Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1564772

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 14 maja 2014 r.
VI SA/Wa 3449/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.).

Sędziowie WSA: Grażyna Śliwińska, Dariusz Zalewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia (...) września 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) sierpnia 2013 r.;

2.

stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu;

3.

zasadza od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz skarżącego P.S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) września 2013 r. Minister Sportu i Turystyki na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 z późn. zm.) oraz na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 1130), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) sierpnia 2013 r. odmawiającą przyznania stypendium sportowego P.S., zawodnikowi kadry narodowej osób niepełnosprawnych w podnoszeniu ciężarów.

Minister wyjaśnił, że Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 1130) określa w § 4 ust. 2, że stypendium sportowe może otrzymać członek kadry narodowej, który uczestniczył we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych oraz w mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy. Katalog zawodów sportowych wymienionych w powyższym przepisie jest zamknięty i nie zawiera zawodów o formule otwartych mistrzostw Europy.

Regulamin "Otwartych Mistrzostw Europy IPC w Powerliftingu", które odbyły się w dniach od 22 do 28 maja 2013 r. w A. w R. określał, że Mistrzostwa miały charakter otwarty i mogli w nich startować zawodnicy spoza kontynentu europejskiego. Jednocześnie, ze względu na otwartą formułę Mistrzostw, prowadzone były dwa równoległe wydarzenia medalowe: Mistrzostwa Europy dla zawodników z krajów europejskich oraz otwarte zawody międzynarodowe dla wszystkich licencjonowanych zawodników IPC ("The IPC Powerlifting European Open Championships are open to all countries practicing IPC Powerlifting. Therefore, two parallel medal events will be conducted: I. The European Championships for lifters entered by countries within Europe 2. An International Open event for all IPC Powerlifting licensed athletes who wish to enter the event for an additional opportunity to achieve the MQS required for the 2014 World Championships." Informacja ze strony Międzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego (http://www.paralympic.org/Events/Alexin2013/Teams:). Jak wynika z komunikatu International Paralympic Committee (IPC) z zawodów, w Mistrzostwach Europy w konkurencji mężczyzn do 88 kg startowało 11 zawodników z 9 państw tym samym zdaniem organu należy uznać, iż nie została spełniona przesłanka wskazana w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P.S., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.

Podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia tj.:

a)

art. 32 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2010 r. Nr 127, poz. 857 z późn. zm.) w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędne zastosowanie, na skutek wprowadzenia prze Ministra Sportu i Turystyki w przepisach rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 1130) przesłanek uzyskania stypendium nieprzewidzianych w upoważnieniu ustawowym do wydania rozporządzenia i tym samym wbrew wytycznym zawartym w powołanym art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie;

b)

§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, na skutek przyjęcia, że w przypadku rozgrywania mistrzostw Europy w indywidualnej konkurencji olimpijskiej, członek kadry narodowej może dostać stypendium za zajęcie odpowiedniego miejsca na zawodach, jeżeli w konkurencji indywidualnej brało udział co najmniej 12 osób z 8 państw europejskich, podczas gdy prawidłowa interpretacja powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że norma z niego wynikająca nie ogranicza ustalania limitu państw i liczby zawodników, biorących udział w danej konkurencji, wyłącznie do przedstawicieli państw europejskich, albowiem w przypadku otwartych mistrzostw Europy, których regulamin dopuszcza udział zawodników, będących obywatelami państw spoza Europy, wszyscy zawodnicy (z Europy i z krajów pozaeuropejskich) występują łącznie, podlegają jednej klasyfikacji medalowej i nagradzani są wyłącznie w zależności od osiągniętego wyniku, bez względu na obywatelstwo;

c)

§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji o odmowie przyznania stypendium sportowego pomimo że - nawet gdyby przyjąć nieprawdziwe założenie, iż w Otwartych Mistrzostwach Europy IPC w Powerliftingu (wyciskanie sztangi leżąc) w dniach 22-28 maja 2013 r., w kategorii wagowej 88 kg, w której skarżący zajął pierwsze miejsce, startowało mniej niż 11 zawodników - regulamin zawodów dopuszczał udział mniejszej liczby zawodników i zawody te oraz uzyskane na nich wyniki zostały zatwierdzone i są ważne, wobec czego, mając na uwadze spełnienie przez skarżącego pozostałych przesłanek tj. zajęcie odpowiedniego miejsca w Mistrzostwach Europy oraz zobowiązanie się członka Kadry Narodowej Osób Niepełnosprawnych do realizacji i faktyczną już realizację przygotowań do Mistrzostw Świata w Dubaju w 2014 r. oraz Igrzysk Paraolimpijskich w 2016 r., decyzja o odmowie przyznania stypendium była pozbawiona podstaw prawnych;

d)

art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego pominięcie i wydanie decyzji o odmowie przyznania stypendium skarżącemu, zajmującemu pierwsze miejsce na Mistrzostwach Europy, jedynie z tego powodu, że zdaniem organu w danej konkurencji uczestniczyła mniejsza liczba osób, podczas gdy takie rozstrzygnięcie prowadzi do nierównego traktowania osób, które przygotowują się do zawodów i zdobywają najwyższe osiągnięcia sportowe (złoty medal meriti) z takim samym wysiłkiem, jak zawodnicy z liczniej reprezentowanych dyscyplin i konkurencji i które nie mają wpływu, ani nawet wiedzy przed zawodami o tym, czy w danej konkurencji wystartuje określona liczba osób, czy też z przyczyn np. losowych, w danym momencie nie wystartuje spodziewany zawodnik (zawodnicy) - co w konsekwencji prowadzi do sytuacji, że osoba zdobywająca pierwsze miejsce i złoty medal w konkurencji mniej licznie reprezentowanej nie otrzymuje stypendium, a osoba uzyskująca 8

me miejsce w liczniej reprezentowanej konkurencji, stypendium takie otrzyma zgodnie z § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r.;

e)

art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego pominięcie i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. dyskryminujących osoby niepełnosprawne, z powodu zrównania kryterium wymaganej liczby uczestników w konkurencji sportowej (12) z wymaganej liczby państw (8) w zakresie sportowców sprawnych i niepełnosprawnych, w sytuacji gdy w społeczeństwie i wśród osób uprawiających sport, mniejsza jest liczba osób dotkniętych niepełnosprawnością;

oraz przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;

a)

art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego i ograniczenie ustaleń w przedmiocie liczby zawodników biorących udział w konkurencji, w której brał udział skarżący, do zawodników z krajów europejskich (informacja o 11 zawodnikach dotyczy zawodników z Europy, podczas gdy łącznie w konkurencji brała udział większa liczba zawodników), podczas gdy łączna liczba zawodników w przedmiotowej konkurencji przekraczała limit 12 osób z ww. rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. i taka liczba powinna być brana pod uwagę, niezależnie od narodowości uczestników, skoro regulamin Otwartych Mistrzostw Europy dopuszczał udział zawodników spoza Europy, którzy na takich samych zasadach brali udział w tej samej (jednej) konkurencji sportowej i na takich samych zasadach z zawodnikami z Europy podlegały klasyfikacji i zatwierdzeniu osiągniętych osoby wyników;

b)

sprzeczność ustaleń organu z treścią materiału dowodowego, na skutek przyjęcia, że w konkurencji mężczyzn do 88 kg podczas Otwartych Mistrzostw Europy w A. miały miejsce dwie konkurencje (dwa wydarzenia medalowe), podczas gdy z dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie stypendium sportowego P. S.oraz wyników zawodów, zamieszczonych na stronie internetowej http://www.paralympic.org/events/alexin2013/live-results wynika jednoznacznie, iż w kategorii do 88 kg (jak i w pozostałych kategoriach) odbyła się jedna konkurencja dla wszystkich zawodników oraz jedna klasyfikacja medalowa, bez względu na obywatelstwo zawodników.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zasady uprawiania i organizowania sportu określa Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie w art. 1 w myśl którego sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. Sport wraz z wychowaniem fizycznym i rehabilitacją ruchową składają się na kulturę fizyczną (art. 2).

Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy o sporcie za punkt wyjścia przyjmuje się definicję sportu ustaloną przez Radę Europy i używaną przez Komisję Europejską w formułowaniu polityki Unii Europejskiej w tym obszarze w Białej Księdze Sportu, zgodnie z którą: Sport oznacza wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane, wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach (uzasadnienie projektu u.s., s. 5). Jednakże, co ważne, w tym samym uzasadnieniu zostało wyraźnie zaznaczone, że w projektowanej regulacji używa się pojęcia "sport" w dwóch znaczeniach, szerszym i węższym. Z jednej strony sport (sensu largo) odnosi się do definicji wskazanej wyżej. W takim znaczeniu używa się tego pojęcia w art. 2 ust. 1. Z drugiej strony sport (sensu stricto) jest związany z jego konkretnym przejawem (dyscypliną sportową w rozumieniu dotychczasowych przepisów).

Według klasycznego ujęcia sport to rozmaite formy aktywności fizycznej i umysłowej, których celem jest podjęcie współzawodnictwa czy też rywalizacji. Rywalizacja ta może mieć charakter indywidualny lub zbiorowy. Istotą sportu jest natomiast przestrzeganie szeregu z góry przyjętych reguł tego współzawodnictwa oraz jego instytucjonalizacja.

Sport jako zjawisko społeczne z założenia ma ponad graniczny charakter i organizuje się na zasadach samorządności nie może być więc organizowany inaczej niż z poszanowaniem reguł ustalanych przez federacje sportowe - w przeciwnym wypadku jego wyniki nie będą honorowane w ujęciu międzynarodowym.

Cele i zadania ruchu paraolimpijskiego realizuje Polski Komitet Paraolimpijski który zajmuje się także organizacją, upowszechnianiem i działalnością na rzecz rozwoju sportu osób niepełnosprawnych.

Jak stanowi art. 32 ust. 1 ww. ustawy Minister właściwy do spraw kultury fizycznej może przyznać członkowi kadry narodowej okresowe stypendium sportowe za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym. Stypendium może otrzymać członek kadry narodowej, który zobowiąże się w formie pisemnej do realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych albo programu przygotowań do mistrzostw świata lub mistrzostw Europy, opracowanego przez właściwy polski związek sportowy, oraz do udziału w tych zawodach.

Cytowany przepis przyznaje zatem ministrowi właściwemu do spraw kultury fizycznej uprawnienie do udzielania okresowych stypendiów sportowych.

Zgodnie z ust. 7 Minister właściwy do spraw kultury fizycznej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, podstawę i wysokość stypendium, czas, na jaki może zostać ono przyznane, uwzględniając sposób i terminy ich wypłacania, a także zajęte przez członka kadry narodowej miejsce we współzawodnictwie międzynarodowym.

Na podstawie wskazanej delegacji ustawowej Minister wydał rozporządzenie z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z dnia 16 października 2012 r.).

W myśl § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia członek kadry narodowej, który uczestniczył we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych oraz w mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy w konkurencjach olimpijskich, może otrzymać stypendium m.in. jeżeli w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich lub igrzyskach głuchych zajął 1 miejsce - do wysokości 3,30-krotności podstawy (pkt. 1 lit. a).

Cyt. przepis określa zatem kiedy i w jakiej wysokości członek kadry narodowej może ubiegać się o przyznanie stypendium sportowego.

Zgodnie z § 5 ust. 1 omawianego rozporządzenia członek kadry narodowej może otrzymać stypendium, jeżeli w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg.

W ocenie Ministra katalog zawodów sportowych wymienionych § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia jest zamknięty i nie zawiera zawodów o formule otwartych mistrzostw Europy.

Minister stwierdził także, że w Mistrzostwach Europy, w których brał udział skarżący, w konkurencji mężczyzn do 88 kg startowało 11 zawodników z 9 państw i tym samym nie została spełniona przesłanka wskazana w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska Ministra Sportu.

Regulamin Otwartych Mistrzostw Europy w Aleksin, które odbyły się w dniach 22-28 maja 2013 r., określał, że mogli w nich uczestniczyć zawodnicy z poza Europy.

W konkurencji mężczyzn w kategorii do 88 kg brało udział 12 zawodników z 10 krajów w tym 11 zawodników z Europy a jeden z zawodników ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Zawodnicy występowali bez rozróżnienia na ich pochodzenie z Europy lub z kraju pozaeuropejskiego i byli łącznie klasyfikowani. Skarżący zdobył złoty medal, ustanawiając nowy rekord Europy i rekord świata. Klasyfikacja w tej kategorii obejmowała zarówno zawodników z Europy, jak i zawodnika ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

A zatem w konkurencji, w której brał udział skarżący, łączna liczba zawodników stanowiła zbiór 12 osób.

Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej zostało wydane wyłącznie na użytek przyznawania stypendiów sportowych i organ winien ustalić jedynie czy ubiegający się o nie brał udział w mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, czy brało w nich udział 12 zawodników z 8 państw i które miejsce zajął w klasyfikacji. Poza oceną organu, zdaniem Sądu, winno pozostawać czy Komisja prawidłowo zakwalifikowała uczestników albowiem Minister nie ma uprawnień do ograniczania udziału zawodników z innych państw poza europejskich.

Kompetencje do określania minimalnej liczby zawodników startujących w danej imprezie sportowej przyznane zostały wyłącznie organizacjom międzynarodowym takim jak przykładowo w niniejszej sprawie Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski, który w przepisach dotyczących konkretnych zawodów, reguluje przy jakiej liczbie zawodników dana konkurencja indywidualna będzie rozgrywana.

Należy zauważyć, że regulamin Otwartych Mistrzostw Europy dopuszczał udział zawodników spoza Europy, którzy na takich samych zasadach brali udział w tej samej konkurencji sportowej i na takich samych zasadach z zawodnikami z Europy podlegali klasyfikacji i zatwierdzeniu osiągniętych wyników. Konkurencja w kategorii wagowej do 88 kg, w której skarżący zdobył złoty medal, jest ważna, a uzyskane wyniki obowiązujące i zatwierdzone przez Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski.

W konsekwencji, zdaniem Sądu należy uznać, że § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. nie ogranicza ustalania limitu państw i liczby zawodników, biorących udział w danej konkurencji, wyłącznie do przedstawicieli państw europejskich, albowiem w przypadku otwartych mistrzostw Europy, których regulamin dopuszcza udział zawodników, będących obywatelami państw spoza Europy, wszyscy zawodnicy występują łącznie, podlegają jednej klasyfikacji medalowej i nagradzani są wyłącznie w zależności od osiągniętego wyniku, bez względu na obywatelstwo.

Skoro więc regulamin dopuścił do udziału w mistrzostwach zawodników spoza Europy to poza kontrolą organu pozostaje czy zawodnik ten mógł brać udział w danej konkurencji. Również kwestia czy zawody mają charakter zawodów otwartych czy też zamkniętych pozostaje w gestii ich organizatora.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym nie jest zatem uzasadniona taka interpretacja § 4 ust. 2 rozporządzenia, że udział zawodnika w mistrzostwach Europy oznacza wyłącznie jego udział w mistrzostwach Europy zamkniętych albowiem z przepisu tego nie wynika, że udział w mistrzostwach Europy otwartych, w których przecież jest większa konkurencja i co za tym idzie trudniej osiągnąć określony wynik, został wyłączony z możliwości ubiegania się o przyznanie stypendium sportowego.

W ocenie Sądu interpretacja dokonana w niniejszej sprawie przez Ministra zawęża cel regulacji jakim jest promowanie zawodników najlepszych, osiągających najwyższe wyniki stając się w konsekwencji sprzeczną z intencją ustawodawcy.

Reasumując, w ocenie Sądu jedynym kryterium przyznania stypendium winna być ilość osób biorących udział w danej konkurencji (12 z 8 państw) i miejsce zajęte w klasyfikacji.

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.