Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2195872

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 14 października 2016 r.
VI SA/Wa 216/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska.

Sędziowie WSA: Sławomir Kozik, Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia (...) listopada 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę w całości

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 30 grudnia 201 Or. Z. Sp. z o.o., M., dokonał zgłoszenia wynalazku pt. "Sposób wytwarzania paliw RDF, SRF z odpadów komunalnych w jednym ciągu technologicznym", oznaczonego numerem (...).

Rozpatrując przedmiotowe zgłoszenie Urząd w dniu 14 kwietnia 2014 r. wydał zawiadomienie w którym wskazał, że przedmiotowe zgłoszenie nie nadaje się do opatentowania ponieważ nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego (art. 24 i 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm" dalej jako p.w.p.).

Urząd stwierdził, że z polskiego opisu patentowego nr (...) znany jest sposób i instalacja do obróbki odpadów iub odpadów resztkowych, w którym to sposobie odpady obrabia się biologicznie lub mechanicznie lub mechaniczno-biologicznie oraz stosuje się rozdzielanie i rozdrabnianie. Następnie sortuje się na frakcje zawierające materiał o małej gęstości i frakcję o dużej gęstości, którą kruszy się selektywnie, przy czym kruche składniki tej frakcji rozdrabnia się, a składniki zanieczyszczające jak drzewo lub tworzywo sztuczne pozostawia się nierozdrobnione, po czym rozdziela się, korzystnie przesiewa się wybiórczo rozkruszoną frakcję na dwie frakcje. Zgodnie z informacjami zawartymi na str. 5 ww. opisu uzyskany tym sposobem lekki materiał stanowi palną frakcję zawierającą materiał o małej gęstości. Materiał ciężki zawierający materiał o dużej gęstości poddaje się selektywnemu kruszeniu w wyniku którego uzyskuje się dwie frakcje nadsitową i podsitową. Frakcję nadsitową (zawierającą głównie drewno i tworzywa sztuczne) doprowadza się do zespołu spalania jako frakcję do spalania. Ponadto z książki A. Jędrczaka "Biologiczne przetwarzanie odpadów", Warszawa 2008, str.265-270 znana jest systematyka technologii MBP, w tym klasyfikacja systemów MBP odpadów według kryterium wykorzystania produktu końcowego, która obejmuje system RDF (analogicznie jak w zgłoszonym rozwiązaniu). Książka podaje także klasyfikację systemu MBP, przyjmującą jako kryterium sposób wykorzystania produktu końcowego, ukierunkowany na produkcję frakcji wysokoenergetycznej paliwa pochodzącego z odpadów RDF lub paliwa odnawialnego SRF. Z powyższej książki znany jest proces MBP jako technologia osuszania odpadów oraz znane jest przetwarzania frakcji o wysokiej wartości opałowej na paliwo zastępcze (patrz rys. 10.2, 10.3 i 10.4 przytoczonej pozycji książkowej).

W konkluzji zawiadomienia z dnia 14 kwietnia 2014 r. Urząd wskazał, że sposób wytwarzania paliw według rozwiązania, charakteryzujący się tym, że główny strumień odpadów po wstępnym rozdrobnieniu rozdzielany jest mechanicznie na dwa strumienie; frakcję lekką i ciężką, które poddaje się dalszemu przetwarzaniu; czyli frakcję lekką przetwarzaniu mechanicznemu w celu produkcji paliwa RDF o wartości opałowej w zakresie 16-22 MJ/kg, natomiast frakcję ciężką przetwarzaniu biologicznemu (biosuszeniu) oraz dalszej obróbce mechanicznej w celu produkcji paliwa alternatywnego SRF o wartości opałowej w zakresie od 12 do 17 MJ/kg, wynika w sposób oczywisty (art. 26 ustawy pwp) z wyżej przytoczonego opisu patentowego i pozycji książkowej.

Zgłaszający w piśmie z dnia 14 lipca 2014 r., nie zgodził się z zarzutem Urzędu wobec przedmiotowego wynalazku i uzasadnił merytorycznie swoje stanowisko.

Decyzją z dnia (...) września 2014 r. Urząd Patentowy działając na podstawie art. 24 i 26 oraz art. 49 ust. 1 p.w.p" po rozpatrzeniu sprawy zgłoszenia wynalazku pt. "Sposób wytwarzania paliw RDF, SRF z odpadów komunalnych w jednym ciągu technologicznym", nr (...), zgłoszonego do ochrony w dniu 30 grudnia 2010 r. przez Z. Sp. z o.o., M., odmówił udzielenia patentu na przedmiotowy wynalazek.

Uzasadniając swoje stanowisko Urząd stwierdził, że zgłaszający w swoim piśmie odnosząc się do sposobu znanego z przeciwstawionego przez Urząd opisu patentowego (...) podnosi, iż analogicznie jak w zgłoszonym rozwiązaniu w pierwszej kolejności następuje rozdrobnienie materiału, przy czym zgłaszający podkreśla, że w obu porównywanych zgłoszeniach stopień rozdrobnienia jest inny, a mianowicie w ww. opisie PL stopień rozdrobnienia wynosi 150 mm, natomiast w zgłoszeniu (...) stopień rozdrobnienia przyjmuje wartość nie więcej niż 300 mm. Zdaniem organu bezspornie zakres "nie więcej niż 300 mm" obejmuje zakres rozdrobnienia zriany z opisu (...), w związku z tym argument zgłaszającego, że "wnioskowane rozwiązanie inaczej niż zastrzeżone dopuszcza mniejszy stopień rozdrobnienia odpadów" jest niezrozumiały. Zgodnie z przedmiotowym sposobem strumień odpadów po wstępnym rozdrobnieniu do uziarnienia nie większego niż 300 mm rozdzielany jest mechanicznie (zgłaszający nie precyzuje konkretnie jak i jakimi środkami technicznymi) na dwa strumienie; frakcję lekką i ciężką, które to frakcje poddaje się dalszemu przetwarzaniu.

W ocenie Urzędu zgodnie z danymi udokumentowanymi w opisie (...) w sposobie według tego opisu uzyskuje się analogiczne frakcje jak w sposobie według rozwiązania, czyli frakcję nadsitową i frakcję podsitową.

Według zastrzeżenia patentowego przedmiotowego rozwiązania, frakcję lekką poddaje się dalszemu przetwarzaniu mechanicznemu, przy czym zgłaszający nie precyzuje żadnych danych charakteryzujących ten etap sposobu, ograniczając się jedynie do bardzo szerokiego określonego tego etapu jako "przetwarzanie mechaniczne" i wskazując na cel tego przetwarzania jakim jest "produkcja paliwa RDF o wartości opałowej w zakresie 16 do 22 MJ/kg".

Natomiast frakcję ciężką, zgodnie z przedmiotowym wynalazkiem, poddaje się "przetwarzaniu biologicznemu (biosuszeniu) oraz dalszej obróbce mechanicznej", przy czym zgłaszający analogicznie jak w przypadku frakcji lekkiej nie precyzuje tych etapów żadnymi konkretnymi danymi, ograniczając się jedynie do wskazania celu tego przetwarzania jakim jest "produkcja paliwa alternatywnego SFR o wartości opałowej w zakresie od 12 do 17 MJ/kg".

Organ nie uwzględnił argumentów zgłaszającego, że "inne ustawienie elementów ciągu technologicznego jest zatem zasadniczą różnicą procesu", podnosząc że w obu porównywanych sposobach uzyskuje się w wyniku rozdrobnienia i rozdziału analogiczne frakcje: lekką i ciężką.

Zdaniem Urzędu z powołanej pozycji książkowej znany jest system MBP,

w którym wyróżnia się osiem konfiguracji w tym system ukierunkowany na produkcję frakcji wysokoenergetycznych; paliwa pochodzące z odpadów (RDF) lub paliwa odnawialnego (SRF) z wykorzystaniem technologii osuszania biologicznego.

W związku z powyższym organ uznał, że sposób wytwarzania paliw według rozwiązania objętego zastrzeżeniem patentowym, wynika w sposób oczywisty z wyżej przytoczonych materiałów czyli opisu patentowego (...) i pozycji książkowej "Biologiczne przetwarzanie odpadów" (art. 26 ustawy p.w.p.) i stanowi on ogólną kompilację znanych sposobów.

Odnosząc się do argumentów zgłaszającego dotyczące odmienności sposobu według rozwiązania w odniesieniu do dostępnej na rynku technologii BMP i związane z tym uzyskane efekty ekonomiczne, organ stwierdził, że stanowią one jedynie ogólną ocenę efektów ekonomicznych, bez poparcia ich konkretnymi danymi, które byłyby bezpośrednio związane ze sposobem, w tym ze środkami technicznymi objętymi zastrzeżeniem patentowym (np. zastrzeżenie nie obejmuje reaktora, a przykład realizacji rozwiązania nie precyzuje ich ilości co jest podnoszone w piśmie zgłaszającego).

Pismem z dnia 21 listopada 2014 r. Z. Sp. z o.o., M. wniosło ponowne rozpatrzenie zgłoszenia.

Decyzją z dnia (...) listopada 2015 r. Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 24, 27, 33 ust. 1, 33 ust. 3 oraz art. 245 ust. 1 p.w.p. po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgłoszenia wynalazku pt. "Sposób wytwarzania paliw RDF, SRF z odpadów komunalnych w jednym ciągu technologicznym", nr (...), zgłoszonego do ochrony w dniu 30 grudnia 201 Or. przez Z. Sp. z o.o., M., na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu z dnia (...) września 2014 r. o odmowie udzielenia patentu na ww. wynalazek, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ ponownie uznał, że nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska, albowiem przedmiotowy wynalazek nie został ujawniony w opisie wynalazku w sposób umożliwiający jego praktyczne odtworzenie, jak również przemysłowe stosowanie w rozumieniu art. 27 ustawy p.w.p, a zastrzeżenie patentowe nie zostało w całości poparte opisem wynalazku (art. 33. 3 ww. ustawy p.w.p.). Ponadto zdaniem Urzędu opis wynalazku nie przedstawia w sposób szczegółowy całego zastrzeganego zakresu przedmiotowego rozwiązania, w tym brak jest prawidłowo opracowanego przykładu realizacji bądź zastosowania wynalazku (art. 33. 1 ww. ustawy p.w.p.).

Organ zauważył, że strona wielokrotnie podkreśla korzyści uzyskane z zastosowania przedmiotowego wynalazku, podnosząc że w przypadku tradycyjnych metod mechanicznych produkcji RDF wytworzone paliwo, stanowi około 30-45% początkowej masy odpadów oraz że w proponowanym rozwiązaniu wytworzona frakcja palna (RDF+SRF) stanowić może od 55 do 65% masy początkowej odpadów, a ponadto że dzięki zastosowaniu tej technologii wytwarzania paliw możliwe jest zredukowanie masy odpadów kierowanych do składowania od 80- 90% masy, wykorzystanie energetyczne wytworzonego paliwa zwiększyć może udział energii odnawialnej w ogólnej produkcji energii w kraju.

W ocenie organu analiza przykładu realizacji wynalazku zamieszczona na str. 10-12 opisu oraz wskazanie możliwości przemysłowego stosowania wynalazku wskazuje, że ww. informacje stanowią jedynie teoretyczne założenia przedstawione przez zgłaszającego i nie zostały poparte odpowiednimi dowodami w opisie wynalazku. Przedstawiając przykład realizacji wynalazku, zgłaszający daje jedynie wskazania gdzie można będzie zastosować przedmiotowy sposób tj. wynalazek może być wdrożony w instalacjach przetwarzania odpadów komunalnych.Opis wynalazku zawiera informacje stanowiące jedynie zalecenia dla wykonawcy oraz (tryb przypuszczający) jakie winny być zastosowane środki techniczne i jakich efektów należałoby oczekiwać. Natomiast w przykładzie wykonania brak jest konkretnych danych dotyczących zastrzeganego sposobu.

Zgłaszający nie podał jakie (konkretnie) odpady poddawano przeróbce, jaka była ilość przerabianych odpadów?, jaka była ilość otrzymanych frakcji; lekkiej i ciężkiej?, w jaki (konkretnie) sposób prowadzono separację negatywną?, ile uzyskano balastu?

Obróbka frakcji ciężkiej, nie została ujawniona w sposób szczegółowy umożliwiający jej odtworzenie. Brak jest informacji w jaki sposób prowadzono proces biosuszenia, ile trwał sam proces (dla określonego rodzaju odpadów), kiedy został zakończony i jak określono moment zakończenia procesu, ile i jakich reaktorów zastosowano do suszenia, jak (konkretnie) prowadzono proces napowietrzania oraz jak prowadzono separację.

Zdaniem Urzędu w opisie wynalazku brak jest zarówno podania ww. danych technologicznych charakteryzujących przebieg zastrzeganego procesu jak również brak jest udowodnienia korzystnych efektów, uzyskanych poprzez zastosowanie przedmiotowego wynalazku.

Organ zauważył, że zgłaszający stwierdził, iż proponowany sposób wytwarzania paliw z odpadów komunalnych ma tę zaletę, iż przy podobnej efektywności i bilansie masowym jak w technologii BMP możliwe jest obniżenie kosztów inwestycyjnych ze względu na mniejszą ilość wymaganych reaktorów do procesu biosuszenia oraz obniżenie kosztów eksploatacyjnych wynikających z mniejszego zużycia energii w celu napowietrzenia mniejszej masy odpadów. Zdaniem organu jednak zgłaszający w opisie wynalazku nie ujawnił żadnych danych potwierdzających ww. twierdzenia. Opis wynalazku nie zawiera danych dotyczących efektywności, bilansu masowego, kosztów inwestycyjnych oraz wskazania ilości wymaganych reaktorów do procesu biosuszenia, przy odtwarzaniu przedmiotowego rozwiązania.

Aby możliwe było zweryfikowanie ww. twierdzeń zgłaszającego, w opisie wynalazku winien znajdować się opis dotyczący zarówno ilości: przerabianych odpadów, uzyskanego paliwa oraz ilości energii włożonej w zastosowanie sposobu i uzyskanej. Załączony przykład wykonania nie zawiera, zarówno opisu konkretnych ilości stosowanych surowców oraz uzyskanych frakcji, jak i bilansu materiałowego lub energetycznego.

W ocenie Urzędu Patentowego pomimo, że zgłaszający wielokrotnie podkreślał, iż poprzez zastosowanie sposobu wskazanego przez zgłaszającego zwiększa się efektywność produkcji paliw RDS i SRF w stosunku do technologii mechanicznego wytwarzania paliwa RDF, nie przedłożył takich dokumentów patentowych (ze względu na brak danych), które pozwalają na uznanie że ww. twierdzenia zgłaszającego są prawdziwe.

Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. N. Sp. z o.o., dawniej jako Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając:

I.

naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1.

art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący oraz przeprowadzenie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, poprzez nie dokonanie całościowej oceny,

II.

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

2.

art. 24 w zw. z art. 26 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, iż zgłoszone przez skarżącą rozwiązanie (...) nie posiada poziomu wynalazczego,

3.

art. 25 ust. 2 w zw. z art. 27 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji mylne przyjęcie, że przedmiotowy wynalazek nie został ujawniony w opisie wynalazku w sposób umożliwiający jego praktyczne odtworzenie, jak również przemysłowe stosowanie,

4.

art. 33 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że opis wynalazku nie przedstawia w sposób szczegóły całego zastrzeganego zakresu przedmiotowego rozwiązania, w tym brak prawidłowo opracowanego przykładu realizacji bądź zastosowania wynalazku,

5.

art. 33 ust. 3 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że zgłoszone zastrzeżenie patentowe nie zostało w całości poparte opisem wynalazku.

Wobec podniesionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia (...) listopada 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia (...) września 2014 r. w sprawie odmowy udzielenia patentu na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania paliw DRF, SRF z odpadków komunalnych w jednym ciągu technologicznym" (...) oraz zwrot skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty podkreślając, że organ nie dokonał całościowego, wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co w konsekwencji stanowi wyraz dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Organ całkowicie pominął podnoszoną przez skarżącego kwestię większej efektywności zgłoszonego rozwiązania od innych, już istniejących. W tym zakresie, organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny dlaczego kwestia większej efektywności zgłoszonego przez skarżącego rozwiązania ma lub nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie.

Zdaniem skarżącego wskazane zarzuty organu są bezzasadne, bowiem rozdział na dwie frakcje został szczegółowo opisany na stronie nr 11 wniosku. Wynika z niego, iż do rozdziału na frakcję lekką i ciężką zachodzi na sicie (oczko od 60 do 100 mm), przy czym sito jest również wykazane na schemacie technologicznym stanowiącym załącznik do wniosku (rysunek 1).

Ponadto skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, że zgodnie z danymi udokumentowanymi w opisie (...) w sposobie według tego opisu uzyskuje się analogiczne frakcje jak w sposobie według rozwiązania, czyli frakcję nadsitowa i podsitową. Strona skarżąca wskazała, że w obu przypadkach wydziela się frakcje nadsitową i podsitową, jednak różnicę stanowi co najmniej wielkość oczek sita, a już na pewno rodzaj odpadów skierowanych na sito. W przypadku (...) są to odpady jedynie rozdrobnione (300 mm), natomiast w przypadku (...) odpady rozdrobnione (150 mm) i ustabilizowane biologicznie. W tym zakresie należy podkreślić, iż biostabilizacja znacznie zmienia jakość odpadów, w tym ich postać fizyczną, a przez to ma duży wpływ na dalszą mechaniczną obróbkę na sicie i nie tylko.

Skarżący podkreślił, że najważniejsze jest to, iż w (...) między rozdrabnianiem a sitem występuje biostabilizacja, która znacznie zmienia warunki przetwarzania na sicie.

Ponadto zdaniem strony skarżącej "zalecenia" są wystarczającymi informacjami, aby móc odtworzyć sposób w praktyce. Osoba biegle poinformowana w zakresie gospodarki odpadami jest zdolna zinterpretować informacje podane we wniosku oraz dostosować je do przyjętych wymagań. Takie działanie tym bardziej nie powinno być zadaniem niemożliwym do wykonania przez "znawcę techniki". Podkreśliła, że jakość odpadów, które mogą być przetwarzane w opisany sposób może być różna. Aby uzyskać założony efekt końcowy, opis wynalazku zaleca jakimi parametrami można sterować, by dostosować technologię do odpadów. Reasumując, zróżnicowane parametry zawarte w opisie wniosku zależne są od jakości odpadów trafiających do instalacji.

Opis wynalazku w samym tytule wskazuje na odpady komunalne, które mogą się jednak znacznie różnić ze względu m.in. na -.źródło powstawania (wieś, miasto), sezon (lato, zima), stopień świadomości ekologicznej (stopień segregacji u źródła), itp. Ww. różne warunki mają wpływ na finalny produkt jakim jest RDF/SRF. W ocenie skarżącego "znawca techniki" jest w stanie na podstawie własnej wiedzy o jakości odpadów zdecydować jak właściwie należy dobrać parametry instalacji. Dobór parametrów instalacji powinien nastąpić w związku z przyjęciem konkretnych założeń z zakresów wartości, o których mowa na stronie nr 10 opisu wynalazku, tj. RDF+SRF to zakres 55-65% masy początkowej odpadów, metale stanowią 2% masy początkowej, straty wody to 10-20%, balast to 10-20% masy początkowej. I tak przyjmując ww. konkretne wartości oraz wskazówki ze strony nr 12 opisu wynalazku, by ciężar nasypowy nie przekraczał 500 kg/m3 możliwym jest dokonanie obliczeń tj. np. pojemność reaktora do biostabilizacji. Wbrew twierdzeniom organu wiedza na temat ilości czy budowy reaktora nie jest niezbędna, aby odtworzyć technologię. Natomiast szczegóły napowietrzania czy czasu trwania biosuszenia znajdują się na stronie nr 12 opisu wynalazku.

Po raz kolejny skarżący podkreślił, że dokonanie opisu konkretnej realizacji jest utrudnione, gdyż realizacja byłaby specyficzna jedynie dla odpadów, które w tamtej chwili były przetwarzane. Dlatego też wskazanie zakresu parametrów za pomocą których jest możliwa realizacja wynalazku jest właściwsze. Według skarżącego najtrafniejszym rozwiązaniem byłoby przedstawienie kilku realizacji, a następnie podanie zakresów parametrów. Wszakże opis wynalazku podaje szczegóły istotnych cech technicznych w sposób wystarczający do odtworzenia w praktyce. Ewentualnie można przyjąć, że opisywane zakresy parametrów są wynikiem wielu serii doświadczeń jednej realizacji (realizacja w rozumieniu instalacji, a nie konkretnego doświadczenia na konkretnej partii odpadów).

Odnosząc się do argumentacji organu, mówiącego że zastrzeżenie nie zostało w całości poparte opisem wynalazku strona podkreśliła, że choć nie zostało w zastrzeżeniu wskazane dokładnie jak mechanicznie przetworzyć frakcję lekką i ciężką, aby uzyskać RDF i SRF o deklarowanych wartościach opałowych, to zastrzeżenie wskazuje również na rysunek 1 z którego wynika, że powinno wydzielić się metale oraz balasty mineralne. Tym bardziej "znawca techniki"

w przedmiotowej dziedzinie winien wiedzieć jakie urządzenia można użyć celem wydzielenia metali i balastu mineralnego. Dzięki wydzieleniu tych frakcji można uzyskać RDF i SRF o deklarowanych wartościach opałowych. W konsekwencji w ocenie skarżącego rysunek 1, do którego odnosi się zastrzeżenie, opisuje jak przetwarzać mechanicznie frakcje lekką i ciężką. Znamienna jest kolejność trzech pierwszych działań: rozdrobnienie, przesianie na 2 frakcje, biosuszenie frakcji podsitowej, wydzielenie metal i balastu, produkcja RDF/SRF. Tym samym nie jest istotne w jaki sposób zachodzi wydzielenie metali i balastu oraz biosuszenie, ponieważ nie jest to opisane w zastrzeżeniu patentowym (wydzielenie metali i balastu oraz biosuszenie szerzej omówione są we wcześniejszej części opisu wynalazku, wobec czego można przyjąć, że jest przedstawiona jego realizacja). Zaprezentowana kolejność jest inna aniżeli w zastrzeżeniu PL 185 529 (rozdrobnienie, biosuszenie całości odpadów, przesianie na frakcje), czy u A. Jędrczaka - rys. 10.3 (rozdrobnienie, biosuszenie całości odpadów, przesianie na frakcje).

Wnioskowana technologia jest kombinacją znanych technik, przy czym zdaniem skarżącego nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP

nie narusza prawa.

Organ odmawiając stronie skarżącej udzielenia patentu na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania paliw DRF, SRF z odpadów komunalnych w jednym ciągu technologicznym" (...) uznał, że nie posiada on poziomu wynalazczego.

W art. 24 ustawy z dnia Prawo własności przemysłowej ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r., (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm., dalej jako p.w.p.).ustawodawca wyróżnił cztery przesłanki zdolności patentowej: charakter techniczny rozwiązania, jego nowość, nie oczywistość (poziom wynalazczy) i stosowalność.

Tak jak nie nastręcza specjalnych problemów zweryfikowanie kryterium nowości i stosowalności, tak ocena dwóch pozostałych kryteriów, ze względu na brak obiektywnych mierników i postęp cywilizacyjny, napotyka na trudności. Zasadnicze znaczenie w ocenie zdolności patentowej ma kryterium technicznego charakteru wynalazku, bowiem niestwierdzenie przez Urząd Patentowy tej przesłanki skutkuje uznaniem braku zdolności patentowej zgłoszonego wynalazku i powoduje, iż dalszego badania nie prowadzi się, a ochrona patentowa jest wykluczona (por. wyrok NSAz dnia 16 marca 2011 r., II GSK 374/10, LEX nr 1080129).

Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki (art. 26 p.w.p.).

Niespełnienie tego właśnie kryterium, jak uznał organ zadecydowało o niekorzystnym dla skarżącej Spółki wyniku sprawy.

Zdolność patentową wynalazku ocenia się, biorąc pod uwagę wszystkie elementy zgłoszenia, a więc zarówno opis wynalazku, jak też zastrzeżenia patentowe niezależne (nieznamienne i znamienne) i zależne oraz rysunki, jeśli takie załączone zostały przez zgłaszającego do dokumentacji, przy czym zastrzeżenia ocenia się według ich wersji ostatecznej. Należy również zaznaczyć, iż przedstawione w zastrzeżeniach (z konieczności ujętych lapidarnie, jednozdaniowo) cechy muszą znajdować swoje odbicie w opisie wynalazku, co pomaga w zrozumieniu całego zamysłu wynalazczego. Innymi słowy, opis wynalazku i zastrzeżenia patentowe ściśle ze sobą korespondują w tym przede wszystkim znaczeniu, że cechy techniczne rozwiązania muszą znajdować wyraz zarówno w jednym, jak i drugim elemencie zgłoszenia.

Zatem zgłoszone rozwiązanie może być uznane za nieposiadające poziomu wynalazczego, jeżeli można przedstawić dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki. Nie można zatem uznać za wynalazek nadający się do opatentowania pomysł, który polega na wykorzystaniu znanych środków technicznych i daje efekt oczywisty, możliwy do przewidzenia.

Urząd Patentowy RP stwierdzając brak poziomu wynalazczego zgłoszonego rozwiązania przeciwstawił mu polski opis patentowy nr (...), z którego wynika, że znany jest sposób i instalacja do obróbki odpadów lub odpadów resztkowych, w którym to sposobie odpady obrabia się biologicznie lub mechanicznie lub mechaniczno-biologicznie oraz stosuje się rozdzielanie i rozdrabnianie. Następnie sortuje się na frakcje zawierające materiał o małej gęstości i frakcję o dużej gęstości, którą kruszy się selektywnie, przy czym kruche składniki tej frakcji rozdrabnia się, a składniki zanieczyszczające jak drzewo lub tworzywo sztuczne pozostawia się nierozdrobnione, po czym rozdziela się, korzystnie przesiewa się wybiórczo rozkruszoną frakcję na dwie frakcje. Zgodnie z informacjami zawartymi na str. 5 ww. opisu uzyskany tym sposobem lekki materiał stanowi palną frakcję zawierającą materiał o małej gęstości. Materiał ciężki zawierający materiał o dużej gęstości poddaje się selektywnemu kruszeniu w wyniku którego uzyskuje się dwie frakcje nadsitową i podsitową. Frakcję nadsitową (zawierającą głównie drewno i tworzywa sztuczne) doprowadza się do zespołu spalania jako frakcję do spalania.

Ponadto organ powołał się na książkę A. Jędrczaka "Biologiczne przetwarzanie odpadów", Warszawa 2008, str.265-270, z której znana jest systematyka technologii MBP, w tym klasyfikacja systemów MBP odpadów według kryterium wykorzystania produktu końcowego, która obejmuje system RDF (analogicznie jak w zgłoszonym rozwiązaniu). Książka podaje także klasyfikację systemu MBP, przyjmującą jako kryterium sposób wykorzystania produktu końcowego, ukierunkowany na produkcję frakcji wysokoenergetycznej paliwa pochodzącego z odpadów RDF lub paliwa odnawialnego SRF. Z powyższej książki znany jest proces MBP jako technologia osuszania odpadów oraz znane jest przetwarzania frakcji o wysokiej wartości opałowej na paliwo zastępcze.

Z oczywistością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko, co zostało ujawnione przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu.

Wynalazek ma charakteryzować się pewnym poziomem myśli twórczej, a nie być jedynie prostym wykorzystaniem dostępnej wiedzy i informacji. Nie spełnia wymagania nieoczywistości rozwiązanie polegające na, np. - udoskonaleniu albo dostosowaniu znanego już rozwiązania do innych warunków, - zastąpieniu w rozwiązaniu znanego już środka technicznego innym znanym równoważnikiem, - zwyczajnym prostym połączeniu znanych rozwiązań. Ponadto rozwiązaniem nieoczywistym będzie zmiana zastosowania znanego rozwiązania - np. przeniesienie zastosowania znanego w jednej dziedzinie techniki do innej (vide: A. Kisielewicz, "Prawo własności Przemysłowej w zarysie", Wydanie II zmienione, Przemyśl 2008 r., str. 30-31).

Sąd podzielił poglądy Urzędu Patentowego o braku poziomu wynalazczego zgłoszonego wynalazku. Przedmiotowe rozwiązanie nie różni się w sposób wystarczający od rozwiązań znanych ze stanu techniki, które zostały powołane w zaskarżonej decyzji.

Ponadto Sąd podzielił stanowisko organu, że przedmiotowy wynalazek nie został ujawniony w opisie wynalazku w sposób umożliwiający jego praktyczne odtworzenie, jak również przemysłowe stosowanie w rozumieniu art. 27 ustawy p.w.p, a zastrzeżenie patentowe nie zostało w całości poparte opisem wynalazku (art. 33. 3 ww. ustawy p.w.p). Ponadto opis wynalazku nie przedstawia w sposób szczegółowy całego zastrzeganego zakresu przedmiotowego rozwiązania, w tym brak jest prawidłowo opracowanego przykładu realizacji bądź zastosowania wynalazku (art. 33. 1 ww. ustawy p.w.p).

Jak wskazał, organ analiza przykładu realizacji wynalazku zamieszczona na str. 10-12 opisu oraz wskazanie możliwości przemysłowego stosowania wynalazku wskazuje, że ww. informacje stanowią jedynie teoretyczne założenia przedstawione przez zgłaszającego i nie zostały poparte odpowiednimi dowodami w opisie wynalazku. Przedstawiając przykład realizacji wynalazku, skarżący wskazał jedynie gdzie można będzie zastosować przedmiotowy sposób "wynalazek może być wdrożony w instalacjach przetwarzania odpadów komunalnych".

Również gdy chodzi o realizację wynalazku, podane przez skarżącego w opisie informacje stanowią jedynie zalecenia dla wykonawcy oraz (tryb przypuszczający) jakie winny być zastosowane środki techniczne i jakich efektów należałoby oczekiwać. Natomiast jak podkreślił organ w przykładzie wykonania brak jest konkretnych danych dotyczących zastrzeganego sposobu.

W opisie wynalazku brak jest zarówno podania ww. danych technologicznych charakteryzujących przebieg zastrzeganego procesu jak również brak jest udowodnienia korzystnych efektów, uzyskanych poprzez zastosowanie przedmiotowego wynalazku. Opis wynalazku nie zawiera danych dotyczących efektywności, bilansu masowego, kosztów inwestycyjnych oraz wskazania ilości wymaganych reaktorów do procesu biosuszenia, przy odtwarzaniu przedmiotowego rozwiązania. Jak podkreślił organ, aby możliwe było zweryfikowanie twierdzeń skarżącego, w opisie wynalazku winien znajdować się opis dotyczący zarówno ilości: przerabianych odpadów, uzyskanego paliwa oraz ilości energii włożonej w zastosowanie sposobu i uzyskanej. Załączony przykład wykonania nie zawiera, zarówno opisu konkretnych ilości stosowanych surowców oraz uzyskanych frakcji, jak i bilansu materiałowego lub energetycznego.

W ocenie Sądu zarzuty skargi stanowią polemikę ze stanowiskiem Urzędu Patentowego. W tych warunkach nie można zarzucać organowi naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazanych w skardze.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.