Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2090189

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 26 kwietnia 2016 r.
VI SA/Wa 1846/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.).

Sędziowie WSA: Piotr Borowiecki, Aneta Lemiesz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi L. & Co. KG z siedzibą w N., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę w całości

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 30 września 2014 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw spółki L. z siedzibą w Niemczech wobec decyzji Urzędu z dnia (...) listopada 2013 r. o udzieleniu prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy MELBAKE o numerze (...) w odniesieniu do wszystkich towarów, na które został zarejestrowany. Uprawnionym do powyższego prawa ochronnego jest R. sp. z o.o. z siedzibą w L., a znak przeznaczony jest do oznaczania towarów zawartych w klasach 29, 30, 31 klasyfikacji nicejskiej. Podstawą sprzeciwu jest zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wnoszący sprzeciw podniósł, że posiada zarejestrowane następujące wspólnotowe znaki towarowe: słowny znak BELBAKE zarejestrowany za numerem (...), słowno-graficzny znak BELBAKE zarejestrowany za numerem (...), słowny znak BELBAKE zarejestrowany za numerem (...). Wszystkie przeciwstawione znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania towarów w klasach 29, 30 i 31 klasyfikacji nicejskiej.

Zdaniem wnoszącego sprzeciw w przedmiotowej sprawie występuje wysoki stopień podobieństwa zarówno pomiędzy wskazanymi towarami, jak i samymi oznaczeniami, co w konsekwencji konstytuuje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła ich pochodzenia. W zakresie oceny podobieństwa spornych towarów wnoszący sprzeciw uznał, że porównywane towary są podobne, identyczne oraz uzupełniające. W odniesieniu do oceny podobieństwa znaków MELBAKE i BELBAKE wnoszący sprzeciw wskazał, że sporne znaki składają się z jednego siedmioliterowego wyrazu, przy czym sześć z siedmiu liter jest identyczna oraz występuje w tym samym porządku. W odniesieniu do podobieństwa spornego znaku do wcześniejszego znaku słowno-graficznego BELBAKE wnoszący sprzeciw podkreślił, że oprócz wysokiego podobieństwa elementów słownych za istnieniem podobieństwa przemawia fakt, że grafika obu oznaczeń opiera się na kolorze niebieskim.

Uprawniony do prawa ochronnego na sporny znak towarowy MELBAKE w piśmie z dnia 16 grudnia 2014 r. nie zgodził się z zarzutami wnoszącego sprzeciw i uznał sprzeciw za bezzasadny. W uzasadnieniu stwierdził, że w warstwie fonetycznej porównywane znaki różnią się pierwszą literą. Podniósł, że ta różnica ma znaczenie, gdyż przy ocenie werbalnego podobieństwa istotny jest początek słowa tworzącego znak. W zakresie podobieństwa na płaszczyźnie wizualnej zgłoszonego znaku i znaków wcześniej zarejestrowanych, uprawniony stwierdził, że grafika przeciwstawionych oznaczeń jest całkowicie odmienna. Zdaniem uprawnionego ze spornego znaku, pomimo bezspornej identyczności i rodzajowym podobieństwie towarów, do oznaczania których przeznaczone są porównywane oznaczenia - nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, zwłaszcza co do źródła pochodzenia towarów oznaczanych porównywanymi znakami. Uprawniony wskazał, że znak BELBAKE, jako marka własna firmy L., jest nakładany na towary dystrybuowane wyłącznie w sieci placówek handlowych tej firmy. W piśmie z dnia 6 marca 2015 r. stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na sprzeciw, uprawniony ze spornego znaku poinformował o ograniczeniu zakresu towarów i usług (wykreślenie towarów z klas 29, 30 i ograniczenie towarów w klasie 31 klasyfikacji nicejskiej).

Wobec uznania sprzeciwu przez uprawnionego za bezzasadny przedmiotowa sprawa na podstawie art. 247 ust. 2 p.w.p., została przekazana w dniu 8 stycznia 2015 r. do rozstrzygnięcia w trybie postępowania spornego.

Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. strony podtrzymały stanowiska w sprawie. Wnoszący sprzeciw wycofał zarzut oparty na art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. oraz podtrzymał twierdzenia w zakresie istnienia podobieństwa zarówno w odniesieniu do towarów jak i do porównywanych oznaczeń.

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...) Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej, działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "MELBAKE" o numerze (...) udzielonego na rzecz R. sp. z o.o. z siedzibą w L., wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez L. z siedzibą w Niemczech, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410) oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "MELBAKE" o numerze (...) w zakresie następujących towarów:

- w klasie 29: "chrupki owocowe, daktyle; galaretki jadalne; kokosowy olej; koncentraty owocowe, konfitury; kukurydziany olej, margaryna; marmolady; masło; masło krem; masło arachidowe; masło kakaowe; masło kokosowe, migdały spreparowane; mrożone owoce; olej z oliwek jadalny; oleje jadalne; orzechy kokosowe suszone; olej z orzechów palmowych; orzechy preparowane; orzeszki arachidowe preparowane; owoce konserwowane; owoce konserwowane w alkoholu; owoce lukrowane; owoce w puszkach; pulpa owocowa; pyłki kwiatowe jako żywność; rodzynki; rzepak olej jadalny; sałatki owocowe; sezamowy olej; skórki owocowe; olej słonecznikowy; śliwki suszone; tłuszcz kokosowy; tłuszcze jadalne; wiórki kokosowe; mieszanki owoców marynowanych lub konserwowanych"

- w klasie 30: "anyż; anyż gwiaździsty; aromaty do ciast, aromaty do żywności inne niż oleje esencyjne; curry; cynamon; gałka muszkatołowa; goździki; grysik kukurydziany; herbatniki; imbir jako przyprawy; kakao i wyroby z kakao; keczup; majonezy; mąka gorczycowa; mąka kukurydziana; mąka pszenna; mąka sojowa, mąka spożywcza; mąka ziemniaczana do celów spożywczych, mąka z jęczmienia; mąka z roślin strączkowych, miód; musztarda; muesli; napoje czekoladowe z mlekiem; napoje kakaowe z mlekiem; napoje na bazie czekolady; napoje na bazie kakao; ocet; pasta migdałowa; pieprz; płatki kukurydziane; płatki owsiane; płatki zbożowe suszone; propolis; przyprawy; sól do konserwowania żywności; sól kuchenna; sosy; sosy do sałatek; sosy pomidorowe; szafran; tapioka; wanilia; wanilina; zioła konserwowane jako przyprawy; ziele angielskie; galaretki owocowe";

- klasie 31: "cytryny; grzyby świeże; jagody; jagody jałowca; mak; makuchy; migdały; migdały łuskane; nasiona, ziarna; orzechy; orzechy kokosowe; orzechy kola, orzechy laskowe; orzechy włoskie; orzeszki arachidowe; otręby zbożowe; owoce cytrusowe; owoce świeże; pomarańcze; rośliny suszone do dekoracji; sezam; siemię lniane; zioła ogrodowe świeże". W pozostałej części sprzeciw oddalono. Jednocześnie Urząd orzekł wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania między stronami.

W pierwszej kolejności Kolegium dokonało kompleksowego porównania towarów w klasach 29, 30 i 31. Organ wskazał, że uprawniony wprawdzie zawarł oświadczenie o ograniczeniu wykazu towarów w piśmie z dnia 6 marca 2015 r., jednakże zrzeczenie się prawa w części pozostaje obojętne dla aktualności żądania unieważnienia prawa ochronnego w całości. Zrzeczenie się praw w części towarów przez uprawnionego następuje z określoną datą, natomiast decyzja o unieważnieniu prawa ochronnego ma skutek ex tunc, tj. od daty decyzji o udzieleniu prawa ochronnego.

Przy ocenie podobieństwa towarów w klasach 29, 30 i 31 klasyfikacji nicejskiej Kolegium Orzekające wzięło pod uwagę wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują relacje pomiędzy tymi towarami, takie jak: ich rodzaj, przeznaczenie, sposób użytkowania, oraz to, czy konkurują ze sobą lub są względem siebie komplementarne.

Oceniając podobieństwo spornych towarów w świetle powyższych uwag, Kolegium Orzekającego uznało słuszność twierdzeń wnoszącego sprzeciw w zakresie istnienia podobieństwa pomiędzy spornymi towarami w klasach 29, 30, 31 klasyfikacji nicejskiej wskazanymi w sentencji przedmiotowej decyzji.

Dokonując oceny podobieństwa towarów w klasie 29 Kolegium Orzekające podzieliło pogląd wnoszącego sprzeciw, że towary takie jak: "rodzynki, chrupki owocowe, daktyle, galaretki jadalne, koncentraty owocowe, konfitury, mrożone owoce, owoce konserwowane, owoce konserwowane w alkoholu, owoce lukrowane, owoce w puszkach, pulpa owocowa, śliwki suszone, mieszanki owoców marynowanych lub konserwowanych; marmolady, sałatki owocowe, skórki owocowe", do oznaczanie których przeznaczony jest sporny znak, są podobne lub identyczne do "owoców wstępnie konserwowanych i konserwowanych, owoców gotowanych i mrożonych, kandyzowanych owoców, miąższu owoców cytrusowych", do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Podobnie, towary takie jak: "kokosowy olej, kukurydziany olej, olej z oliwek jadalny, oleje jadalne, olej z orzechów palmowych, olej słonecznikowy, olej sezamowy" są podobne do "olejów do pieczenia" (towary objęte spornym znakiem mieszczą się w szerszym pojęciu "oleje do pieczenia"). Natomiast w pojęciu "tłuszcze jadalne, tłuszcz kokosowy" mieszczą się "oleje do pieczenia". Zdaniem Kolegium nie ulega wątpliwości, że są to towary tego samego rodzaju o takim samym przeznaczeniu.

Z kolei towary w postaci: "margaryna, masło, masło krem, masło arachidowe, masło kakaowe, masło kokosowe" objęte spornym znakiem są podobne do "dodatków do pieczenia ujętych w klasie 29" oraz stanowią towary konkurencyjne w stosunku do "oleje do pieczenia", ponieważ są często stosowane zamiennie do pieczenia, smażenia, gotowania. "Pyłki kwiatowe jako żywność" oznaczane za pomocą znaku MELBAKE są podobne do "miodu" ponieważ wskazane towary stanowią produkt pszczeli i są produktami spożywczymi. Towary w postaci: "migdały spreparowane, orzech preparowane, orzeszki arachidowe preparowane, wiórki kokosowe" są podobne lub identyczne do "orzechy i migdały różnego rodzaju, wiórki kokosowe".

Dokonując oceny podobieństwa w zakresie klasy 30 Kolegium Orzekające przyznało słuszność wnoszącemu sprzeciw w zakresie istnienia podobieństwa towarów objętych spornym znakiem takich jak: "grysik kukurydziany; muesli, płatki kukurydziane; płatki owsiane; płatki zbożowe suszone" do "nasion maku, orzechy i migdały różnego rodzaju" a także do "ciastek i wyrobów cukierniczych" objętych znakami wcześniej zarejestrowanymi. Wskazane towary dotyczą wyrobów zbożowych, w tym także ciastek przygotowanych ze zboża, kukurydzy, czy owsa - ciastka z Muesli, ciastka kukurydziane, czy tez ciastka owsiane). Towary takie jak "kakao" i "kakao i wyroby z kakao, napoje kakaowe z mlekiem; napoje na bazie kakao" są identyczne. Towary w postaci: "mąka gorczycowa; mąka kukurydziana; mąka pszenna; mąka sojowa, mąka spożywcza; mąka ziemniaczana do celów spożywczych, mąka z jęczmienia; mąka z roślin strączkowych", do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak są podobne do "mąki" objętej wcześniejszymi znakami. "Miód, propolis" jest podobny/identyczny do "miodu". Podobnie "napoje czekoladowe z mlekiem; napoje na bazie czekolady" są podobne do: "czekolada i wyroby czekoladowe". Znaki wcześniej zarejestrowane przeznaczone do oznaczania "przyprawy i mieszanki przypraw, artykuły spożywcze do przyprawiania, artykuły spożywcze do aromatyzowania są podobne do "anyż; anyż gwiaździsty; aromaty do ciast, aromaty do żywności inne niż oleje esencyjne; curry; cynamon; gałka muszkatołowa; goździki; imbir jako przyprawy; keczup; majonezy; musztarda; przyprawy; sól clo konserwowania żywności; sól kuchenna; sosy; sosy do sałatek; sosy pomidorowe; szafran; tapioka" zioła konserwowane jako przyprawy; ziele angielskie; pieprz; ocet". Towary takie jak "wanilia, wanilina" są podobne do "cukru waniliowego i cukru wanilinowego", a "pasta migdałowa" jest podobna do "migdałów różnego rodzaju". Towar w postaci "galaretki owocowe" jest podobny do "owoce wstępnie konserwowane i konserwowane, owoce gotowane i mrożone", a "herbatniki" są podobne do "ciastek i wyrobów cukierniczych".

Dokonując oceny podobieństwa w zakresie klasy 31 zdaniem Kolegium Orzekającego towary objęte spornym znakiem w postaci: "cytryny; jagody; jagody jałowca; owoce cytrusowe; owoce świeże; pomarańcze" są podobne do "owoców świeżych" objętych wcześniejszymi rejestracjami. Towary takie jak: "mak; makuchy; migdały; migdały łuskane; nasiona, ziarna; orzechy; orzechy kokosowe; orzechy kola, orzechy laskowe; orzechy włoskie; orzeszki arachidowe; otręby zbożowe; sezam; siemię lniane" z uwagi na taki sam charakter, właściwości i przeznaczenie są podobne do "nasiona maku, orzechy i migdały różnego rodzaju". Natomiast "grzyby świeże" są podobne do "drożdży postaci skompresowanej i suchej, drożdże prasowane i drożdże suszone" z uwagi na taki sam charakter, przeznaczenie i końcowych użytkowników. Towary takie jak "rośliny suszone do dekoracji; zioła ogrodowe świeże" są podobne do "artykuły spożywcze do aromatyzowania, zwłaszcza wyciągi z owoców cytrusowych, także w postaci suszonej lub odsączonej z wilgoci, przyprawy" z uwagi na taki sam charakter i przeznaczenie.

Co do pozostałych towarów Kolegium Orzekające nie podzieliło stanowiska wnoszącego sprzeciw, że towary, do oznaczania których przeznaczone są znaki wcześniej zarejestrowane, są podobne do towarów objętych spornym znakiem.

Następnie organ dokonał podobieństwa spornych oznaczeń, wskazując że w przedmiotowej sprawie, sporny znak jest znakiem słowno-graficznym składającym się ze słowa "MELBAKE". Dwa znaki przeciwstawione są znakami słownymi i słowno-graficznym składającym się ze słowa BELBAKE. Dokonujący oceny podobieństwa znaków organ uznał, że pomiędzy znakiem "MELBAKE" oraz znakami wcześniej zarejestrowanymi "BELBAKE" istnieje podobieństwo na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Natomiast w warstwie znaczeniowej organ przyjął, że zarówno słowo "MELBAKE", jak i słowo "BELBAKE" nie posiada konkretnego znaczenia i jest określeniem fantazyjnym w stosunku do oferowanych towarów Wobec powyższego Kolegium Orzekające uznało, że z uwagi na charakter przedmiotowych towarów-towary codziennego użytku - właściwym ich odbiorcą jest ogół konsumentów, który definiowany jest jako odbiorca właściwie poinformowany, dostatecznie uważny i rozsądny.

Kolegium Orzekające wzięło pod uwagę warunki obrotu przedmiotowych towarów wskazując że zakup podstawowych produktów spożywczych, których dokonujemy codziennie, nie wymaga wysokiego poziomu uwagi odbiorców. W styczności z towarami codziennego użytku odbiorca najczęściej nie analizuje szczegółowo znaku towarowego i może być stosunkowo łatwo wprowadzony w błąd co do ich pochodzenia. W świetle powyższego Kolegium Orzekające uznało, że czynniki wpływające na podobieństwo oznaczeń w postaci podobieństwa wskazanych towarów oraz podobieństwa oznaczeń na płaszczyźnie fonetycznej i wizualnej są na tyle istotne, że właściwy odbiorca będzie kojarzyć przeciwstawione oznaczenia jako pochodzące z jednego źródła. Co w konsekwencji spowoduje wprowadzenie w błąd odnośnie do pochodzenia towarów, gdyż nabywca może być zasugerowany, że pochodzą one od tego samego przedsiębiorcy, lub że istnieją związki organizacyjno-prawne łączące oba podmioty.

W zakresie stwierdzenia uprawnionego do znaku MELBAKE, że spółka R. jest wyłącznie hurtowym dostawcą spornych towarów, podczas gdy uprawniony z wcześniejszych rejestracji sprzedaje we własnej sieci handlowej produkty w opakowania detalicznych - Kolegium Orzekające wskazuje, że badanie podobieństwa towarów i usług dokonywane jest wyłącznie w oparciu o treść wykazu towarów i usług porównywanych znaków towarowych.

Kwestię zwrotu kosztów organ rozstrzygnął w oparciu o art. 256 ust. 2 p.w.p., który w tym względzie nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu cywilnym. Zgodnie z art. 100 k.p.c. w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. W związku z częściowym uwzględnieniem żądań wnioskodawcy Kolegium Orzekające postanowiło znieść wzajemnie koszty postępowania między stronami.

Pismem z dnia 19 czerwca 2015 r. L., z siedzibą w N., Niemcy reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

I.

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1.

naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy, pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wadliwym ustaleniu stanu faktycznego oraz braku prawidłowego zbadania podobieństwa towarów w zakresie, w jakim sprzeciw został oddalony, a także pominięciu materiału dowodowego potwierdzającego podobieństwo tych towarów;

2.

naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zakresie motywów oddalenia w części sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy MELBAKE nr (...) w oparciu o art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp oraz przedstawienie niespójnych przesłanek oceny podobieństwa towarów;

II.

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.

art. 132 ust. 2 pkt 2 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu wadliwych przesłanek w zakresie oceny podobieństwa towarów;

2.

art. 132 ust. 2 pkt 2 poprzez błędną wykładnię polegającą na wadliwym zdefiniowaniu kryterium komplementarności i konkurencyjności towarów oraz przyjęciu niespójnych kryteriów oceny w zakresie analogicznych grup towarów;

3.

art. 132 ust. 2 pkt 2 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym zastosowaniu kryteriów oceny podobieństwa towarów w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy.

Wobec podniesionych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części oddalającej sprzeciw (pkt 2 zaskarżonej sentencji), uchylenie zaskarżonej decyzji w części znoszącej koszty pomiędzy stronami (pkt 3 sentencji zaskarżonej decyzji) oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa wskazanych w petitum skargi. W ocenie strony skarżącej ocena podobieństwa towarów została dokonana przez organ w sposób niespójny, poprzez przyjęcie odmiennych kryteriów oceny w zakresie analogicznych grup towarów. Mając na względzie sprecyzowany przedmiot oceny trudno jest zgodzić się z Urzędem Patentowym, że w odniesieniu do części towarów należących do jednej kategorii zachodziły podstawy do stwierdzenia podobieństwa na podstawie wymienionych kryteriów, natomiast w odniesieniu do pozostałych - brak było takich podstaw, co skutkowało oddaleniem sprzeciwu w części.

Ponadto organ dokonał wadliwej wykładni kryteriów oceny podobieństwa towarów, w szczególności odstąpił od uznania za istotne uwzględnienia wszystkich kryteriów istotnych dla tej oceny, w szczególności kryteriów "kanałów dystrybucji" oraz "właściwego kręgu odbiorców", które mają znaczenie dla ustalenia podobieństwa towarów w konkretnej sprawie, w tym również dla ustalenia komplementarnego charakteru towarów.

Skarżący podkreślił, że organ powołując się na odmienny charakter i przeznaczenie towarów, względem których sprzeciw oddalił, nie wyjaśnił, jaki inny charakter i przeznaczenie tych towarów przyjmuje.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej, który orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "MELBAKE" o numerze (...) w zakresie następujących towarów opisanych w sentencji decyzji. W pozostałej części sprzeciw oddalono. Jednocześnie Urząd orzekł o wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania między stronami.

Podstawą unieważnienia znaku we wskazanym zakresie był art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu udzielenia prawa ochronnego (jeżeli na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że badanie, czy zachodzi przeszkoda do udzielenia ochrony ze względu na art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. rozpoczyna się od oceny czy towary, do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki są identyczne lub podobne (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1793/11), a podobieństwo towarów stanowi niezbędną przesłankę dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. (wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r. o sygn. akt II GSK 1498/14). Zgodzić się jednak wypada z twierdzeniem, że przesłanka podobieństwa towarów nie stanowi elementu badania podobieństwa samych znaków, lecz jest samodzielną przesłanką niedopuszczalności udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i składa się na końcową ocenę konfuzyjnego podobieństwa znaków. (wyrok NSA z dnia 20 października 2015 r. II GSK 1845/14 wydany na gruncie sporu między tymi samymi stronami).

Przy ocenie podobieństwa towarów i usług, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T- 388/00 Institut für Lernsysteme v. OHIM, Rec. Str. II 4301, pkt 51.

Dla wypełnienia dyspozycji przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek: 1) identyczność lub podobieństwo towarów do oznaczenia których znaki te są przeznaczone oraz 2) identyczność lub podobieństwo spornych znaków towarowych. Konsekwencją zaś występującego podobieństwa towarów i znaków jest niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tymi znakami.

W ocenie orzekającego w sprawie Sądu wbrew zarzutom Kolegium dokonało kompleksowego porównania towarów w klasach 29, 30 i 31, biorąc pod uwagę wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują relacje pomiędzy tymi towarami, takie jak: ich rodzaj, przeznaczenie, sposób użytkowania, oraz to, czy konkurują ze sobą lub są względem siebie komplementarne oraz fakt, że o jednorodzajowości towarów i usług decyduje również to, czy odbiorcy mogą sądzić, że towary są wytwarzane przez to samo przedsiębiorstwo. Jednym z istotnych kryteriów określania przynależności towarów do jednego rodzaju są również warunki ich zbytu lub świadczenia.

Dokonując bardzo szczegółowej oceny podobieństwa spornych towarów w świetle powyższych uwag, Kolegium Orzekającego uznało słuszność twierdzeń wnoszącego sprzeciw w zakresie istnienia podobieństwa pomiędzy spornymi towarami w klasach 29, 30, 31 klasyfikacji nicejskiej wskazanymi w sentencji przedmiotowej decyzji. Wskazane towary mają taki sam charakter, końcowego użytkowania i przeznaczenie. Redakcja wykazów wprost wskazuje na daną nazwę lub rodzaj towaru - są to towary identyczne bądź różniąca się jedynie stopniem przetworzenia.

Jednocześnie w ocenie Sądu organ dokonując oceny porównawczej spornych towarów zasadnie nie podzielił stanowiska wnoszącego sprzeciw, że towary, do oznaczania których przeznaczone są znaki wcześniej zarejestrowane, są podobne do następujących towarów objętych spornym znakiem:

- w klasie 29: buliony; cebula konserwowa; chrupki ziemniaczane; groch konserwowy; grzyby konserwowane; kapusta kwaszona, koncentraty bulion; koncentrat pomidorowy; korniszony; korniszony z jarzynami w occie; kukurydziany olej; oliwki konserwowane; pikle; rośliny strączkowe konserwowane; sałatki warzywne; składniki do sporządzania zup; soczewica konserwowana; soja konserwowana; soki roślinne do przyrządzania potraw; warzywa gotowane; warzywa konserwowane; warzywa suszone; zupy; zupy jarzynowe; mieszanki jarzyn marynowanych lub konserwowanych

- w klasie 30: cykoria; herbata; napoje na bazie herbaty; jęczmień łuskany lub gnieciony; kasze spożywcze; kukurydza mielona; kukurydza prażona i palona; kawa i jej aromaty; napoje kawowe z mlekiem; napoje na bazie kawy; owies gnieciony lub łuskany; ryż; sago;

- w klasie 31: buraki; cebula świeża; cebulki kwiatowe; chmiel; cykoria; dynie; groch świeży; jęczmień; kasze dla drobiu; korzenie jadalne; kukurydza; ogórki; oliwki świeże; pokrzywy; pory; pszenica; rabarbar; rośliny strączkowe świeże; sałata; soczewica; szyszki chmielowe; trufle świeże; warzywa świeże; zboże w ziarnach; ziarno jako pasza; ziarno słonecznika; ziemniaki; owies; żyto.

Zdaniem strony skarżącej "owoce konserwowane, gotowane i mrożone" oraz "warzywa pod różną postacią" są towarami komplementarnymi, które posiadają tożsame kanały dystrybucji, producentów oraz użytkowników końcowych. Zdaniem Sądu, Kolegium Orzekające zasadnie stwierdziło, że wskazane towary nie są wobec siebie komplementarne. Sąd podziela również stanowisko organu w zakresie w jakim Kolegium Orzekające nie podzieliło poglądu strony skarżącej, że istnieje podobieństwo pomiędzy "sałatkami warzywnymi, składnikami do sporządzania zup, zup, zup jarzynowych" a "owocami wstępnie konserwowanymi i konserwowanymi, owocami gotowanymi i mrożonymi". Zdaniem skarżącej spółki na półkach sklepowych można znaleźć wiele rodzajów zup w puszkach i postaci suszonej, w których "owoce i konserwowane, mrożone i gotowane" stanowią główne składniki (np. zupy owocowe) i które zostały przetworzone przez te same firmy. Lecz słusznie zauważył organ sam fakt, że dany składnik jest niezbędny do produkcji środka spożywczego, z zasady nie jest wystarczające, aby wykazać podobieństwo towarów, chociaż należą one wszystkie do ogólnej kategorii środków spożywczych, ponadto sałatka warzywna i zupy jarzynowe składają się z warzyw, a nie z owoców. Ponadto fakt, że wskazane przez wnoszącego sprzeciw towary mają takie samo przeznaczenie, gdyż stanowią samodzielną przekąskę bądź element lub składnik posiłku nie przesądza automatycznie, że towary są do siebie podobne.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu co do braku podobieństwa pomiędzy "zbożem w ziarnach, ziarna jako paszy, żyta" do "nasion, maku orzechów i migdały różnego rodzaju". Fakt, że wskazane towary służą temu samemu celowi, tj. konsumpcji przez ludzi i zwierzęta, nie przesądza o istnieniu podobieństwa. Żywność dla zwierząt i żywność dla ludzi to towary charakteryzujące się odmiennym przeznaczeniem oraz charakterem. Żywność dla zwierząt sprzedawana jest w sklepach z towarami przeznaczonym dla zwierząt a nie dla ludzi.

Po dokonaniu ustaleń w zakresie podobieństwa spornych oznaczeń, należy przejść do oceny podobieństwa znaków towarowych. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że oceny konfuzyjnego podobieństwa znaków towarowych dokonuje się na zasadzie całościowego ich oddziaływania na płaszczyźnie wizualnej, znaczeniowej i fonetycznej.

Jak wynika z akt sprawy sporny znak jest znakiem słowno-graficznym składającym się ze słowa "MELBAKE". Przeciwstawiono mu dwa znaki słowne składające się z wyrazu "BELBAKE" oraz znak słowno-graficzny składający się ze słowa BELBAKE.

Dokonujący oceny podobieństwa znaków organ zasadnie stwierdził, że pomiędzy znakiem "MELBAKE" oraz znakami wcześniej zarejestrowanymi "BELBAKE" istnieje podobieństwo na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Oceniając znak sporny w całości należy stwierdzić, że elementem dominującym w znaku jest element słowny MELBAKE. Grafika przedmiotowego znaku sprowadza się do napisania elementu słownego MELBAKE w kolorze niebieskim i pomarańczowej linii pod napisem MELBAKE. W odniesieniu do wspólnotowego słowno-graficznego znaku BELBAKE grafika również sprowadza się do uwypuklenia warstwy słownej BELBAKE (wyraz BELBAKE przedstawiony jest w kolorze białym w granatowym polu z białą obwódką). Pozostałe przeciwstawione znaki wspólnotowego są znakami słownymi składającymi się ze słowa BELBAKE.

W zakresie podobieństwa na płaszczyźnie wizualnej przeciwstawione znaki składają się z jednego wyrazu zawierającego te same litery następujące po sobie w identycznej kolejności - "ELBAKE". Odmienna jest pierwsza litera - odpowiednio "m" i "b". Różnica w postaci pierwszej litery nie sprawia, że znaki przestają być do siebie podobne.

W zakresie podobieństwa fonetycznego przeciwstawione oznaczenia składają się z dwusylabowego wyrazu - druga sylaba jest identyczna, a pierwsza jest podobna - odpowiednio "MEL" i "BEL". W związku z powyższym akcent, rytm i intonacja porównywanych oznaczeń jest podobna. Różnica jednej litery jest na tyle mało istotna, że nie czyni spornych znaków na tyle odmiennymi, aby zostało wykluczone ryzyko ich pomyłki w zwykłych warunkach obrotu.

Natomiast w warstwie znaczeniowej organ zasadnie przyjął, że zarówno słowo "MELBAKE", jak i słowo "BELBAKE" nie posiada konkretnego znaczenia i jest określeniem fantazyjnym w stosunku do oferowanych towarów.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ prawidłowo uznał ze zakresie w jakim oddalił sprzeciw nie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców polegające na możliwości błędnego, przypisania przez przeciętnego odbiorcę danego towaru uprawnionemu z rejestracji z uwagi na znak, który został na ten towar nałożony. Niebezpieczeństwo to jest bowiem rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń. Skoro we wskazanym zakresie wykazane zostało, że towary nie są podobne nie można mówić pomimo podobieństwa znaków o ryzyku prowadzenia odbiorów w błąd.

Mając na uwadze, że organ uwzględnił sprzeciw jedynie co do części towarów zasadne było orzeczenie o wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania między stronami.

Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.