Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 14 grudnia 2004 r.
VI SA/Wa 51/04

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Olga Żurawska-Matusiak.

Sędziowie: Dorota Wdowiak (spr.), Grażyna Śliwińska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) października 2003 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) maja 2003 r. nr (...); 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) maja 2003 r. nr (...)(...) Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w (...), na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z póż. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr (...) z dnia (...) maja 2003 r., nałożył na Firmę "(...)" karę pieniężną w wysokości 4000.00 złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym).

Po rozpoznaniu odwołania A. S., działającej pod Firmą "(...)" Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia (...) października 2003 r. nr (...) skierowaną do A. S. i na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, 87 ust. 1, 92 ust. 1 oraz lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 149, poz. 1452/, § 2 ust. 2, § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.):

1.

uchylił decyzję organu I instancji nakładającej karę w wysokości 4000.00 złotych,

2.

nałożył karę w wysokości 3000.00 złotych.

Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem. W czasie kontroli przedsiębiorca nie posiadał ważnej karty opłaty za przejazd po drodze krajowej, czym naruszył normę art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Kierujący pojazdem okazał wprawdzie prawidłowo wypełnioną kartę opłaty dobowej, ale wypełnioną po upływie 7-dniowego terminu do jej wypełnienia. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. stanowi, że karta opłaty dobowej może być wypełniana w terminie 7 dni od daty jej wydania. Wobec naruszenia powyższego przepisu zasadnym było nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kar pieniężnych została zmieniona ustawą z dnia 23 września 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. W poprzednim stanie prawnym kara za brak uiszczenia opłaty za przejazd pod drodze krajowej wynosiła 4000.00 złotych, w aktualnie obowiązującym 3000.00 złotych. Art. 8 ustawy nakazuje stosować nowe przepisy do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie. Mając tę normę na uwadze Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji i nałożył karę w wysokości 3000.00 złotych stosując przepisy obowiązujące w chwili orzekania przez organ II instancji.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) października 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła A. S. działająca pod Firmą "(...)" w (...) wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędne ustalenia faktyczne i prawne co do uiszczenia opłaty za przejazd oraz zastosowanie bez uzasadnienia kary pieniężnej w kwocie 3000.00 złotych.

Zdaniem skarżącej przepis art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie upoważnił Ministra Infrastruktury do określenia w jakim czasie od dnia wydania ma być wypełniona karta opłaty drogowej, kiedy opłata uiszczona za przejazd jest ważna ani też kiedy karta opłaty stanowi lub nie dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Tym samym przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jest dodatkowym obwarowaniem korzystania z karty opłaty drogowej, niemającym umocowania w przepisach ustawy. Jest niezgodny z konstytucją.

Przeprowadzając postępowanie administracyjne organ dopuścił się też, zdaniem skarżącej, naruszenia art. 7, 10 § 1 11 i 69 § 2 k.p.a. przez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie sporządzono protokołu przesłuchania osoby, która złożyła zeznania w obcym języku. Strona nie brała czynnego udziału w postępowaniu, nie mogła się wypowiedzieć w przedmiocie zebranych dowodów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.

Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd stwierdził naruszenie prawa i uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym za przejazd po drogach krajowych, przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, obowiązani są uiszczać opłaty. W ustępie 7 art. 42 ustawy minister właściwy ds. transportu został upoważniony do określenia rodzaju i stawek opłat, zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 2 ustawy, trybu ich wnoszenia i sposobu rozliczania w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał, w dniu 14 grudnia 2001 r., rozporządzenie w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. W § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia ustalił, zgodnie z zakresem delegacji, rodzaje oraz stawki opłat. W § 4 ust. 1 określił tryb wnoszenia opłaty a w § 5 zawarł wskazania dotyczące sposobu wypełniania kart. Termin ważności kart, gdy chodzi o karty dobowe i 7-dniowe, określał sam przedsiębiorca przez wpisanie konkretnych dat i godzin, w których karta jest ważna i może być użyta jako dowód opłaty za przewóz wykonywany w datach wpisanych w karcie. Okresy ważności kart to: jedna doba dla kart dobowych, 7 dni dla kart siedmiodniowych, miesiąc dla kart miesięcznych, pół roku dla kart półrocznych i rok dla kart rocznych.

Powołując się na delegację z art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Minister Infrastruktury wydał, w dniu 18 października 2002 r., rozporządzenie w sprawie uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1577/ zmieniając wskazane wyżej rozporządzenie. W § 5 ust. 2, w którym określone było uprawnienie do samodzielnego wypełniania kart dobowych i siedmiodniowych przez przedsiębiorcę dodane zostały terminy, w których przedsiębiorca ma to zrobić. I tak, zgodnie z nowelą, karty dobowe przedsiębiorca ma wypełnić w ciągu siedmiu dni od daty wydania a karty siedmiodniowe w ciągu dni 14 od daty wydania.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca uiścił opłatę drogową wykupując kartę opłaty dobowej i wypełniając ją prawidłowo. Potwierdzają ten fakt ustalenia organów obu instancji. Jednakże przedmiotowa karta opłaty drogowej została wypełniona po upływie 7 dni od daty jej wydania, co oznacza, zdaniem organu, że przedsiębiorca w dacie kontroli nie posiadał ważnej karty opłaty za przejazd po drodze krajowej.

Skarżący twierdzi, że w rozporządzeniu w sprawie opłat w transporcie drogowym termin uiszczenia opłaty po wykupieniu karty określono z przekroczeniem delegacji art. 42 ust. 7 ustawy. Zarzut skarżącego jest słuszny. Zdaniem sądu, wprowadzenie w § 5 ust. 2 rozporządzenia wymogu użycia karty w ciągu siedmiu dni, dla kart dobowej, od daty jej nabycia nie znajduje uzasadnienia w delegacji ustawowej. Wbrew twierdzeniom organu, w tryb wnoszenia opłaty, do czego minister został upoważniony, nie wpisują się zasady określające czasokres ważności karty. Również w pojęciu sposób wypełniania karty nie mieści się czas w jakim karta winna być wypełniana. Sposobu dotyczą bowiem szczegółowe zasady określone w § 5 ust. 1 i ust. 3-5 rozporządzenia. Oczywiście możliwe jest wprowadzenie ograniczeń czasowych użycia zakupionych kart jednakże takie ograniczenie musi wynikać wprost z ustawy lub wyraźnej delegacji ustawowej. Regulacja § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jest, zdaniem sądu, wadliwa przez to, że nie znajduje oparcia w ustawie o transporcie drogowym, nie służy jej wykonaniu. Nie mieści się przede wszystkim w granicach delegacji z art. 42 ust. 7 ustawy.

Skarżący przedsiębiorca został w istocie ukarany za użycie blankietu karty po terminie przewidzianym i wprowadzonym rozporządzeniem. Blankiet był przecież prawidłowy i właściwie wypełniony. Zatem skarżący opłatę drogowa uiścił. Nałożenie kary pieniężnej za brak opłaty, w świetle powyższych rozważań, było nieuzasadnione. Zauważyć też należy, że rozporządzenie nie zawiera żadnych uregulowań co do skutków późniejszego wypełnienia karty, karty, która została przecież zakupiona i skasowana. Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw penalizuje dwa odrębne naruszenia prawa: nieuiszczenie opłaty i nieprawidłowe wypełnienie karty. Żadne z nich w niniejszej sprawie nie zaistniało.

Wobec tego, że brak jest powiązania rozwiązania wprowadzonego rozporządzeniem z dnia 18 października 2002 r. z wykonaniem ustawy o transporcie drogowym, zatem zaistniała podstawa do odmowy stosowania powyższego rozporządzenia. W tym stanie rzeczy zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji musiały zostać uchylone jako wydane z naruszeniem prawa, albowiem wydane zostały na podstawie rozporządzenia niemieszczącego się w granicach ustawowego upoważnienia.

W świetle powyższych rozważań bezprzedmiotowym stała się ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Podkreślić tylko należy, że spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do istoty obowiązującego prawa a nie faktów.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a) p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku.

O wstrzymani uchylonych decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.s.a.