VI SA/Wa 265/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2604845

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2018 r. VI SA/Wa 265/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.).

Sędziowie WSA: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi "N." Sp. z o.o. z siedzibą w (...) na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) czerwca 2017 r. (...) Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w (...) wymierzył dwie kary pieniężne wobec przedsiębiorcy: "N." Sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej: przedsiębiorca, skarżąca, Spółka), mianowicie:

I.

karę pieniężną w wysokości 100 000 zł - na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1604 z późn. zm.) z tytułu wprowadzenia do obrotu dwóch partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych oraz

II.

karę pieniężną w wysokości 7 073,74 zł - na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych z tytułu utrudniania organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w dniach (...) marca 2016 r.

Zaskarżoną decyzją z (...) listopada 2017 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy:

I.

utrzymał w mocy decyzję w części punktu pierwszego oraz

II.

uchylił zaskarżoną decyzję w części punktu drugiego i na podstawie art. 40a ust. 5c ww. ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 40a ust. 1 pkt 2 i ust. 5 tej ustawy odstąpił od wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej z tytułu utrudniania organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w dniach (...) marca 2016 r.

Prezes Głównego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalono w toku dwóch kontroli działalności przedsiębiorcy:

1)

kontroli przeprowadzonej od (...) marca 2016 r. w kuchni centralnej w (...) przy ul. (...);

2)

kontroli przeprowadzonej od (...) marca do (...) kwietnia 2016 r., z dnia (...) marca 2016 r., w kuchni centralnej w (...) przy ul. (...).

Zakres przedmiotowy obu ww. kontroli obejmował kontrolę prawidłowości działania zakładów świadczących usługi cateringowe dla szpitali oraz kontrolę przechowywania i udostępniania orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych.

W toku pierwszej kontroli, przeprowadzonej w kuchni w (...), w dniu (...) marca 2016 r. inspektorzy dokonali sprawdzenia masy 139 (sztuk) porcji wyrobu deklarowanego jako schab pieczony, wyporcjowanego i przygotowanego do wydania pacjentom M. S.A. w (...) przy ul. (...), jako składnik dania obiadowego, zgodnie z jadłospisem na dzień (...) marca 2016 r. (karta akt nr 25). W wyniku przeważenia stwierdzono, że masy 13 porcji schabu pieczonego o wartości 138,86 zł były obniżone od 2 g do 14 g w stosunku do deklarowanej w ww. jadłospisie masy jednej porcji 50 g, tj. wynosiły: 36 g (3 szt.), 38 g (30 szt.), 40 g (36 szt.), 42 g (41 szt.), 44 g (19 szt.), 46 g (1 szt.) i 48g (1 szt.). Łączna masa niedowag wyniosła 1,210 kg, a ich wartość - 25,65 zł. Zakwestionowane porcje stanowiły 94% porcji poddanych przeważeniu. Wyniki przeważenia udokumentowano w załączniku nr 1 do protokołu kontroli z dnia (...) marca 2016 r. (karty akt nr 8-13). W toku kontroli, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1063), zwanej dalej "ustawą o Inspekcji Handlowej", postawiono żądanie uzupełnienia brakującej masy schabu pieczonego. Żądanie wykonano poprzez dodanie "polędwicy szkolnej" do każdej porcji schabu pieczonego (karta akt nr 5). W toku tej samej kontroli w dniu (...) marca 2016 r., tj. po czterech dniach od stwierdzenia niedowagi schabu pieczonego, dokonano przeważenia 51 porcji pulpetów mięsnych. Stwierdzono, że ich masa była wyższa od 6 g do 22 g przy deklaracji masy jednej porcji 80 g.

W toku drugiej kontroli, przeprowadzonej w kuchni w (...) w dniu (...) marca 2016 r., inspektorzy dokonali sprawdzenia masy 78 (sztuk) porcji wyrobu deklarowanego jako bitki schabowe wyporcjowane i przygotowane do wydania pacjentom W. w (...), zgodnie z jadłospisem na dzień (...) marca 2016 r. (karta akt nr 17). Stwierdzono, że masy wszystkich 78 porcji bitek schabowych o wartości 101,40 zł były obniżone od 5 g do 50 g w stosunku do deklarowanej w ww. jadłospisie masy jednej porcji 80 g, tj. wynosiły: 30g (2 szt.), 35 g (8 szt.), 40 g (12 szt.), 45 g (20 szt.), 50 g (15 szt.), 55 g (13 szt.), 60 g (6 szt.), 65 g (1 szt.) i 75 g (1 szt.). Łączna masa niedowag wyniosła 2,535 kg, a ich wartość - 41,32 zł. Wyniki przeważenia udokumentowano w załączniku nr 1 do protokołu kontroli z dnia (...) kwietnia 2016 r. (karty nr 5-8), sprostowanym w dniu (...) września 2017 r. (karta akt nr 58). W związku ze stwierdzonymi przez inspektorów niedowagami bitek schabowych, do każdej porcji została dodana szynka konserwowa (wyjaśnienie koordynatora - kierownika żywienia - karta akt nr 9). W piśmie z (...) maja 2016 r. (karty akt nr 31-32) kontrolowany przedsiębiorca poinformował o podjęciu w kuchni w (...) działań naprawczych, jak przeprowadzenie rozmów z personelem i wzmożenie kontroli surowców wydanych do produkcji posiłków.

W oparciu o materiał zebrany w toku ww. dwóch kontroli, (...) WIIH stwierdził, że jedna partia schabu pieczonego i jedna partia bitek schabowych nie odpowiadały wymaganiom określonym w art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U.UE.L304 z 22.11.2011 s. 18 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 1169/2011". W ocenie (...) WIIH, wprowadzenie do obrotu 131 porcji schabu pieczonego o obniżonej gramaturze jednostkowej (od 2 g do 14 g na porcję) w stosunku do deklarowanej masy 50 g oraz 78 porcji bitek schabowych o obniżonej gramaturze jednostkowej (od 5 g do 50 g na porcję) w stosunku do deklarowanej masy 80 g, nosiło znamiona zafałszowania w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej.

W związku z powyższym, pismem z 23 września 2016 r. (...) WIIH zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia mu kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. dwóch partii wyrobów kulinarnych zafałszowanych, pouczając o prawie do czynnego udziału w postępowaniu, m.in, wglądu w akta sprawy oraz składania wniosków dowodowych.

Pismem z 29 września 2016 r. Spółka podniosła, że kontrolujący nie odnieśli się do wyjaśnień złożonych przez personel kuchni w (...) w zakresie wprowadzenia do obrotu produktu o obniżonej gramaturze oraz że nie wzięli pod uwagę technologii przygotowania mięsa, dokumentów magazynowych przedstawionych przez personel kuchni w dniu kontroli. Ponadto strona wskazała, że skoro każda porcja została uzupełniona szynką, tak aby waga jednej porcji była zgodna z deklarowaną, to nie można uznać, że do obrotu wprowadzono artykuły zafałszowane. Spółka wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z zeznań pracowników kuchni w (...): koordynatora - kierownika żywienia oraz dietetyka.

Organ pierwszej instancji, uwzględniając powyższy wniosek dowodowy, przesłuchał m.in. koordynatora - kierownika żywienia M. K. oraz dietetyka I. R. Nadto z urzędu przeprowadził dowód z przesłuchania kucharza - E. K.

Koordynator - kierownik żywienia M. K. oraz dietetyk I. R. zeznały, że gramatury w jadłospisie kuchni w (...) określają dietetyczki, a każdy jadłospis jest akceptowany przez dietetyczki szpitalne. Według wiedzy świadków, wielkość ubytku masy bitek schabowych zależy od jakości mięsa, świadek nie umiała określić, czy ubytek masy może sięgać od 5 do 50 g. Świadek zeznała, że przed wydaniem na oddziały szpitalne, posiłki wyprodukowane w kuchni w (...) "co do zasady" podlegają kontroli ilościowej i jakościowej, ale w dniu kontroli przeprowadzonej przez (...) WIIH to nie nastąpiło.

Kucharz E. K. zeznała m.in. że przy porcjowaniu schabu pieczonego "co jakiś czas" go ważyła, ale wskazała na trudność w przygotowaniu porcji o równej masie. Świadek zeznała, że dopiero tego dnia zorientowała się, że piec konwekcyjny "odbiera" przygotowanemu mięsu masę.

Pismami z 28 grudnia 2016 r. i 26 kwietnia 2017 r., organ zażądał od strony podania informacji o wysokości obrotów i przychodu przedsiębiorcy w roku 2016. Pismem z 2 czerwca 2017 r. strona oświadczyła, że jej "obroty z kontraktów" za 2016 r., wynoszą 2 384 486,97 zł. (...) WIIH uzyskał także informację w powyższym przedmiocie od Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w (...), który poinformował w piśmie z 4 lipca 2017 r., że Spółka osiągnęła w 2016 r. przychód w wysokości 42 372 012,94 zł oraz obrót w wysokości 39 494 086,00 zł. Odpowiedź ta wpłynęła do (...) WIIH po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji, w związku z czym nie została uwzględniona przy wymierzaniu kary pieniężnej.

(...) WIIH wydał decyzję z dnia (...) czerwca 2017 r. od której pismem z 12 lipca 2017 r. Spółka złożyła odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wnosząc o:

1.

uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy,

2.

na wypadek nieuwzględnienia powyższego żądania, o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W odwołaniu strona zarzuciła:

1.

naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

- art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L UE 31 z 01.02.2002, s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 178/2002" w związku z art. 40a ust. 5 oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej - poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej, niewspółmiernej i nieproporcjonalnej do wagi przewinienia oraz wartości "naruszonego" dobra prawnego;

- art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej (przy czym z treści zarzutu Prezes UOKiK wywnioskował, że intencją strony było przywołanie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej) i art. 104 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary, pominięcie przy wymierzaniu kary faktu uzupełnienia brakującej wagi w wyniku dodania do porcji polędwicy, w efekcie czego odwrócono niebezpieczeństwo naruszenia dobra prawnego, brak rozpatrzenia wymiaru zastosowanej kary w odniesieniu do wartości kontrolowanych artykułów tj. kwoty 240,26 zł;

- art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej poprzez jego niezastosowanie;

2.

naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:

- rażące naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego, zaniechanie przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności odmowę przeprowadzenia konfrontacji świadków, arbitralne potraktowanie sprawy przez organ bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i interesu obywateli, w szczególności skutków ekonomicznych kary dla działalności strony; sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego (przy czym z uzasadnienia zarzutu Prezes UOKiK wywnioskował, że dotyczy on wyłącznie oddzielnego postępowania objętego punktem drugim zaskarżonej decyzji);

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej (poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania, utrwalone praktyki rozstrzygania spraw), gdyż na tle analogicznych stanów faktycznych zostały wydane diametralnie odmienne rozstrzygnięcia, tym samym organ pominął w rozstrzygnięciu zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

- art. 8, 9, 11, 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 15 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz 14 § 2 k.p.a. (przy czym z uzasadnienia zarzutów Prezes UOKiK wywnioskował, że dotyczą one wyłącznie oddzielnego postępowania, objętego punktem drugim zaskarżonej decyzji);

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji: przyczyn niezastosowania art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej, powodów dla których organ pierwszej instancji przy wymiarze kary nie wziął pod uwagę faktu uzupełnienia brakującej wagi porcji w wyniku dodania polędwicy, w efekcie czego odwrócono niebezpieczeństwo naruszenia dobra prawnego, a także brak rozpatrzenia i uzasadnienia wymiaru zastosowanej kary w odniesieniu do wartości kontrolowanych artykułów tj. 240,26 zł.

Pismem z 30 sierpnia 2017 r. organ poinformował stronę o przysługującym jej, na podstawie art. 10 k.p.a., prawie do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Pełnomocnik skarżącej zaskarżył decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia (...) listopada 2017 r. w sprawie utrzymania w mocy w części punktu pierwszego decyzji (...) WIIH w (...) z dnia (...) czerwca 2017 r. oraz uchylenia wymienionej decyzji w części puntu 2 i odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, w zakresie utrzymania w mocy punktu pierwszego decyzji (...) WIIH w (...) z dnia (...) czerwca 2017 r. to jest wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł zarzucając jej:

I.

naruszenie prawa materialnego, w szczególności:

1.

naruszenie art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 w związku z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej,

2.

art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez nałożenie na stronę kary administracyjnej w kwocie 100 000 zł (słownie sto tysięcy złotych) jako kary niewspółmiernej do stopnia zamienia nieadekwatnej, nieracjonalnej, niewspółmiernie dolegliwej i nieproporcjonalnej do wagi przewinienia oraz wartości "naruszonego" dobra prawnego;

3.

art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i art. 104 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary, pominięcie przy wymierzeniu kary faktu uzupełnienia brakującej wagi w wyniku dodania do porcji polędwicy, w efekcie czego odwrócono niebezpieczeństwo naruszenia dobra prawnego, brak rozpatrzenia wymiaru zastosowanej kary w odniesieniu do wartości kontrolowanych artykułów to jest 240,26 zł;

4.

art. 189d pkt 4 i pkt 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w rezultacie czego organ odwoławczy wadliwie dokonał miarkowania kary administracyjnej pomijając ustalenia w zakresie stopnia przyczynienia się strony skarżącej do powstania naruszenia prawa oraz wysokość korzyści, którą strona skarżąca osiągnęła, lub straty której uniknęła;

5.

art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez nierozpoznanie przesłanek zastosowania tego przepisu;

II.

naruszenie prawa procesowego, w szczególności:

1.

rażące naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. przez błędne arbitralne potraktowanie sprawy przez organ bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego; nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i interesu obywateli, w szczególności skutków ekonomicznych kary dla działalności strony;

2.

art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, gdyż na tle analogicznych stanów faktycznych zostały wydane diametralnie odmienne rozstrzygnięcia, tym samym organ pominął w rozstrzygnięciu zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

3.

art. 7, 10 § 1 oraz art. 77 k.p.a., zgodnie z którymi organ pierwszej instancji oraz strona przeciwna winna była rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie;

4.

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji:

a)

powodów, dla których strona przeciwna i organ I instancji nie zastosowały art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych mimo, iż organ zobowiązany jest rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie;

b)

brak rozpatrzenia i uzasadnienia wymiaru zastosowanej kary w odniesieniu do dyrektyw wymiaru kary administracyjnej zawartych w art. 40a ust. 5 wyżej wymienionej ustawy to jest do wartości kontrolowanych artykułów to jest 240,26 zł oraz zawartych w art. 189d pkt 4 i pkt 6 k.p.a. - to jest stopnia przyczynienia się strony skarżącej, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna do powstania naruszenia prawa oraz wysokość korzyści, którą strona skarżąca osiągnęła, lub straty, której uniknęła;

W oparciu o powołane zarzuty i zawartą w nich istotę pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 1302; dalej p.p.s.a.) i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na wstępie wymaga podkreślenia, iż - bezsporny w sprawie - stan faktyczny przyjęty jako podstawa wydanych w sprawie decyzji, ustalono na podstawie czynności kontrolnych w ramach przeprowadzonych dwóch kontroli działalności przedsiębiorcy:

1)

kontroli przeprowadzonej od (...) marca 2016 r. przeprowadzonej w kuchni centralnej w (...) przy ul. (...);

2)

kontroli przeprowadzonej od (...) marca do (...) kwietnia 2016 r. z dnia (...) marca 2016 r., w kuchni centralnej w (...) przy ul. (...).

Zakres przedmiotowy obu ww. kontroli obejmował kontrolę prawidłowości działania zakładów świadczących usługi cateringowe dla szpitali oraz kontrolę przechowywania i udostępniania orzeczeń lekarskich dla celów sanitarno-epidemiologicznych.

Pierwsza z ww. kontroli wykazała, iż przeznaczone do obrotu 131 (sztuk) porcji schabu pieczonego, o wartości 138,86 zł, miało obniżoną gramaturę pojedynczej porcji od 2g do 14g, a 78 (sztuk) porcji bitek schabowych wartości 101,40 zł, miało obniżoną gramaturę 1 porcji od 5g do 50g. Łączna wartość zaniżonych porcji stanowiła kwotę 240,26 zł. Pracownicy skarżącej w celu uzupełnienia ubytków niezwłocznie uzupełnili brakującą wagę poprzez dodanie do porcji polędwicy.

Druga z ww. kontroli natomiast wykazała, że w masa wszystkich skontrolowane produktów - 78 (sztuk) porcji wyrobu deklarowanego jako bitki schabowe wyporcjowane i przygotowane do wydania pacjentom W. w (...), zgodnie z jadłospisem na dzień (...) marca 2016 r. o wartości 101,40 zł były obniżone od 5 g do 50 g w stosunku do deklarowanej w ww. jadłospisie masy jednej porcji 80 g, tj. wynosiły: 30g (2 szt.), 35 g (8 szt.), 40 g (12 szt.), 45 g (20 szt.), 50 g (15 szt.), 55 g (13 szt.), 60 g (6 szt.), 65 g (1 szt.) i 75 g (1 szt.). Łączna masa niedowag wyniosła 2,535 kg, a ich wartość - 41,32 zł. W związku ze stwierdzonymi przez inspektorów niedowagami bitek schabowych, do każdej porcji została dodana szynka konserwowa.

Powyższe ustalenia faktyczne stanowiły podstawę wymierzenia wobec Spółki kary administracyjnej w wysokości 100 000 zł, co zaakceptował organ drugiej instancji utrzymując ją w tym zakresie w mocy.

Zarzuty skarżącej koncentrują się na kwestionowaniu wysokości wymierzonej kary. Nie podważają natomiast stanu faktycznego przyjętego jako podstawa wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Podnosi ona zarzuty wymierzenia kary rażąco niesprawiedliwej, nieproporcjonalnej do stopnia zawinienia, nieadekwatnej, nieracjonalnej i niewspółmiernie dolegliwej.

W ocenie Sądu jednak żaden ze stawianych przez Spółkę zarzutów nie może być uznany za zasadny w świetle obowiązującego prawa.

Po pierwsze, nie można podzielić poglądu, aby zastosowanie w sprawie miał art. 189a § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy dyrektywy wymiaru kary w odniesieniu do dyspozycji wskazanych w art. 40a ust. 1 pkt 1- 5 ww. ustawy przewidziane zostały w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. W pkt 4 uregulowany został przypadek, z którym mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie - przewiduje karę w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1 000 zł. Z tytułu wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.

Według art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, ustalając wysokość kary pieniężnej, Główny Inspektor wojewódzki, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrót oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-s[ożywczych. Z kolei art. 40a ust. 5c przewiduje możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu.

Zdaniem strony skarżącej, skoro przepisy szczególne regulują tylko niektóre z powyższych aspektów stosowania kar administracyjnych pieniężnych, to w pozostałym zakresie powinny znaleźć zastosowanie przepisy k.p.a. regulujące kwestię nakładania i wymiaru kar. Powyższe stanowisko nie jest prawidłowe z uwagi na brzmienie art. 189a k.p.a. Przepis ten stanowi (w § 1), że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, tj. działu IVa "Administracyjne kary pieniężne". Jednakże z § 2 wynika, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1)

przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2)

odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3)

terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4)

terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5)

odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Tak więc brak jest podstaw do "uzupełniającego" stosowania dyrektyw nakładania kary (bądź też pozostałych regulacji wymienionych w pkt 1) - 6) ww. przepisu wobec faktu objęcia regulacją ustawową kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy i jakości handlowej (art. 40a ust. 5 oraz 5c ustawy o jakości handlowej), gdyż, jak wynika z wyżej przytoczonego unormowania, k.p.a. takiej możliwości nie przewiduje.

Kolejny zarzut sprowadza się do polemiki skarżącej z oceną organu, dotyczącą najwyższego stopnia społecznej szkodliwości popełnionych deliktów administracyjnych. W tym zakresie podnosi ona przede wszystkim okoliczność, że de facto nie naruszenia, a jedynie do narażenia dobra prawnego na naruszenie przepisów prawa żywnościowego, wskazując, iż w obydwu wskazanych w decyzji przypadkach uzupełniono zakwestionowaną gramaturę potraw innym produktem, czym równocześnie "urozmaicono posiłek" korzystającym z niego konsumentom.

Nie sposób, zdaniem Sądu, zaakceptować tej argumentacji. Jak słusznie wskazał organ, niniejsza sprawa dotyczy dwóch niezależnych od siebie przypadków, zafałszowania żywności podawanej pacjentom w szpitalach. Fakt wymierzenia kary za dwa niejako niezależne od siebie przypadki podobnych względem siebie naruszeń prawa żywieniowego wpływa na ocenę deliktu jako obarczonego wysokim stopniem społecznej szkodliwości, a także w ocenie Sądu powoduje, że skarżąca nie może skutecznie podważać decyzji wskazując na incydentalny charakteru nieprawidłowości. Podkreślenia wymaga fakt wystąpienia analogicznej nieprawidłowości w dwóch różnych placówkach (obie były szpitalami), jak i to, że pacjenci szpitali nie stanowią grupy, która szczególnie walczy o swoje prawa, sporządzając skargi na niewłaściwe odżywianie w placówkach szpitalnych, trudno więc dopatrywać się okoliczności łagodzącej w braku skarg na podobne nieprawidłowości w przeszłości z ich strony. Po pierwsze pacjenci szpitali są często osobami ciężko, bądź przewlekle chorymi, co skutkuje ich koncentracją na problematyce zdrowotnej, w stosunku do której wyżywienie szpitalne stanowi kwestię poboczną, po drugie - w placówkach tych przebywają zazwyczaj jedynie czasowo, co również może niwelować ich motywację do walki o prawa pacjentów w tym zakresie. Nie oznacza to jednak, że stanowią grupę konsumentów, których prawa mogą być pomijane. Zdaniem Sądu, właśnie z uwagi na mniejszą faktyczną możliwość ochrony praw pacjentów placówek szpitalnych jako konsumentów, winni być traktowani w sposób co najmniej nie dyskryminacyjny w porównaniu do innych grup konsumentów, którzy mogą bez przeszkód korzystać z przysługujących im roszczeń. Jest przy tym w ocenie Sądu rzeczą całkowicie obojętną z punktu widzenia wymiaru kary pieniężnej fakt następczego "uzupełnienia" zakwestionowanych przez obydwie kontrole dań poprzez dodanie do nich nieadekwatnych do jadłospisu dodatków, a wskazywanie, że było to z korzyścią dla konsumentów, gdyż stanowiło "urozmaicenie" jadłospisu świadczy o całkowitym niezrozumieniu zasad prawa żywieniowego przez skarżącą Spółkę.

Reasumując, wysokość kary została wymierzona w sposób odpowiadający prawu oraz odpowiednio przez organ umotywowana, z uwzględnieniem wymogów dotyczących uzasadnienia prawnego oraz faktycznego (art. 107 § 3 p.p.s.a.).

W myśl art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego, powinny być proporcjonalne, ale także skuteczne i odstraszające, a zatem winny stanowić dla przedsiębiorcy odczuwalną dolegliwość. W realiach sprawy wymierzona kara stanowiła 0,2% przychodu przedsiębiorcy, a więc w żaden sposób nie wykraczała poza ustawowy pułap, przewidziany w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy u jakości handlowej.

W myśl art. 8 rozporządzenia 178/2002, celem prawa żywnościowego jest ochrona konsumentów. Jednym z przejawów penalizowanego ustawą o jakości handlowej działania na szkodę konsumentów jest wprowadzanie do obrotu zafałszowanej żywności, w tym - niezgodnej z deklaracją producenta. Tak więc, wymierzona Spółce kara w wysokości 100 000 zł za stwierdzone naruszenia prawa żywieniowego mieściła się w granicach ustawowego zagrożenia przewidzianych w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, nadto - odpowiadała w pełni kryteriom wymiaru kar określonych w ust. 5 tej ustawy, nadto - uwzględniała zasadę proporcjonalności, o której mowa w art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002. Sąd stoi na stanowisku, że wysokość kary w wypadku opisanym w zaskarżonej decyzji spełnia również postulat wskazany w art. 2.32 ww. rozporządzenia, w myśl którego "ustanowione kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.".

Z uwagi na powyższe, w przekonaniu o prawidłowości w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz subsumpcji prawa materialnego przez organy administracji, publicznej, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.