Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3014632

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 20 grudnia 2019 r.
VI SA/Wa 2013/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wegner.

Sędziowie WSA: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Grzegorz Nowecki (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) czerwca 2019 r. nr (...) w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Komendant Główny Policji (dalej "organ II instancji"), decyzją z dnia (...) czerwca 2019 r. nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 2213 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania D. S. ("skarżący") - utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. (dalej "organ I Instancji") z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) orzekającej o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komendant Wojewódzki Policji w G. otrzymał akt oskarżenia przeciwko skarżącemu, oskarżonego o to, że w dniu 17 stycznia 2016 r., w G. jako pracownik ochrony wpisany na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, wykonujący zadania ochrony na rzecz przedsiębiorcy, przekroczył uprawnienia przy wykonywaniu zadań związanych z zabezpieczeniem imprezy w klubie "A." w G., w ten sposób, że użył środków przymusu bezpośredniego tj. siły fizycznej w postaci techniki obezwładniania z naruszeniem art. 36 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 2213), obezwładniając w ten sposób pokrzywdzonego, a następnie poprzez wypuszczenie go z rąk doprowadził do upadku i uderzenia głową o betonowe podłoże, przez co spowodował u niego obrażenia w postaci stłuczenia głowy, złamania kości czaszki i twarzoczaszki powodując naruszenie czynności narządu ciała - ruchu - na czas dłuższy niż siedem dni, naruszając w ten sposób dobro osobiste pokrzywdzonego w postaci jego zdrowia tj. o przestępstwo z art. 157 § 1 k.k. w zb. z art. 50 ustawy o ochronie osób i mienia w zw. z art. 11 § 2 k.k.

W wyniku powyższego, w dniu 29 maja 2018 r., organ sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji postanowieniami z dnia (...) czerwca 2018 r., (...) sierpnia 2018 r., (...) września 2019 r. oraz (...) stycznia 2019 r., nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego i decyzją z dnia (...) stycznia 2019 r., skreślił skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wskazując, iż wobec brzmienia przepisu art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia zachodzi obligatoryjne skreślenie skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.

Pismem z dnia 21 lutego 2019 r., skarżący wniósł odwołanie, wskazując, iż w niniejszej sytuacji postawiono mu zarzut popełnienia czynu zabronionego stypizowanego w art. 157 § 1 k.k., stanowiącego przestępstwo umyślne. Podczas gdy zdaniem skarżącego czyn opisany w akcie oskarżenia należałoby zakwalifikować jako czyn z art. 157 § 3 k.k. - tj. przestępstwo nieumyślne. W związku z powyższym w stosunku do skarżącego nie zostało tak naprawdę wszczęte postępowanie dotyczące przestępstwa umyślnego, tylko (niezależnie od wskazanej kwalifikacji prawnej) przestępstwa nieumyślnego. W takiej sytuacji decyzja o wykreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest niezasadna i winna zostać uchylona.

W toku postępowania organ odwoławczy, w ramach podjętych czynności sprawdził, czy w przedmiotowej sprawie zmienił się stan faktyczny i prawny, co mogłoby wpłynąć na sposób jej rozpatrzenia. W tym też celu, pismem z dnia 18 marca 2019 r., wystąpił do Sądu Rejonowego (...) w G. o informację, czy w toku postępowania karnego doszło do zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego skarżącemu w akcie oskarżenia.

W odpowiedzi organ II instancji uzyskał informację, iż na etapie postępowania nie rozważono zmiany kwalifikacji prawnej czynu.

Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Główny Policji wydał w dniu (...) czerwca 2019 r., decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji orzekającej o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.

W uzasadnieniu wskazał, iż podstawę materialnoprawną decyzji wydanej przez organ I instancji stanowi art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia. W świetle tego artykułu, na organie I instancji ciąży obowiązek wydania, m.in. decyzji o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku, gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo.

Z treści tego przepisu wynika, że decyzje w przedmiocie skreślenia mają charakter związany. Organ Policji nie ma zatem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Przy wydawaniu decyzji, nie bada żadnych innych okoliczności, kieruje się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w przywołanym przepisie, do zastosowania którego jest zobligowany po stwierdzeniu ich istnienia. Przepis ten nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego. Ponadto, w żadnej mierze nie stopniuje ani też nie różnicuje przesłanek skreślenia. Wobec powyższego wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne (w przypadku skarżącego potwierdza to akt oskarżenia, który jest wnioskiem o wszczęcie postępowania sądowego, rozpoznanie sprawy i ukaranie oskarżonego o przestępstwo z art. 157 § 1 k.k. w zb. z art. 50 ustawy o ochronie osób i mienia w zw. z art. 11 § 2 k.k.), zobowiązuje właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia takiej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, co też organ I instancji, uczynił.

Od niniejszej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w sytuacji, gdy postępowanie karne wszczęte przeciwko skarżącemu zostało oparte o błędną kwalifikację prawną, a zdarzenie opisane w akcie oskarżenia dotyczy czynu popełnionego nieumyślnie, w związku z czym wszczęte przeciwko skarżącemu postępowanie karne dotyczy czynu popełnionego nieumyślnie, a zatem nie stanowi podstawy do wykreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona. Podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - określanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Podstawę materialnoprawną wydanej przez organ decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, w myśl którego pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo.

Organ Policji nie ma zatem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ, wydając decyzję, kieruje się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych ww. przepisie, do zastosowania którego jest zobligowany po stwierdzeniu ich istnienia. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie stopniuje ani też nie różnicuje przesłanek skreślenia. Podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest bowiem skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęcie w stosunku do osoby postępowania karnego o takie przestępstwo.

Przepis ten nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (por.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 24 października 2007 r., sygn. akt II GSK 181/07; z 24 września 2008 r., sygn. akt II GSK 358/08; z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1221/10 oraz z 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 109/12, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wolą ustawodawcy było, aby kwalifikowani pracownicy ochrony fizycznej byli skreślani z listy, w sytuacji w której nie ma żadnych wątpliwości co do podstaw skreślenia. Dostęp kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej do broni palnej oraz uprawnienia do posługiwania się środkami przymusu bezpośredniego przemawiają za tym, aby pracownicy ci byli osobami o nieposzlakowanej opinii i już samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne - w ocenie ustawodawcy - powinno skutkować skreśleniem określonej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, a tym samym - pozbawieniem jej możliwości posługiwania się bronią palną i stosowania środków przymusu bezpośredniego.

Za powyższą interpretacją przemawia również fakt, że na listę kwalifikowanych pracowników ochrony, w myśl art. 26 ust. 3 ustawy o ochronie osób, wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo (pkt 5) oraz posiada nienaganną opinię wydaną przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji (pkt 6).

Celem wprowadzenia tych wymagań nie jest napiętnowanie konkretnych osób, lecz stworzenie gwarancji prawidłowego prowadzenia działalności z zakresu ochrony osób i mienia, zgodnie z interesem publicznym. Zauważyć należy, że pracownikowi ochrony w wykonywaniu zadań ochrony przysługuje szereg praw, w tym m.in. prawo do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, stosowanie środków przymusu bezpośredniego, a nawet użycie broni palnej (art. 36). Ochronie mogą też podlegać obiekty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa (art. 5). Z tego punktu widzenia nie budzi jakichkolwiek wątpliwości wymaganie dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, nie tylko w postaci posiadania odpowiednich kwalifikacji, weryfikacji ich zdolności do pracy na podstawie badań lekarskich i psychologicznych, ale przede wszystkim niekaralności za przestępstwa umyślne. Z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne i uczciwe. Służy temu m.in. wymóg uzyskania licencji pracownika ochrony pierwszego i drugiego stopnia (art. 26-29 ustawy). W tym też kontekście należy rozpatrywać skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony osoby, przeciwko której wszczęto postępowanie karne o przestępstwo przeciwko umyślne.

W kontekście powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że w postępowaniach prowadzonych w sprawach dotyczących skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej - co wskazywał także organ - nie jest w ogóle badana kwestia winy osoby skazanej za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw lub wobec której toczy się postępowanie karne o ich popełnienie.

W pierwszym przypadku, tj. skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego, organy Policji są związane tym wyrokiem, w drugim - wszczęcia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw - są związane informacją o wszczęciu takiego postępowania.

W żadnym z tych przypadków właściwe organy Policji nie odnoszą się do kwestii winy, gdyż - po pierwsze - w tej materii może rozstrzygać tylko sąd karny, którego orzeczeniem organy Policji są związane, po drugie zaś - kwestia ta nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego w sprawie obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, wszczynanego bądź na podstawie prawomocnego wyroku sądu karnego, bądź na podstawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania o popełnienie przestępstw wymienionych ww. przepisie.

Zgodnie zaś z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest decyzją uznaniową, ani decyzją przed wydaniem której organ bada sytuację skarżącego, czy też ewentualne skutki, jakie taka decyzja może wywołać dla jego sytuacji materialnej czy życiowej. Oznacza to, że gdy zostają spełnione przesłanki z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, organ obligatoryjnie skreśla pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.

Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, nastąpiło wskutek zaistnienia przesłanek ustawowych określonych art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie.

Rozpoznając w niniejszej sprawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej - Sąd w żadnej mierze nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do badania ani rozważania umyślności bądź nieumyślności czynu, czy też badania charakteru i stopnia zawinienia, przesłanek winy umyślnej, a także bezpośredniego zamiaru sprawcy (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 109/12).

Jak już Sąd wskazał wyżej, do wydania decyzji o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony wystarczający był fakt prowadzenia w stosunku do niego postępowania karnego o przestępstwa umyślne tj.: z art. 157 § 1 k.k. (Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1,podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5).

Sąd jeszcze raz podkreśla, że przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia ma charakter obligatoryjny, a zatem organy Policji mają obowiązek skreślenia danej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia, że osoba ta należy do grupy osób wymienionych we wskazanej regulacji ustawowej. Ustawodawca nie przewidział możliwości, aby kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej, wobec którego zostało wszczęte postępowanie karne za przestępstwo umyślne (a taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej przez Sąd sprawie) nie został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego.

Z powyższych względów skargę należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.