VI SA/Wa 1571/19, Obowiązek weryfikacji przez organ zastrzeżenia informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2764697

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. VI SA/Wa 1571/19 Obowiązek weryfikacji przez organ zastrzeżenia informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.).

Sędziowie WSA: Agnieszka Ląpieś-Rosińska, Jakub Linkowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) czerwca 2019 r. nr (...) w przedmiocie w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do akt postępowania

1. uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) marca 2019 r. nr (...);

2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz S. z siedzibą w L. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z (...) czerwca 2019 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) (dalej: "SKO") na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenia (...) w (...) (dalej: "Stowarzyszenie") utrzymało w mocy postanowienie własne z (...) marca 2019 r. nr (...) w przedmiocie ograniczenia Stowarzyszeniu prawa wglądu do materiału dowodowego postępowania zakończonego decyzją SKO z (...) stycznia 2019 r. w sprawie zezwolenia na wykonywanie regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z (...) marca 2019 r. SKO ograniczyło Stowarzyszeniu prawo wglądu do materiału dowodowego postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) obejmującego informacje zawarte w pismach (...) sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej: "Spółka" lub "(...)"), będących w dyspozycji organu II instancji, oznaczonych adnotacją "Tajemnica Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.", uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa.

Od ww. postanowienia - pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. - Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o: umożliwienie wglądu do akt sprawy o sygn. (...), uchylenie ww. postanowienia, umożliwienie Stowarzyszeniu dostępu do pełnych akt sprawy.

Jak wskazano powyżej, postanowieniem z (...) czerwca 2019 r. SKO po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenia utrzymało w mocy postanowienie własne z (...) marca 2019 r. w przedmiocie ograniczenia Stowarzyszeniu prawa wglądu do materiału dowodowego z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa.

W uzasadnieniu postanowienia z (...) czerwca 2019 r. organ wskazał, że z ustalonego przez SKO stanu faktycznego sprawy wynika, że postanowieniem z (...) marca 2019 r. SKO, działając na podstawie art. 74 § 2 w związku z art. 73 k.p.a., ograniczyło Stowarzyszeniu jako podmiotowi na prawach strony w postępowaniu z wniosku (...) w sprawie udzielenia przez Marszałka Województwa (...) zezwolenia nr (...) na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, prawo wglądu do materiału dowodowego w zakresie wartości gospodarczej przekazanych informacji tj. umów i uzgodnień poczynionych z kontrahentami, tras, godzin połączeń przygotowanych wyłącznie dla celów udzielenia zezwolenia, a więc dokumentu nieobecnego w przestrzeni publicznej.

Organ - mając na uwadze ww. argument - stwierdził, że informacje zawarte w dokumentach określonych jako tajemnica przedsiębiorstwa, które nie zostały ujawnione Stowarzyszeniu, wyczerpują wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r. poz. 419 z późn. zm., dalej: "u.z.n.k."), ponieważ są ściśle związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, posiadają wartość gospodarczą, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej oraz podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu zachowania ich poufności poprzez stworzenie sytuacji, w której chronione informacje nie mogą dotrzeć do wiadomości osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony. W ocenie organu informacje zastrzeżone przez Spółkę stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i należy ograniczyć pozostałym podmiotom na prawach strony dostęp do tych informacji.

Organ stwierdził również, powołując się na art. 11 ust. 4 u.z.n.k, że zasadnym było uznanie informacji, o których zastrzeżenie wniosła Spółka, za mieszczące się w zakresie przedmiotowym informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż są ściśle związane z prowadzoną przez tę Spółkę działalnością i mają dla niej wartość gospodarczą oraz podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu dochowania ich poufności, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, pozostają nieznane ogółowi oraz nie można się o nich dowiedzieć zwykłą i dozwoloną drogą, w szczególności przeglądając dostępne dokumenty w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: "KRS"), stronę internetową Spółki, czy też z innych oficjalnych źródeł.

Organ zwrócił uwagę, że niniejsze postepowanie dotyczyło udzielenia Spółce zezwolenia przez Marszałka Województwa (...) nr (...) na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Organ podał, powołując się na zapisy w KRS, że Stowarzyszenie działa w niniejszej sprawie w interesie osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób. Celem Stowarzyszenia jest również popieranie i propagowanie nowoczesnych i na wysokim poziomie zorganizowanych form wykonywania prywatnych usług transportowych, kreowanie pozytywnej opinii o działalności przedsiębiorców wykonujących transport drogowy osób, zwalczanie nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczących usługi transportu drogowego osób.

Mając na uwadze ww. argumenty, organ stanął na stanowisku, że Stowarzyszenie faktycznie nie było i nie jest podmiotem konkurencyjnym, lecz reprezentuje podmioty konkurencyjne, a więc uzyskanie danych zastrzeżonych przez Spółkę jako tajemnica przedsiębiorstwa, mogłaby stanowić naruszenia art. 11 ust. 1 u.z.n.k., zgodnie z którym czynem nieuczciwej konkurencji jest przekazywanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnione, jeżeli zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. Zatem - w ocenie organu - jeżeli pewne z zastrzeżonych danych były dla pozostałych operatorów zbędne lub stanowią wiedzę o charakterze notoryjnym, powszechnie dostępne - na co wskazuje Stowarzyszenie we wniosku - to tym bardziej nie było potrzeby ich ujawniania, dotyczy to np. godzin odjazdu, taboru.

SKO podało w uzasadnieniu postanowienia, na jakiej podstawie je wydało, wskazując w zakresie ograniczonym przez art. 11 ust. 4 u.z.n.k., z jakich powodów i jakiego rodzaju informacje należało zakwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorstwa.

W ocenie organu, powołującego się przy tym na zgromadzony materiał dowodowy (złożone oświadczenie Spółki poprzez poczynienie adnotacji "Tajemnica przedsiębiorstwa", które wskazuje na informacje, które zostały zastrzeżone jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.), zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Spółka podjęła środki w celu zabezpieczenia poufności. Z punktu widzenia tej cechy tajemnicy przedsiębiorstwa, którą jest jej wartość gospodarcza, nie może budzić żadnych wątpliwości, że określoną i wymierną wartość (gospodarczą) posiadają ze swej istoty właśnie informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Taki zaś charakter mają niewątpliwie dane, w odniesieniu do których, w rozpatrywanej sprawie, Spółka zastrzegła ich poufność, czyli dane dotyczące umów z kontrahentami, uzgodnień z kontrahentami. Nie są udostępnione do wiadomości powszechnej i zostały opatrzone przez Spółkę klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa".

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 73 § 1 w związku z art. 74 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz przyjęcie, że wskazane w postanowieniu dokumenty stanowią w całości tajemnicę przedsiębiorstwa i tym samym ograniczenie możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w sytuacji gdy Stowarzyszenie nie może być uznane za podmiot konkurencyjny w stosunku do (...), a ponadto nie zaistniały przesłanki do uznania, że wyłączone akta stanowią w całości tajemnicę przedsiębiorstwa.

2) art. 3, art. 11 ust. 1 i 4 u.z.n.k. poprzez przyjęcie, że dokumenty, do których dostęp ograniczono Stowarzyszeniu stanowią prawnie chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu tych przepisów.

Ponadto skarżący m.in. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skontrolował, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Analizując pod tym kątem skargę, Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd przy tym wyjaśnia, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd administracyjny rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie SKO w przedmiocie ograniczenia wglądu do materiału dowodowego z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. "Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania". Przepis ten ustanawia zasadę prawa wglądu strony do akt sprawy. Wyjątki od niej winny być wykładane ściśle. Powyższe podkreśla także orzecznictwo sądów administracyjnych. Np. WSA w Warszawie w wyroku z 29 listopada 2017 r., sygn. VII SA/Wa 213/17, LEX nr 2434240, wskazał, że: "Ograniczenie prawa dostępu do sprawy administracyjnej może wystąpić jedynie w oparciu jednoznaczny przepis ustawowy. Może on wynikać z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej (np. lekarskiej, adwokackiej, radcowskiej, notarialnej) lub innej tajemnicy prawnie chronionej (np. tajemnicy przedsiębiorstwa, tajemnicy bankowej). W każdym przypadku wystąpienia obowiązku zachowania takiej tajemnicy konieczne jest ustalenie stosunku tej regulacji do normy art. 73 k.p.a., gwarantującej prawo dostępu do akt sprawy (zasada). Przepis odrębnej ustawy, wprowadzający ochronę określonych informacji (w tym zawartych w aktach sprawy), uzyska pierwszeństwo przed normą k.p.a. tylko wówczas, gdy wyznaczony nim zakres przedmiotowy i podmiotowy udostępnienia informacji wyraźnie eliminuje regulację k.p.a.". Powyższy pogląd Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podtrzymuje i przyjmuje za własny.

W myśl art. 74 k.p.a.:

" § 1. Przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy.

§ 2. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie".

Wskazać przy tym należy, iż przepis art. 74 § 2 k.p.a. odnosi się do wszystkich przypadków odmowy realizacji żądań strony przewidzianych w art. 73, a nie tylko ze względu na przepis art. 74 § 1, na co mogłaby wskazywać systematyka wewnętrzna tego przepisu.

Stosownie zaś do art. 11 u.z.n.k. w brzmieniu do 3 września 2018 r. (które miało zastosowanie w sprawie na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw):

1. "Czynem nieuczciwej konkurencji jest przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do osoby, która świadczyła pracę na podstawie stosunku pracy lub innego stosunku prawnego - przez okres trzech lat od jego ustania, chyba że umowa stanowi inaczej albo ustał stan tajemnicy.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się wobec tego, kto od nieuprawnionego nabył, w dobrej wierze, na podstawie odpłatnej czynności prawnej, informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Sąd może zobowiązać nabywcę do zapłaty stosownego wynagrodzenia za korzystanie z nich, nie dłużej jednak niż do ustania stanu tajemnicy.

4. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności".

Informacyjnie Sąd wskazuje, iż przepis ten zmienił się i od 4 września 2018 r. brzmi on następująco:

1. "Czynem nieuczciwej konkurencji jest ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

2. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

3. Pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, w szczególności gdy następuje bez zgody uprawnionego do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi i wynika z nieuprawnionego dostępu, przywłaszczenia, kopiowania dokumentów, przedmiotów, materiałów, substancji, plików elektronicznych obejmujących te informacje lub umożliwiających wnioskowanie o ich treści.

4. Wykorzystanie lub ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, w szczególności gdy następuje bez zgody uprawnionego do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi i narusza obowiązek ograniczenia ich wykorzystywania lub ujawniania wynikający z ustawy, czynności prawnej lub z innego aktu albo gdy zostało dokonane przez osobę, która pozyskała te informacje, dokonując czynu nieuczciwej konkurencji.

5. Ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji także wówczas, gdy w chwili ich ujawnienia, wykorzystania lub pozyskania osoba wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła wiedzieć, że informacje zostały pozyskane bezpośrednio lub pośrednio od tego, kto wykorzystał lub ujawnił je w okolicznościach określonych w ust. 4.

6. Wykorzystywanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa polegające na produkowaniu, oferowaniu, wprowadzaniu do obrotu, a także przywozie, wywozie i przechowywaniu w tych celach towarów stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, jeżeli osoba dokonująca wskazanej czynności wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła wiedzieć o tym, że właściwości towarów, w tym estetyczne lub funkcjonalne, proces ich wytwarzania lub zbywania zostały w znacznym stopniu ukształtowane w następstwie czynu określonego w ust. 1, dokonanego w okolicznościach określonych w ust. 4.

7. Pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji, jeżeli nastąpiło w wyniku niezależnego odkrycia lub wytworzenia albo obserwacji, badania, rozłożenia na części, testowania przedmiotu dostępnego publicznie lub posiadanego zgodnie z prawem przez osobę, która pozyskała informacje i której uprawnienie do pozyskania informacji nie było ograniczone w chwili ich pozyskania.

8. Ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji, gdy nastąpiło w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem, w ramach korzystania ze swobody wypowiedzi lub w celu ujawnienia nieprawidłowości, uchybienia, działania z naruszeniem prawa dla ochrony interesu publicznego, lub gdy ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wobec przedstawicieli pracowników w związku z pełnieniem przez nich funkcji na podstawie przepisów prawa było niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych funkcji".

Jak wskazuje NSA w wyroku z 31 stycznia 2017 r., sygn. II GSK 967/16, LEX nr 2291594: "Przesłanka ważnego interesu państwowego z art. 74 § 1 k.p.a. wymaga indywidualizacji i konkretyzacji w każdym przypadku jej zastosowania przy rozpatrywaniu prawa strony postępowania administracyjnego do wglądu do akt sprawy. Dostęp do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, a posiadających wartość gospodarczą w toku postępowania administracyjnego, gdy nie są one należycie chronione, niewątpliwie narusza standardy uczciwej konkurencji. Z kolei ochrona uczciwych warunków konkurowania na wolnym rynku leży w interesie państwa".

Tym samym, jest zasadne w ocenie Sądu, wydanie postanowienia na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy organ stwierdzi obecność w aktach postępowania administracyjnego danych objętych tajemnicą przedsiębiorstwa.

Należy jednak podnieść, iż każdorazowo zastrzeżenie informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa winno zostać zweryfikowane przez organ. Nie można bowiem przyjmować bezkrytycznie zastrzeżenia informacji dokonywanych przez stronę, gdyż mogło to by doprowadzić to do utajnienia niemal wszystkich informacji zawartych w jej pismach, a to podważałoby zasadę określoną w art. 73 § 1 k.p.a. (podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 290/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy zatem podkreślić, iż zastrzeżenie może dotyczyć tylko informacji rzeczywiście stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, co winno być zweryfikowane przez organ, a co nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu postanowienia SKO. Wprost przeciwnie, SKO w postanowieniu z (...) czerwca 2019 r. (s. 3) wskazało m.in., iż jeżeli pewne z zastrzeżonych danych były dla pozostałych operatorów zbędne lub stanowią wiedzę o charakterze notoryjnym, powszechnie dostępne - na co wskazuje Stowarzyszenie we wniosku - to tym bardziej nie było potrzeby ich ujawniania, dotyczy to np. godzin odjazdu, taboru.

Otóż Sąd wskazuje, że immanentnym elementem tajemnicy przedsiębiorstwa wynikającym z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. było jej nieujawnienie do wiadomości publicznej. Potwierdza to m.in. orzecznictwo Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakter przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r. o sygn. akt I CKN 304/2000, publ. OSNC 2001/4 poz. 59). A zatem wszelkie dane o charakterze notoryjnym lub powszechnie dostępne, mimo że nawet oznaczone przez Spółkę jako "tajemnica przedsiębiorstwa" winny być uznane przez organ jako niebędące tą tajemnicą i tym samym niepodlegające ochronie na podstawie art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Organ nie a także podstawy ograniczać uczestnikowi prawa wglądu do akt sprawy, gdyż uznaje pewne informacje dla niego za "zbędne". To nie mieści się w ustawowej przesłance ograniczenia prawa wglądu. Już z tego powodu skarżone postanowienie SKO jest niezgodne z powołanymi przepisami prawa, tj. art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i art. 74 § 2 k.p.a.

Dodatkowo Sąd wskazuje, iż wadliwie został określony w postanowieniu SKO z (...) marca 2019 r. zakres ograniczenia prawa wglądu Stowarzyszeniu. Mianowicie postanowieniem tym SKO ograniczyło Stowarzyszeniu prawo wglądu do materiału dowodowego postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) obejmującego informacje zawarte w pismach (...), będących w dyspozycji organu II instancji, oznaczonych adnotacją "Tajemnica Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.", uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa. Otóż tak zakreślony zakres pism jest nieprecyzyjny oraz zbyt szeroki.

Sąd podziela w tym zakresie pogląd prezentowany przez NSA w wyroku z 8 listopada 2018 r.,sygn. II GSK 3904/16, zgodnie z którym: "Organ powinien wskazać charakter, rodzaj informacji oraz czego one dotyczą i w jakich pismach czy też dokumentach te informacje są zawarte i dlaczego należało je zakwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorstwa, czy z uwagi na wynikające z nich treści, czy też wiedzę, którą można byłoby z nich czerpać - stosownie do art. 40d ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności. Poza tym organ powinien określić, czy te informacje posiadają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, jak również wyjaśnić, w jakim zakresie powinny być one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Ponadto organ powinien jednoznacznie określić w sentencji postanowienia zakres ograniczenia skarżącej prawa wglądu do określonych dokumentów z akt postępowania administracyjnego".

Podobne tezy odnośnie szczegółowości i jednoznaczności ustaleń zawartych w tym zakresie w sentencji rozstrzygnięcia podnoszone były przez sądy administracyjne także na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie np. z prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z 17 stycznia 2019 r. sygn. II SA/Sz 1173/18, CBOSA: "Podkreślić należy, że przedmiotowa umowa jako dokument jest nośnikiem zawartych w niej informacji i o ile w ocenie organu, w części zawiera ona informacje wyłączone z udostępnienia ze względu na to, że stanowią tajemnice przedsiębiorcy, to organ winien jednoznacznie wskazać w sentencji swojego rozstrzygnięcia, udostępnienia jakich fragmentów umowy odmawia, zaś w uzasadnieniu decyzji każdy z tych fragmentów umowy, których udostępnienia organ odmawia winien być odrębnie omówiony i oceniony pod kątem tego, czy zawiera tajemnicę przedsiębiorcy, która uzasadnia odmowę udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej, z wyraźnym wskazaniem jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji".

Podobnie WSA w Krakowie, który w uzasadnieniu wyroku z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 217/19, wskazał, że: "Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia jej ochroną w kontekście prawa do informacji publicznej".

W skarżonym postanowieniu powyższych elementów zabrakło. Przede wszystkim zabrakło w sentencji postanowienia z (...) marca 2019 r., do jakich konkretnie dokumentów (oznaczonych np. numerami czy datą) lub ich części (np. załączników) SKO ogranicza Stowarzyszeniu prawo wglądu. Po drugie, organ winien wskazać w uzasadnieniu postanowienia charakter, rodzaj informacji oraz czego one dotyczą i w jakich konkretnie pismach czy też dokumentach te informacje są zawarte i dlaczego należało je zakwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorstwa, czy z uwagi na wynikające z nich treści, czy też wiedzę, którą można byłoby z nich czerpać. Poza tym organ powinien określić, czy te informacje posiadają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, jak również wyjaśnić, w jakim zakresie powinny być one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Powyższych elementów zabrakło w skarżonym postanowieniu, czym narusza ono art. 74 § 2 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a.

Z tych względów Sąd w pkcie 1 sentencji wyroku uchylił skarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie SKO z (...) marca 2019 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie, SKO uwzględni poczynione powyżej rozważania Sądu. Organ winien przeanalizować dokumenty zastrzeżone przez (...) jako tajemnica przedsiębiorstwa pod kątem ustawowego spełniania przesłanek tej tajemnicy. W przypadku zawierania przez te dokumenty danych ujawnionych publicznie przez Spółkę, niezasadne jest uznawanie przez SKO, iż zawierają one tajemnicę przedsiębiorstwa i ograniczanie w tej mierze Stowarzyszeniu prawa wglądu do nich. SKO nie może także ograniczać prawa wglądu do akt Stowarzyszeniu z tego powodu, iż uznaje dostęp do pewnych dokumentów za zbędny dla tego uczestnika. Jeżeli określone, konkretne dokumenty zastrzeżone przez Spółkę będą uznane przez organ za podlegające ochronie na podstawie art. 11 ust. 4 u.z.n.k., to wówczas SKO winno w sentencji postanowienia wskazać, co do których enumeratywnie wymienionych dokumentów ogranicza prawo wglądu Stowarzyszeniu. W uzasadnieniu postanowienia winny być przeanalizowane szczegółowo przesłanki ochrony udzielonej przez organ w tym zakresie, tj. charakter, rodzaj informacji oraz czego one dotyczą i w jakich konkretnie pismach czy też dokumentach te informacje są zawarte i dlaczego należało je zakwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorstwa, czy z uwagi na wynikające z nich treści, czy też wiedzę, którą można byłoby z nich czerpać. Poza tym organ powinien określić, czy te informacje posiadają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, jak również wyjaśnić, w jakim zakresie powinny być one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa.

Rozstrzygnięcie w pkcie 2 w kwestii zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w wysokości 597 zł zostało oparte o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018.265 j.t.) - w zakresie 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, o § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) - w zakresie wpisu 100 zł oraz zwrotu 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.