Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 1 lutego 2005 r.
VI SA/Wa 563/04

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Maria Jagielska.

Sędziowie: Andrzej Wieczorek (spr.), Jolanta Królikowska-Przewłoka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z. w W. na zji z dnia (...) lutego 2004 r. nr (...) w przedmiocie dopuszczenia Z. w W. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji 1. stwierdza nieważność postanowienia Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia (...) lutego 2004 r. nr (...) oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia (...) grudnia 2003 r. nr (...) 2. stwierdza nieważność Uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia (...) listopada 2003 r. nr (...) 3. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz Z. w W. kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Uzasadnienie faktyczne

Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji postanowieniem z dnia (...) lutego 2004 r. nr (...) po rozpatrzeniu zażalenia - skarżącej - "Z." z siedzibą w W. działając na podstawie art. 31 § 2 oraz art. 141 § 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Nr (...) z dnia (...) grudnia 2003 r. Przewodniczącego KRRiT.

Organ ustalił, że zaskarżonym postanowieniem Przewodniczący KRRiT odmówił "Z." z siedzibą w W. dopuszczenia na prawach strony do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego spółce "(...) " Sp. z o.o. z siedzibą w S.

Organ stwierdził, że brak jest przepisu nakazującego dopuszczenie do udziału w postępowaniu koncesyjnym organizacji społecznych a "Z.", ubiegające się o dopuszczenie na prawach strony do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego spółce "(...) " Sp. z o.o. z siedzibą w S., nie wykazało istnienia interesu społecznego. Zdaniem organu zgodnie ze stanowiskiem doktryny organizację społeczną dopuszcza się do udziału w postępowaniu administracyjnym wtedy, gdy istnieje "merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej" /Jaśkowska, Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, str. 285, wyd. Zakamycze 20007. Według KRRiT w tej sytuacji takie merytoryczne powiązanie nie występowało z uwagi na fakt, iż przedmiotem postępowania koncesyjnego jest uzyskanie prawa do prowadzenia działalności nadawczej przez ubiegające się o nie podmioty. Dla ochrony praw majątkowych i osobistych autorów oraz wykonawców wynikającej z przepisów prawa autorskiego bardziej właściwa jest droga postępowania cywilnego. Ponadto KRRiT uważa, że cele i zasady postępowania administracyjnego są zupełnie inne, niż w postępowaniu cywilnym, gdzie "Z." jest uprawnione z mocy ustawy do wytaczania powództwa o ochronę autorskich praw majątkowych ale już nie osobistych (orzeczenie Sądu Najwyższego sygn. (...)).

Organ zaproponował aby strona skarżąca rozważyła kwestię skorzystania przez organizację społeczną z możliwości przedstawienia organowi decyzyjnemu swojego poglądu w sprawie w oparciu o art. 31 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem KRRiT jest to najbardziej właściwa forma współpracy z organizacją zbiorowego zarządzania, dzięki której "Z." ma możliwości przedstawiania swojego stanowiska w sprawach dotyczących respektowania przez nadawców praw autorów i wykonawców korzystających z jego ochrony. KRRiT wskazała, że uzyskane od "Z." informacje dotyczące naruszania przepisów o prawie autorskim przez spółkę "(...) " Sp. z o.o. z siedzibą w S. miały istotne znaczenie w toku postępowania koncesyjnego ponieważ w razie ich potwierdzenia mogły stanowić powód odmowy udzielenia koncesji.

W skardze do Sądu "Z." wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymującego go w mocy. Skarżąca podniosła, że argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu są nieuzasadnione a stanowisko zajęte przez organ koncesyjny narusza art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazała, że jest organizacją społeczną a więc jej udział w postępowaniu o udzielenie koncesji jest dopuszczalny w świetle obowiązujących przepisów i pomimo braku w ustawie o radiofonii i telewizji wymogu w zakresie udziału organizacji społecznej w postępowaniu koncesyjnym to organizacja taka może brać w nim udział na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem skarżącej organizacja społeczna dokonuje wyboru sposobu uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym w ramach możliwości określonych w art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj.:

- może żądać wszczęcia postępowania;

- może żądać dopuszczenia jej do postępowania na prawach strony;

- może przedstawić organowi decyzyjnemu swój pogląd w sprawie.

Skarżąca uważa, że prawo do przedstawienia organowi decyzyjnemu poglądu w sprawie nie wyklucza prawa organizacji społecznej do udziału w postępowaniu koncesyjnym. Zdaniem skarżącej w razie zwrócenia się przez organizację społeczną o dopuszczenie do udziału w postępowaniu musi ona wykazać, że spełnione są dwie przesłanki, tj.:

- żądanie musi być uzasadnione celami statutowymi organizacji;

- za żądaniem musi przemawiać interes społeczny.

Zdaniem skarżącej, spełnienia powyższe przesłanki a to stanowi wystarczający warunek do uwzględnienia jej wniosku. W ocenie skarżącej powyższe przesłanki ograniczają uznaniowość przy podejmowaniu decyzji przez organ administracyjny, który nie może decydować za stronę co do tego z jakiej formy udziału w postępowaniu może skorzystać organizacja społeczna.

Według "Z." we wniosku szczegółowo wykazano kwestię spełnienia ww. przesłanek. Zdaniem skarżącej o istnieniu merytorycznego powiązania pomiędzy przedmiotem postępowania administracyjnego w tej sprawie oraz przedmiotem działalności Wnioskodawcy świadczy rozstrzygana w postępowaniu koncesyjnym kwestia prawa do dalszego prowadzenia działalności nadawczej przez podmiot, który od lat narusza prawa autorskie autorów reprezentowanych przez "Z."

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie:

ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana ustawą o p.p.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana ustawą p.w.u.p.

Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga na rozstrzygnięcie Przewodniczącego KRRiT powodowała objęcie kontrolą sądową na podstawie art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 z 1995 r. poz. 368 z późn. zmianami/ również uchwał KRRiT, bowiem to głównie KRRiT decyduje o merytorycznej treści rozstrzygnięcia, a samo rozstrzygnięcie Przewodniczącego KRRiT odzwierciedla jedynie wolę KRRiT. Uchwała Rady przez to, że zawiera wiążące Przewodniczącego rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy musi być oceniana w świetle przepisów k.p.a. i poddana kontroli sądowej w toku kontrolowania wydanej na jej podstawie decyzji administracyjnej Przewodniczącego KRRiT (Por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1998 r. II SA 915/97, OSP 1999/4/79),

wyrok NSA 24 października 2002 r. II SA 3200/01, wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2003 r. II SA 3752/02/.

Obecnie na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd również obejmuje swą kontrolą wszystkie akty i czynności we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd objął więc swoją kontrolą czynności organu poprzedzające zaskarżone postanowienie Przewodniczącego KRRiT z dnia (...) lutego 2004 r. nr (...) a więc uchwałę nr (...) KRRiT z dnia (...) listopada 2002 r., poprzedzającą postanowienie Przewodniczącego KRRiT z dnia (...) grudnia 2003 r. nr (...) oraz brak odpowiedniego aktu organu poprzedzającego wydanie postanowienia Przewodniczącego KRRiT z dnia (...) lutego 2004 r. nr (...).

Jak wynika z dołączonego do akt protokołu posiedzenia KRRiT z dnia (...) listopada 2003 r., w trakcie posiedzenia - pkt 20 - omawiano m.in. sprawę dopuszczenia Z. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego, w którym uczestniczy spółka "(...) " Sp. z o.o. z siedzibą w S. - wniosek Z. z dnia (...) listopada 2003 r.. Z protokołu posiedzenia wynika, że KRRiT została poinformowała, że między nadawcą a stowarzyszeniem toczy się spór co do wysokości stawek minimalnych w tabeli, to ze względu na to, że jest to powszechne zjawisko na rynku radiowym, brak jest podstaw do odmowy udzielenia koncesji.

Zastępca Przewodniczącego KRRiT A. L. poddał pod głosowanie, kto z Członków KRRiT jest za dopuszczeniem Z. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego, w którym uczestniczy spółka "(...) " Sp. z o.o. z siedzibą w S. KRRiT jednogłośnie w składzie 6 osób (pp. J.S., J.B., L.J. W.C., T.G., A.L.) odrzuciła uchwałę w powyższej sprawie (uchwała nr (...)).

Uchwałę nr (...) Przewodniczący KRRiT podpisał w wersji odrzuconej przez KRRiT i wydał postanowienie z dnia (...) grudnia 2003 r. nr (...), mocą którego odmówił dopuszczenia Z. do udziału w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego.

Postanowieniem z dnia (...) lutego 2004 r. nr (...) Przewodniczący KRRiT utrzymał w mocy postanowienie I instancji. W tym przypadku przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Przewodniczący KRRiT nie uzyskał uchwały organu KRRiT upoważniającej do rozstrzygnięcia sprawy w jakikolwiek sposób.

Zgodnie z przepisem art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004, Nr 253, poz. 2531) Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji jest organem państwowym właściwym w sprawach radiofonii i telewizji. Przepis art. 9 ust. 1 przewiduje, że Krajowa Rada Rada na podstawie ustaw i w celu ich wykonania wydaje rozporządzenia i uchwały a podejmuje uchwały bezwzględną większością głosów ustawowej liczby członków (ust. 2). Przed wydaniem postanowienia w II instancji Przewodniczący Krajowej Rady nie uzyskała uchwały organu.

Nie oddająca treści głosowania uchwała nr (...) o treści odmiennej niż stanowisko organu poprzedzająca wydanie postanowienia I instancji oraz brak uchwały organu przed rozstrzygnięciem w II instancji są więc dotknięte nieważnością i rozważanie pozostałych zarzutów skarżącego nie jest konieczne. Nieważne czynności organu i Przewodniczącego kończące sprawę w I i II instancji muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Podjęte na podstawie nieważnej uchwały KRRiT postanowienie Przewodniczącego jest również dotknięte nieważnością. Nieważnością dotknięte jest także postanowienie II instancyjne bowiem brak uchwały organu w przedmiocie rozstrzygnięcia.

W wyniku stwierdzenia nieważności obu decyzji Przewodniczącego KRRiT oraz poprzedzającej ją uchwały KRRiT oba te akty zostają wyeliminowane z obrotu prawnego i "odżywa" postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej. KRRiT powinna więc po raz drugi i w sposób właściwy rozpatrzyć merytorycznie wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy w granicach określonych tym wnioskiem, ewentualnie rozważyć przesłanki bezprzedmiotowości postępowania.

Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1p. 2 p.p.s.a. i 156 § 1 pkt 2 k.p.a orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.