VI SA/Wa 1605/19 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3086296

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. VI SA/Wa 1605/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka.

Sędziowie WSA: Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Ministra Środowiska z dnia " (...)" maja 2019 r. nr " (...)" w przedmiocie umorzenia opłaty podwyższonej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...) Prezes Wyższego Urzędu Górniczego ustalił Z. T. opłatę podwyższoną za wydobywanie kopaliny bez koncesji w wysokości 374 170 zł, w tym na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (zwanego dalej NFOŚiGW) kwotę 149 668 zł.

Przedsiębiorca nie uiścił w terminie opłaty podwyższonej, w związku z czym w dniu (...) sierpnia 2018 r. NFOŚiGW wystawił upomnienie nr (...).

Pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. Z. T. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "O." zwrócił się do NFOŚiGW zwrócił się o umorzenie w całości, ewentualnie w części opłaty podwyższonej i odroczenie terminu zapłaty, ewentualnie o rozłożenie zaległości na raty. Wniosek złożony do Wójta Gminy (...) Pismem został przekazany Prezesowi Zarządu NFOŚiGW pismem z dnia 11 września 2018 r. Wniosek został uzasadniony tym, że wnioskodawca osiągnął w 2017 r. dochód w wysokości 68 064,33 zł. W okresie od stycznia do czerwca 2018 r. osiągnął stratę w wysokości 37 244,33 zł. W ocenie Przedsiębiorcy uldze nie przeciwstawia się interes publiczny, a umorzenie zaległości podatkowej w interesie publicznym będzie następowało w sytuacji, gdy istnieje groźba przerzucenia ciężaru utrzymania podatnika na budżet Państwa lub doprowadzi do likwidacji miejsc pracy.

Mając na uwadze niekompletność złożonego wniosku, strona pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. została wezwana do uzupełnienia wniosku, w tym w przypadku ubiegania się o pomoc de minimis przez nadesłanie formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis i oświadczenia o otrzymanej pomocy de minimis. Formularz i oświadczenie zostały załączone do wezwania. Ponadto do wezwania została załączona informacja dla przedsiębiorców ubiegających się o ulgi w spłacie opłaty z ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

Pismem z dnia 24 września 2018 r. wnioskodawca doprecyzował wniosek, wnosząc tylko o umorzenie w całości opłaty podwyższonej, informując jednocześnie, że ubiega się o ulgę w ramach pomocy de minimis. Do wniosku zostały załączone: pełnomocnictwo z potwierdzeniem opłaty, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz oświadczenie o uzyskanej pomocy de minimis.

Pismem z dnia 29 września 2018 r. strona ponownie została wezwana do uzupełnienia braków wniosku. Wnioskodawca pismem z dnia 12 października 2018 r. uzupełnił wniosek załączając formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz PIT-36 i PIT/B za 2015 i 2017 r.

Pismem z dnia 22 października 2018 r. strona ponownie została wezwana do uzupełnienia braków wniosku. Wnioskodawca pismem z dnia 5 listopada 2018 r. uzupełnił wniosek załączając PIT-36 i PIT/B za 2016 r. oraz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i wydatkach.

Pismami z dnia 5 i 7 listopada 2018 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż zmieniła się jego sytuacja materialna w związku z nabyciem prawa do emerytury. Emerytura od dnia 1 czerwca 2018 r. wynosi 3 136,08 zł brutto. Strona podniosła również, że zmieniła się jego sytuacja zdrowotna, ponieważ przebywał w szpitalu. Do pism zostały załączone dokumenty: decyzja o przyznaniu emerytury, 3 karty informacyjne ze szpitala, 10 zaświadczeń lekarskich, zaświadczenie o przedłożeniu wniosku o zasiłek zaświadczenie rehabilitacyjne.

Pismem z dnia 16 listopada 2018 r. strona ponownie została wezwana do uzupełnienia braków wniosku o ulgę. Do pisma z dnia 29 listopada 2018 r. strona załączyła uwierzytelnione oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i wydatkach oraz decyzję o przyznaniu emerytury.

Pismem z dnia 6 grudnia 2018 r. wnioskodawca został zawiadomiony o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania z zebranym materiałem w sprawie. Strona z uprawnienia nie skorzystała.

Decyzją z dnia (...) lutego 2019 r. Prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, działając na podstawie art. 67b § 1 pkt 3 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), art. 142 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126, z późn. zm.), w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. zwanej dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku Z. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "O." w przedmiocie umorzenia opłaty podwyższonej ustalonej decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia (...) grudnia 2017 r., nr (...) w części należnej Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, odmówił umorzenia opłaty podwyższonej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 142 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze do opłat eksploatacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (zwanej dalej o.p.) o zobowiązaniach podatkowych, z tym że określone w nich uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio m.in. NFOŚiGW. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b o.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki zwłokę.

Organ wskazał, że toku postępowania administracyjnego został zebrany materiał dowodowy. Podczas rozpatrywania wniosku o ulgę organ I instancji wyjaśnił stan sprawy i odniósł się do okoliczności faktycznych i prawnych, które wskazywały na zaistnienie w sprawie przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi.

Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że "O." był w okresie trzech ostatnich lat beneficjentem pomocy de minimis, otrzymując pomoc z tego tytułu w kwocie 3 356,33 euro. Ze względu na fakt, że otrzymana wysokość pomocy de minimis nie przekroczyła 200 tys. euro, nie wystąpiła przesłanka wyłączająca możliwość zastosowania pomocy de minimis z powodu przekroczenia 200 tys. euro.

W toku postępowania administracyjnego został zebrany materiał dowodowy i zostały zbadane okoliczności powstania zadłużenia. Podczas rozpatrywania wniosku o ulgę organ Organ I instancji dokonując oceny ważnego interesu podatnika przeanalizował w pierwszym rzędzie sytuację materialną Z. T. i stwierdził, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest trudna. Na dwuosobowe gospodarstwo strony przypada miesięcznie 3 630 zł dochodu, co stanowi kwotę niższą od minimum socjalnego określonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPiSS) na Wrzesień 2018 r. na kwotę 4 523,56 zł dla pięcioosobowego gospodarstwa pracowniczego, ale wyższą od minimum egzystencji określonego przez IPiSS na 2017 r. na kwotę 2 511,10 zł dla pięcioosobowego gospodarstwa pracowniczego. Odnosząc się sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy organ zauważył, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i wydatkach podpisanym przez Z. T. w dniu 5 listopada 2018 r., nie wskazał w punkcie B.4 żadnych czynników, które mogłyby wpłynąć na sytuację majątkową gospodarstwa domowego, mimo że w pytaniu była wskazana, jako przykładowa sytuacja zdrowotna. Strona nie załączyła również żadnych dokumentów, które wskazywałyby, iż kłopoty zdrowotne mają trwały charakter. Strona nie załączyła żadnego dokumentu, który wskazywałby na niezdolność podjęcia pracy, by w ten sposób pozyskać środki na zapłatę należności o charakterze publicznoprawnym. Uwadze organu I instancji nie umknęło, że wnioskodawca osiągnął wiek emerytalny, jednakże strona wystąpiła o udzielenie ulgi w ramach pomocy de minimis, jako czynny przedsiębiorca, widniejący w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej ze statusem aktywny.

Zdaniem organu z analizy dokumentów wynika, że strona w 2015 r. osiągnęła zysk, w 2016 r. stratę, w 2017 r. znowu zysk i w 2018 r. (wg stanu na czerwiec 2018 r.) znów stratę wskutek przeinwestowania, jednakże strona nie wskazała, czy osiągane straty mają charakter trwały, zmierzający do likwidacji działalności gospodarczej, czy przejściowy, który nie wyklucza osiągnięcia przez przedsiębiorcę w najbliższych latach zysków umożliwiających spłatę zadłużenia. W sytuacji, gdy Strona ma możliwość uzyskania dochodów umożliwiających spłatę decyzja o umorzeniu zaległości byłaby przedwczesna.

Organ wskazał również należy na stan majątkowy wnioskodawcy w postaci m.in. działkę o powierzchni 5 120 m2 i szacowanej wartości 150 tys. zł. Posiadanie majątku tak nieruchomości, jak i majątku ruchomego daje możliwość dysponowania nim, tj. sprzedaży.

Wobec powyższego organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie o umorzenie opłaty podwyższonej, mimo trudnej sytuacji wnioskodawcy, nie występuje ważny interes podatnika.

Następnie organ I instancji dokonał ustaleń, czy udzieleniu przedmiotowej ulgi nie przeciwstawia się interes publiczny. Organ wskazał, że art. 67a § 1 o.p. jest formą pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowania podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie interesowi publicznemu sprzeciwia się przede wszystkim udzielenie ulgi ze względu na charakter obciążającej stronę skarżącą należności, tj. opłata z tytułu wydobywania kopalin bez koncesji, czyli wbrew prawu.

Zdaniem organu nie bez znaczenia jest fakt, iż strona wydobywała kopalinę w okresie od kwietnia 2016 r. do 29 września 2016 r., a w 2017 r. Przedsiębiorca osiągnął zysk i mógł zapłacić, choćby część należności, czego nie uczynił. Wskazać przy tym należy, że przyczyną straty wykazanej przez stronę było przeinwestowanie (s. 3 formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się pomoc de minimis). Podnieść w tym miejscu należy, że działalność gospodarcza prowadzona jest przez przedsiębiorcę we własnym interesie i na własny rachunek, co oznacza, że ponosi on zarówno ujemne konsekwencje rynkowych niepowodzeń w postaci strat, jak i korzystne skutki zarobkowej aktywności w postaci zysku.

Organ podkreślił również, że cywilnoprawne zobowiązania stronymnie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Strona wskazała, że posiada zobowiązania o charakterze prywatnym z tytułu zaciągniętych kredytów i leasingu na łączną kwotę 2,04 min zł. Stronę stać na spłacanie zobowiązań płacąc raty (łącznie) w wysokości 32,4 tys. zł, co wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku dochodach i wydatkach, w którym Wnioskodawca nie wskazał, że z tego tytułu posiada zaległości. Sam fakt spłacania kredytów nie może przesądzić o wystąpieniu przesłanki interesu publicznego.

Od powyższej decyzji Z. T. wniósł odwołanie. W odwołaniu Z. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy zarzucając, że ocena o posiadanym dochodzie i majątku umożliwiającym wniesienie omawianej opłaty jest błędna. Pismem z dnia 13 maja 2019 r. Z. T. podtrzymał swoje żądanie zawarte w odwołaniu.

Decyzją z dnia (...) maja 2019 r. Minister Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. T. od decyzji Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia (...) lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty podwyższonej ustalonej decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia (...) grudnia 2017 r. w części należnej NFOŚiGW, orzekł o utrzymaniu w mocy opisanej wyżej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że za trafną i w pełni odpowiadającą prawu uznał ocenę organu I instancji, że za umorzeniem należności nie przemawia ważny interes podatnika, a ponadto wnioskowanemu umorzeniu opłaty sprzeciwia się interes publiczny. Rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy prowadziłoby bowiem do przerzucenia na państwo ryzyka działalności gospodarczej, w dodatku prowadzonej z naruszeniem prawa. Organ zauważył, że wszelkie rozwiązania pozwalające na umorzenie zobowiązań publicznoprawnych (w tym takich, do których odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące zobowiązań podatkowych) mają charakter wyjątkowy. Zgodnie zaś z ustalonymi zasadami wykładni prawa normy prawne o takim charakterze muszą być interpretowane w sposób ścisły. Skoro wnioskodawca nie wykazał przesłanek, które mogłyby pozwolić na uwzględnienie jego wniosku, należało orzec jak wyżej. Należy również podkreślić, że uwzględnienie żądania wnioskodawcy prowadziłoby do uwolnienia go od odpowiedzialności za w pełni świadome naruszenie prawa.

Pismem z dnia 27 czerwca 2019 r. Z. T. wniósł do WSA

w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:

1) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP poprzez nie rozpoznanie przez organ II Instancji sprawy i poprzestanie na powołaniu się na stan faktyczny ustalony przez organ I Instancji oraz czynności podjęte przez Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, czym ograniczono prawo skarżącego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy:

2) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej sprzecznej z przepisami prawa materialnego, świadczącymi o tym, iż nie było podstaw do wydania decyzji o zaskarżonej treści;

3) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 art. 11 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań przez Ministra Środowiska zmierzających do rozpoznania sprawy i ustalenia okoliczności faktycznych sprawy oraz wyjaśnienia podstawy faktycznej sprawy, a ograniczenie się do niezweryfikowanych ustaleń podjętych przez organ I Instancji, a przez to wydanie decyzji w oparciu o ustalenia sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy, co stoi w sprzeczności z obowiązkiem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej: poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz poprzez nie uwzględnienie interesów strony, które powinny prowadzić do umorzenia opłaty podwyższonej:

4) art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, pominięcie dowodów świadczących o możliwości umorzenia lub częściowego umorzenia podwyższonej opłaty, zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony;

5) art. 64 § 2 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia rzekomych braków formalnych we wniosku, lecz przystąpienie do wydania decyzji bez całościowego rozstrzygnięcia sprawy Z daleko idącej ostrożności procesowej zarzucił rażące naruszenie art. 67a § 1 ordynacji podatkowej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie decyzji Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, w którym to przepisie ustawodawca używa pojęć nieostrych - "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie daje podstaw do przyjęcia, iż istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani tez z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu.

Skarżący podkreślił, że również negatywne rozstrzygnięcie, podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Zauważył, że w orzecznictwie podkreśla się, że ocena przesłanki "ważnego interesu podatnika" przy zastosowaniu ulgi podatkowej nie może się ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków.

W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. Umorzenie zaległości podatkowych powinno być formą pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika W konsekwencji, ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej.

Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi.

Skarżący zwraca uwagę na to, że organy ciągle i przede wszystkim akcentują brak zaistnienia interesu publicznego Jak wynika z wcześniejszych wywodów, art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej wskazując na dwie przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych, nie wymaga ich łącznego spełnienia. Przesłankę interesu publicznego i podatkowego należy analizować wielopłaszczyznowo. Przy bardzo niskich dochodach, uzyskiwanych jedynie przez skarżącego, które nie pokrywają bieżących kosztów utrzymania, zapłata może pozbawić rodzinę środków niezbędnych do minimum egzystencji, co może skutkować sięgnięciem po pomoc Państwa. Ponadto kwestię przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych należy rozpatrywać z uwzględnieniem przyczyn ich powstania. W niniejszej sprawie przy ocenie przesłanki interesu publicznego w zasadzie zmarginalizowano okoliczności powstania zobowiązania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2019.2325).

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powołane kryteria, sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie sądu zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia sprawy i pominięcia dowodów przedstawionych w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego nie znajdują uzasadnienia. Jak wynika z akt sprawy toku postępowania administracyjnego został zebrany materiał dowodowy. Podczas rozpatrywania wniosku o ulgę organ I instancji wyjaśnił stan sprawy i odniósł się do okoliczności faktycznych i prawnych, które były istotne dla rozpoznania wniosku o udzielenie ulgi. Organ w oparciu o zebrany materiał dowodowy dokonał oceny ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.

Stosownie do art. 142 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2019.868) do opłat eksploatacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa Dz. U. 2019.900, zwanej dalej o.p.) o zobowiązaniach podatkowych, z tym że określone w nich uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio m.in. NFOŚiGW.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b o.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki zwłokę. Decyzje wydawane na podstawie art. 67a o.p. mają uznaniowy charakter. Rolą organu jest dokładne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy i odniesienie się do istotnych w tym zakresie twierdzeń strony. A zatem zastosowanie którejkolwiek z ulg, w części należnej NFOŚiGW, musi być uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym Jak ustaliły organy, skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a zatem do udzielenia ulgi należności podatkowej konieczne jest spełnienie warunków z art. 67b § 1 o.p. Zgodnie z treścią art. 67b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a o.p., które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Przepisy Ordynacji podatkowej stanowią, że ulgi te mogą przybierać formy:

1) ulgi, które nie stanowią pomocy publicznej;

2) ulgi, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

3) ulgi, które stanowią pomoc publiczną.

Ustawodawca podzielił zatem ulgi dla przedsiębiorcy na dwie grupy: niestanowiące pomocy publicznej i stanowiące pomoc publiczną. Te ostatnie zaś podzielił na takie, które: stanowią pomoc de minimis i stanowią inną pomoc publiczną.

W art. 67a o.p. ustawodawca użył zwrotu "z zastrzeżeniem art. 67b", co oznacza, że przepis art. 67b stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 67a o.p. W pierwszej kolejności ustalić należy, jakiego charakteru pomocy dotyczy wniosek strony, w dalszej kolejności czy ewentualna pomoc jest dopuszczalna, a w przypadku ulgi dotyczącej pomocy publicznej - rozpoznania jej w świetle wspólnotowych i krajowych przepisów regulujących dopuszczalność jej udzielania, a następnie dokonanie oceny, czy wnioskodawca spełnia warunki do zastosowania określonej ulgi.

W trakcie postępowania ustalono, że Z. T. prowadząc działalność gospodarczą pod firmą "O." wystąpił o pomoc de minimis, a wniosek został złożony w 2018 r. - w konsekwencji wnioskowana pomoc była oceniana pod kątem zgodności z warunkami Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. L 352, z 24.12.2013, str. 1). Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że "O." był w okresie trzech ostatnich lat beneficjentem pomocy de minimis, otrzymując pomoc z tego tytułu w kwocie 3 356,33 euro. Ze względu na fakt, że otrzymana wysokość pomocy de minimis nie przekroczyła 200 tys. euro, nie wystąpiła przesłanka wyłączająca możliwość zastosowania pomocy de minimis z powodu przekroczenia 200 tys. euro.

W pierwszej kolejności organy dokonały oceny ważnego interesu podatnika analizując sytuację materialną Z. T. Ze zgromadzonych w toku postępowania deklaracji PIT-36 wynika, że skarżący osiągnął w roku 2015. dochód w wysokości 9 536 zł, w roku 2016 stratę w wysokości 345 139,20 zł. Następnie w roku 2017 uzyskany dochód wyniósł 68 064 zł. Według wydruku z programu księgowego R2księga, skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do czerwca 2018 r. (tj. w okresie I półrocza 2018 r.) osiągnął stratę w wysokości 37 244,33 zł. Aktualnie Wnioskodawca osiąga miesięczne dochody w kwocie 2 630 zł z tytułu emerytury (wg decyzji ZUS 3 136,08 zł brutto). Druga osoba pozostająca w gospodarstwie domowym wspólnie ze stroną osiąga miesięczny dochód w wysokości 1 000 zł. Zatem na pięcioosobowe gospodarstwo Wnioskodawcy przypada miesięczny dochód 3 630 zł. Ponoszone miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego (bez wyżywienia) wynoszą 2 000 zł.

Wnioskodawca posiada we wspólności ustawowej nieruchomości: dom (obciążony hipoteką) o powierzchni 220 m2 i szacowanej wartości 800 tys. zł działkę o powierzchni 5120 m2 i szacowanej wartości 150 tys. zł. Skarżący posiada również samochód (...), nie zgromadził żadnych oszczędności ani w walucie polskiej, ani w obcej. Nie posiada papierów wartościowych. Oprócz zobowiązania względem NFOŚiGW skarżący posiada zobowiązania na łączną kwotę 2,04 min zł, w tym: kredyt w (...) na kwotę 1 min zł (raty w wysokości 14,1 tys. zł, termin ostatniej raty przypada w 2025 r.), kredyt w (...) na kwotę 200 tys. zł (raty w wysokości 6 tys. zł, termin ostatniej raty przypada w 2023), leasing w (...) na kwotę 480 tys. zł (rata w wysokości 6,3 tys. zł, termin ostatniej raty przypada w 2023 r., leasing w (...) na kwotę 360 tys. zł (rata w wysokości 6 tys. zł, termin ostatniej raty przypada w 2020 r.). Z tytułu zaciągniętych kredytów i leasingu skarżący nie posiada zaległości.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu, podzielić należy stanowisko organów, choć sytuacja majątkowa skarżącego nie jest łatwa, to brak uzasadnienia aby umorzyć należność na rzecz NFOŚiGW. Skarżący nie załączył żadnych dowodów, które wskazywałby na niezdolność podjęcia pracy przez skarżącego oraz że kłopoty zdrowotne mają trwały charakter.

Co istotne pomimo, że skarżący osiągnął wiek emerytalny, wystąpił o udzielenie ulgi w ramach pomocy de minimis, jako czynny przedsiębiorca, widniejący w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej ze statusem aktywny.

Jak zauważyły organy, analiza dokumentów wykazała, że skarżący w 2015 r. osiągnął zysk, w 2016 r. stratę, w 2017 znowu zysk i w 2018 r. (wg stanu na czerwiec 2018 r.) znów stratę wskutek przeinwestowania, jednakże skarżący nie wskazał, czy osiągane straty mają charakter trwały, zmierzający do likwidacji działalności gospodarczej, czy przejściowy, który nie wyklucza osiągnięcia przez przedsiębiorcę w najbliższych latach zysków umożliwiających spłatę zadłużenia. W sytuacji, gdy strona ma możliwość uzyskania dochodów umożliwiających spłatę decyzja o umorzeniu zaległości byłaby przedwczesna.

Organ szczegółowo przeanalizował również drugą przesłankę uzasadniającą ewentualne umorzenie należności, a mianowicie czy za udzieleniem przedmiotowej ulgi przemawia interes publiczny.

Jak wynika z powołanego przez organ orzecznictwa przesłankę interesu publicznego należy również oceniać wielopłaszczyznowo, z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie do organów władzy. Zasadnicze znaczenie dla oceny, czy zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, czy też nie ma okoliczność, czy zaległości powstały na skutek działań podejmowanych przez podatnika, czy też na skutek np. klęski żywiołowej.

W ocenie sądu podzielić należy stanowisko organów, że w niniejszej sprawie interesowi publicznemu sprzeciwia się przede wszystkim udzielenie ulgi ze względu na charakter obciążającej stronę skarżącą należności, tj. opłata z tytułu wydobywania kopalin bez koncesji, czyli wbrew prawu. Mając na uwadze, że eksploatacja kopaliny bez wymaganej prawem koncesji jest czynem niedopuszczalnym, a zatem wbrew zarzutom skargi zastosowanie którejkolwiek z ulg musi być uzasadnione wystąpieniem wyjątkowej i szczególnej okoliczności. Jednocześnie wbrew twierdzeniu skarżącego, organ nie zmarginalizował okoliczności powstania zobowiązania. Jak wynika bowiem z akt sprawy naruszenie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze było wynikiem świadomego działania przez skarżącego.

W uzasadnieniu decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia (...) grudnia 2017 r. wskazano, że pismem Starosty (...) z dnia 21 kwietnia 2016 r., Z. T. został poinformowany, że wykonanie zbiornika wodnego wymaga pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego lub zgłoszenia, a podjęcie przez niego wyżej wymienionych zamiarów inwestycyjnych bez wcześniejszego uzyskania stosownych pozwoleń obarczone jest stosownymi karami administracyjnymi (pismo Starosty (...) z dnia 21 czerwca 2016 r.). Pomimo to Z. T. - nie posiadając koncesji na wydobywanie kopaliny z działek (...) i (...) ani pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu - rozpoczął i w okresie od połowy kwietnia 2016 r. do 29 września 2016 r. prowadził na działkach (...) i (...) roboty ziemne, w szczególności polegające na wydobywaniu kopaliny. Zatem skarżący pomimo wiedzy o wymogu uzyskania koncesji, świadomie podjął decyzję o nielegalnym wydobyciu kruszywa.

Ponadto jak słusznie zauważył organ strona wydobywała kopalinę w okresie od kwietnia 2016 r. do 29 września 2016 r., a w 2017 r. osiągnął zysk i mógł zapłacić, choćby część należności, czego nie uczynił.

Jednocześnie cywilnoprawne zobowiązania strony, jak np. spłata kredytu nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Zatem i z tego względu udzieleniu przedmiotowej ulgi przeciwstawia się interes publiczny, bowiem umorzenie zaległości stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie przedsiębiorcy, który prowadził działalność bez wymaganej prawem koncesji nie zabezpieczając środków na opłatę należności o charakterze publicznoprawnym, za to posiadającym środki na inwestycje, czyli na działania o charakterze prywatnym.

Wobec powyższego, zdaniem sądu, organy rozstrzygające sprawę administracyjną zasadnie uznały, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności, które wykazywałyby istnienie przesłanki ważnego interesu publicznego lub ważnego interesu dłużnika, a wręcz zasadne jest twierdzenie, że udzielenie przedmiotowej ulgi, tj. umorzenia zaległości, zmierzałoby do przerzucenia na Państwo kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji prowadząc postępowanie zastosowały się do zasad postępowania wskazanych w art.: 7, 8, 75, 77, 78 oraz 80 k.p.a. W związku z powyższym, Sąd doszedł do wniosku, że nie są zasadne zarzuty nie dość wnikliwego przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie, gdyż organy obydwu instancji dokonały zarówno merytorycznej, jak i formalno-prawnej oceny i kontroli materiału dowodowego w sprawie, stosując właściwą podstawę prawną i odzwierciedlając pełen tok rozumowania prowadzący do podjętych rozstrzygnięć w uzasadnieniach swoich decyzji.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wymogi wskazane w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Organ II instancji w wyniku analizy pełnego materiał dowodowego zgromadzonego w sprawie uwzględniając wszelkie zasady proceduralne podjął rozstrzygnięcie zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.