VI SA/Wa 3163/14 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2171076

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2015 r. VI SA/Wa 3163/14

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV postanawia: odmówić skarżącej B. O. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Uzasadnienie faktyczne

We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu (...) października 2014 r. - data stempla pocztowego) skarżąca B. O. (reprezentowana przez adwokata O. K.) zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że uiszczenie opłaty będzie zbyt dużym obciążeniem dla jej gospodarstwa domowego, ponieważ ponosi stratę z prowadzonej działalności gospodarczej.

Z informacji zamieszczonych w formularzu wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonkiem, który pobiera wynagrodzenie w wysokości 1.680 zł brutto z tytułu umowy o pracę. Jako jedyny składnik majątku obojga małżonków skarżąca wskazała dom o powierzchni 140 m kw. Natomiast jako ich miesięczne wydatki wymieniła: opłatę za energię elektryczną - 200 zł, opłatę za wodę - 90 zł, opłatę za ogrzewanie - 300 zł, koszty wyżywienia - 800 zł.

Dokumenty nadesłane przez stronę skarżącą w odpowiedzi na wezwanie Sądu (przy piśmie z (...) grudnia 2014 r.) wskazują, że w roku 2013 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 7.341,68 zł (przy przychodzie w wysokości 274.173,11 zł i kosztach uzyskania przychodów w kwocie 266.831,43 zł), z tytułu stosunku pracy uzyskała dochód w wysokości 3.817,49 zł, a dochód jej małżonka z tytułu stosunku pracy wyniósł 34.164,45 zł (vide zeznanie podatkowe PIT-36 małżonków za 2013 rok). Z kopii księgi przychodów i rozchodów obejmujących miesiące sierpień - październik 2014 r. wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca - średnio w skali miesiąca - poniosła stratę rzędu kilku tysięcy zł przy wysokich przychodach przekraczających 200 tysięcy zł. Natomiast miesięczne wynagrodzenie za pracę męża skarżącej kształtuje się na poziomie 2.000 zł - 2.200 zł netto (vide dowody wypłaty wynagrodzenia w dniach: (...) lipca 2014 r., (...) sierpnia 2014 r. i (...) września 2014 r.).

Ponadto skarżąca przedstawiła wyciąg ze swojego rachunku bankowego prowadzonego w (...) S.A. za okres od (...) września 2014 r. do (...) listopada 2014 r., na którym saldo końcowe wynosiło 0,66 zł, przy czym wpływy na ten rachunek w miesiącach: wrześniu 2014 r. i listopadzie 2014 r. przekraczały po 40 tysięcy zł, a w miesiącu październiku suma wpływów na przedmiotowy rachunek przekroczyła 60 tysięcy zł.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).

Natomiast stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a mianowicie strona skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym jej odpowiedź jest niepełna. Strona skarżąca nie przedłożyła bowiem wyciągów z wszystkich posiadanych przez nią i jej małżonka rachunków bankowych, do czego Sąd ją zobowiązał w wezwaniu z (...) listopada 2014 r. (vide lit. d) ww. wezwania). Analiza transakcji dokonywanych na ujawnionym przez skarżącą rachunku bankowym wskazuje bowiem, iż skarżąca dysponuje jeszcze jednym rachunkiem bankowym o nr (...) (prowadzonym w tym samym banku), na który regularnie przelewa wszystkie wpływające (na ujawniony rachunek bankowy) środki rzędu 40 - 60 tysięcy zł miesięcznie. Na etapie rozpoznawania niniejszego wniosku, nie jest wiadome jakie operacje były wykonywane na tym drugim (nieujawnionym) rachunku skarżącej oraz jaka była na nim wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie skarżąca nie wyjaśniła czy jej małżonek posiada rachunki bankowe. W tym miejscu podkreślić należy, iż to sprawą skarżącej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane. Niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I OZ 895/09, LEX nr 612997). Skoro strona skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów, to nie można ustalić, czy wypełnia ona przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Na marginesie zauważyć wypada, że podnoszona przez skarżącą (w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy) strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia jej z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.