie działalności objętej koncesją uważa się za zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. Skoro rozpoczął już działalność koncesyjną, to udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonalności decyzji jest bezprzedmiotowe. W dalszej części uzasadnienia uczestnik na podstawie koncesji nie uzyskał korzyści rozumianej jako uprzywilejowanie o charakterze gospodarczym, gdyż był zobowiązany do zapłaty zarówno za udzielenie koncesji, jak i zawarcie umowy użytkowania górniczego. Nie miała tu miejsca również selektywność, gdyż zasady udzielania koncesji i zawierania umowy użytkowania górniczego są takie same dla wszystkich przedsiębiorców. Udzielenie koncesji na rzecz uczestnika nie wpłynęło również na handel między państwami członkowskimi Unie Europejskiej. Skarżąca nie wykazała, iż udzielenie koncesji na rzecz uczestnika w jakikolwiek sposób wzmocniło jego pozycję w stosunku do pozostałych wnioskodawców na rynku relewantnym.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z regulacji powyższej wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie - w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skoro ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonego aktu, uzależniając możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek, a korelatem tego obowiązku po stronie sądu jest powinność zbadania, czy powołane przez wnioskodawcę okoliczności można zakwalifikować jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny dokonując tych czynności, przy uwzględnieniu, że przesłanki zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a. zostały sformułowane w sposób nieostry, ma obowiązek kierować się interesem zarówno wnioskodawcy, jak i pozostałych uczestników postępowania, mając na uwadze m.in. wytyczne przedstawione w Rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 13 września 1989/89/8 (por. Z. Kmieciak: "Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym" str. 18 i nast., post. NSA z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I FZ 574/12, zbiór lex nr 1273757, post. NSA z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 102/06 z glosą M. Szubiakowskiego, OSP 2006/10/119).

Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest więc wykazanie we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie to winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia zaś jego merytoryczną ocenę przez Sąd. Należy przy tym zauważyć, że to po stronie skarżącej leży obowiązek wykazania istnienia przesłanek, które uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd nie bada z urzędu faktu czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć. Uprawdopodobnienie tego faktu spoczywa zatem na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do samego wniosku Sąd stwierdza, że nie ma on usprawiedliwionych podstaw. Przedstawione przez skarżącą okoliczności w zestawieniu z oświadczeniem uczestnika, zawartym w treści pisma z dnia (...) lipca 2015 r. o rozpoczęciu działalności objętej koncesją, nie mogą stanowić przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Stosownie bowiem do art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981 z późn. zm.) rozpoczęcie działalności objętej koncesją uważa się za zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. Tym samym wydania orzeczenia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.