Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 23 września 2009 r.
VI SA/Wa 1464/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek odmówić skarżącemu Z. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie faktyczne

Z. W. (dalej jako skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.

Wniosek został złożony na urzędowym formularzu zgodnie z wymogiem art. 252 § 2 w zw. z art. 256 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.).

Mając na uwadze, iż wniosek dotknięty był brakami, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 14 maja 2009 r. przesłano skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF w celu wypełnienia następujących rubryk tego formularza:

1)

nr 6 poprzez wskazanie osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym,

2)

nr 7 (w zakresie podrubryki 7.1, oraz 7.2.1) i 8 poprzez wskazanie stanu majątkowego wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,

3)

nr 10 poprzez wskazanie dochodów miesięcznych brutto uzyskiwanych przez skarżącego oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a także wskazanie z jakiego tytułu powyższe dochody są uzyskiwane.

Jednocześnie zakreślono skarżącemu termin 7 dni na uzupełnienie braków wniosku poprzez wypełnienie odpowiednich rubryk formularza pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Jak wynika z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru, przedmiotowe wezwanie doręczone zostało skarżącemu w dniu 4 czerwca 2009 r. Tak więc termin na przesłanie do Sądu uzupełnionego przez skarżącego formularza upłynął w dniu 11 czerwca 2009 r.

Skarżący przesłał natomiast do Sądu formularz w dniu 12 czerwca 2009 r. a zatem po upływie zakreślonego w wezwaniu terminu. Niemniej jednak nadesłany formularz nie zawierał w swej treści prawidłowo wypełnionych rubryk. Wobec powyższego zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2009 r. wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania.

Następnie skarżący wniósł w terminie sprzeciw, w którym odniósł się do zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2009 r. oraz personalnie do osoby pełniącej to stanowisko. Nie przedłożył żadnych nowych informacji i danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej i poprzestał na zamieszczeniu merytorycznych argumentów przemawiających za uznaniem jego skargi za zasadną.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski (w:) T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o prawo pomocy wypełnia ustawowe przesłanki jej przyznania, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego.

W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. Zarówno na etapie rozpoznawania jego wniosku przed rozstrzygnięciem referendarza sądowego, jak i w złożonym sprzeciwie od zarządzenia z dnia 3 lipca 2009 r., skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów, które wskazywałyby na jego sytuację majątkową. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wypełnił prawidłowo rubryk oznaczonych nr 6, 7, 10 i 11.

W rubryce nr 6, w której skarżący zobowiązany był podać osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, dokonał następującego wpisu: "40 mln Polaków mających obywatelstwo polskie". Jako stopień pokrewieństwa wpisał: "Inwestorzy do 31.12.4010. We wszelkie budowy Inwestycje Nowatorskie Mający - bezpłatny Internet do wszelkich konsultacji z Radą Nadzorczą, Zarządem, Dyrekcją, Załogą."

W rubryce nr 7 (w zakresie podrubryki 7.1, oraz 7.2.1) i 8, w której skarżący miał wskazać stan majątkowy swój oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym:

a)

odnośnie wyjaśnienia, czy posiada dom, skarżący dokonał wpisu o następującej treści: "Wstępne: 10 ha gruntu inwestorskiego pod Plac Budowy Elektrowni o mocy 320 Tera Wat/ godzinę czasowa pracy".

b)

odnośnie wyjaśnienia, czy posiada mieszkanie, skarżący dokonał wpisu o następującej treści: "Dzierżawne dla 40 mln ludzi, pow. 300 m. kw. brutto."

c)

odnośnie wyjaśnienia, czy posiada nieruchomość rolną, skarżący dokonał wpisu o następującej treści: "300 m. kw. dla 46 mieszkań = 7 m.kw. w perspektywie".

d)

odnośnie wyjaśnienia, czy posiada inne nieruchomości: skarżący dokonał wpisu o następującej treści "inwestorskie perspektywiczne".

e)

odnośnie wyjaśnienia, czy posiada zasoby pieniężne: skarżący dokonał wpisu o następującej treści: "6 kW h darmowej na każdy rok do 4010 energii elektrycznej na jedną osobę albo ekwiwalent pieniężny".

f)

odnośnie wyjaśnienia, czy posiada przedmioty wartościowe: skarżący dokonał wpisu o następującej treści: "Nie mam żadnych przedmiotów wartościowych a to dlatego, że Skarb Państwa, w tym sądy bezpodstawnie cały czas zabierają mi, albo uniemożliwiają mi mieć coś wartościowego. Cały czas zwracają się do mnie, nie jak do człowieka, ale jak do czworonożnego zwierzęcia. Myślę, że to się skończy. Myślę, że oddany mi zostanie grunt, który będzie sprzedany po 4.000 zł/ 1 m. kw. bo tak to jest zastrzeżone w 2004 r. w Urzędzie Patentowym RP Inwestorom 40 mln Polakom z innymi do 10 gruntu właścicielami po min. cenie 10 zł od osoby albo Skarb Państwa da mi wysokie 68 milionowe należne odszkodowanie! Dlatego żadne oświadczenie o stanie rodzinnym i innym, nie było, i nie jest nikomu potrzebne. Skarb Państwa - może urwać 5% ze swoich zaległości odszkodowawczych, żeby nie płacił sam sobie. Tam jest cały mój majątek. I utracony majątek społeczny".

W rubryce nr 10, w której skarżący zobowiązany był wskazać dochody miesięczne brutto uzyskiwane przez niego oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz tytuł ich uzyskania:

a)

odnośnie wskazania imienia i nazwiska osób uzyskujących dochody, skarżący dokonał wpisu o następującej treści: "każdy inwestor ma dotychczasowe".

b)

odnośnie wskazania tytułu uzyskania dochodu, skarżący dokonał wpisu o następującej treści: "z dotychczasowych".

c)

odnośnie wskazania wysokości dochodu miesięcznego brutto, skarżący dokonał wpisu o następującej treści: "tytułów dotychczasowych, mnie nieznanych".

W rubryce nr 11, obejmującej inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne, skarżący wpisał: "każdy Inwestor, może sprzedać punktowo swoje pasje, zamiłowania, pracę osobistą, tej która to osoba ich potrzebuje. Zamienić, na potrzeby osobiste punktowo wypracowanego wymiaru, przez świadczenia np. usługowe od innej osoby, od innych osób".

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.

Na podstawie § 2 tego przepisu, wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór ten na stronie 4 zawiera stosowne pouczenie dotyczące jego wypełnienia. Zgodnie z tym pouczeniem, formularz należy wypełnić czytelnie, dokonując wpisów bez skreśleń i poprawek, gdy w rubrykach występuje tekst oznaczony znakiem (*) - niepotrzebne skreślić, każdą rubrykę niezacienioną należy wypełnić albo skreślić. Niezachowanie warunków formalnych wniosku, które uniemożliwia nadanie mu dalszego biegu, powoduje wezwanie do uzupełnienia braków w terminie tygodniowym. Jeżeli braki nie zostaną w tym terminie uzupełnione, wniosek pozostawia się bez rozpoznania.

Na gruncie niniejszej sprawy należy zauważyć, iż skarżący nie wypełnił formularza w sposób zgodny z powyższymi wymogami, bowiem dokonane przez niego w poszczególnych rubrykach wpisy nie odnosiły się do tematyki, która powinna być w nich ujęta i którą wskazywał wprost tytuł każdej rubryki. Tym samym nie można uznać, iż skarżący uzupełnił braki formularza. Za uzupełnienie braków nie można bowiem uznać samego faktu dokonania w poszczególnych rubrykach wpisów, lecz dokonanie wpisów odpowiadających treścią zakresowi rubryki lub podrubryki wynikającego z jej tytułu. Tylko prawidłowe wypełnienie formularza umożliwia ocenę merytoryczną wniosku o przyznanie prawa pomocy. Reasumując, wskazane powyżej stwierdzenia są dalece niewystarczające, bowiem sposób wypełnienia formularza oraz zamieszczenie tam powyższych informacji uniemożliwił Sądowi ustalenie, czy skarżący wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.