Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1712935

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 28 listopada 2013 r.
VI SA/Wa 1338/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka.

Sędziowie WSA: Danuta Szydłowska (spr.), Dorota Wdowiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu niewłaściwie oznakowanego produktu oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lutego 2013 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219), art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A." (...) M. A. w Z. G., utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w L. z dnia (...) grudnia 2012 r. o wymierzeniu wyżej wymienionemu przedsiębiorcy kary pieniężnej w wysokości 4. 200 zł za ponowne wprowadzenie do obrotu siedmiu partii wędlin oferowanych do sprzedaży bez opakowań, nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach prawa żywnościowego, ze względu na nieprawidłowe oznakowanie.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w toku kontroli, przeprowadzonej w dniach (...) października 2012 r. przez inspektorów L. Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, w sklepie mięsnym "Ż." przy ul. (...) w (...), należącym do przedsiębiorcy A.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A." (...) M.A. z siedzibą w Z. G., zakwestionowano sposób oznakowania siedmiu partii wędlin oferowanych bez opakowań o łącznej wartości 1.184,93 zł, tj.: kiełbasę z czosnkiem w ilości 15 kg w cenie 13,99 zł/kg, kaszankę lubuską w ilości 4 kg w cenie 11,90 zł/kg, kiełbasę polską wędzoną w ilości 4,5 kg w cenie 27,99 zł/kg, parówki z filetem kurczaka w ilości 13 kg w cenie 15,99 zł/kg, parówki z cielęciną w ilości 4,5 kg w cenie 23,90 zł/kg, kiełbasę śląską wieprzową w ilości 20 kg w cenie 16,99 zł/kg oraz kiełbasę białą surową w ilości 7 kg w cenie 20,90 zł/kg z uwagi na brak w miejscu sprzedaży na wywieszkach dotyczących tych wędlin wykazu składników, co stanowiło naruszenie § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.). Powyższe ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia (...) października 2012 r. (nr akt kontroli: (...)), podpisanym bez zastrzeżeń przez osobę upoważnioną do reprezentowania kontrolowanego.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Oznakowanie środków spożywczych, jak wynika z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jest jednym z elementów jakości handlowej.

W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane.

Wymagania dotyczące sposobu oznakowania wędlin oferowanych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spożywczych. Przepis § 17 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia stanowi, że w miejscu sprzedaży środków spożywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży, oprócz nazwy środka spożywczego na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego podaje się w przypadku wędlin dodatkowo wykaz składników.

Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, że każdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, organ uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych o wielkość jego obrotów. Ponadto, zgodnie z art. 40a ust. 3, kto wprowadza ponownie do obrotu produkt tego samego rodzaju, który nie odpowiada jakości handlowej ze względu na tę samą wadę, podlega karze pieniężnej ustalonej - w zależności od stwierdzonej wady - zgodnie z ust. 1 pkt 3 lub 4, podwyższonej o wysokość kar nałożonych w okresie 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

W opinii organu II instancji, ustalenia kontroli wskazywały na popełnienie czynu opisanego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, a więc były podstawą do wymierzenia kary określonej w tym przepisie. L. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzając karę, w sposób prawidłowy określił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres ponownego naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. Zdaniem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powyższy sposób wymierzenia wysokości kary był zgodny z wytycznymi wskazanymi w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

Organ odniósł się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.M., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji oraz zasądzenie koszów postępowania.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego tj. - art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie.

- § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966, z późn. zm.) poprzez błędną jego wykładnię, oraz zarzut naruszenia prawa procesowego tj.:

- art. 77 i 78 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie oraz nierozpatrzenie uzasadnionych wniosków zgłaszanych dowodowych,

- art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne stosowanie zasady swobodnej oceny dowodu w tym niewłaściwą i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wydane rozstrzygnięcie wobec uznania, że towar sprzedawany w sklepie skarżącego był nieprawidłowo oznakowany tj. nie zawierał podania wykazu składników na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego, tymczasem towar był prawidłowo oznakowany.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., iż jest przedsiębiorcą, który prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest dystrybucja i sprzedaż mięsa, wędlin i drobiu. Posiada liczne sklepy w kilkudziesięciu miejscach na terenie województw: (...),(...),(...) i (...).

Zdaniem skarżącego organ błędnie ustalił stan faktyczny, bowiem wykaz składników, zgodnie z deklaracją producenta, umieszczony jest na drugiej stronie wywieszek ze względu na ich niewielkie rozmiary ograniczające możliwość zamieszczania pełnych informacji o produkcie. Gdyby bowiem na przedniej stronie umieszczano wykaz składników, to zarówno cena, nazwa handlowa jak i sam wykaz składników byłby na tyle niewidoczny, iż mógłby wprowadzać w błąd konsumentów.

Skarżący podkreślił, iż jego pracownicy mogą udostępniać konsumentom, na każde wezwanie, wykaz składników konkretnych wyrobów.

Zatem organ I instancji bezpodstawnie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej naruszając art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych a decyzje obu organów nie są zasadne bowiem towary zostały oznakowane prawidłowo i zostały prawidłowo wprowadzone do obrotu handlowego. Decyzja jest bezzasadna także dlatego, gdyż nie można mówić o jakimkolwiek zawinieniu oraz jakiejkolwiek szkodliwości czynu, dotychczasowa działalność skarżącego na rynku nie budziła żadnych zastrzeżeń ze strony organów kontrolujących a stosowana praktyka nie odbiega od powszechnej praktyki panującej na rynku.

Nadto organ, w związku z kwestionowanym przez skarżącego ustalonym stanem faktycznym, winien przeprowadzić dowód z zeznań pracownika który przekazał skarżącemu odmienny stan faktyczny od ustalonego przez organ.

Skarżący podniósł, iż organ I instancji w toku kontroli zażądał usunięcia stwierdzonych uchybień organizacyjnych, co zostało natychmiast wykonane i organ kontroli nie wnosił żadnych innych uwag nie wskazując, że zaistniałe zdarzenie może mieć konsekwencje w postaci nałożenia kary pieniężnej. Wręcz przeciwnie dał poczucie, że wobec niskiej szkodliwości uchybienia skarżący nie musi się obawiać decyzji nakładającej na niego karę, czym organ I instancji naruszył zasadę określoną w art. 8 k.p.a.

Skarżący nie zgodził się również z wysokością nałożonej kary. W jego ocenie organ dokonał błędnej wykładni pojęcia "korzyści majątkowej" zawartej w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej uznając, że wartość korzyści majątkowej" stanowi wartość detaliczna podczas gdy zgodnie z wykładnią językową wskazanego przepisu, "korzyść majątkowa" to różnica między kosztem zakupu wędlin i kosztem działalności sklepu, a wartością detaliczną kwestionowanych wędlin.

Dodatkowo skarżący podkreślił, iż organ I instancji nie dopatrzył się żadnych innych uchybień w trakcie przeprowadzonej kontroli, co świadczy o rzetelnym prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej. A mianowicie:

1.

prowadzona działalność zgodna była z treścią zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej;

2.

nie stwierdzono żadnej nieprawidłowości w przestrzeganiu terminów trwałości kontrolowanej partii wędlin;

3.

nie wniesiono uwag do stanu sanitarno-porządkowego kontrolowanego sklepu;

4.

personel posiadał czystą odzież ochronną i aktualne orzeczenia lekarskie wydane osobom bezpośrednio stykającym się z żywnością do celów sanitarno-epidemiologicznych;

5.

skarżący w żaden sposób nie utrudniał kontroli.

Zdaniem skarżącego nawet gdyby przyjąć, że stan faktyczny sprawy uzasadnia nałożenie kary to wskazane wyżej okoliczności niewątpliwie powinny mieć wpływ na jej wymiar.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Zgodnie z powołanym przepisem kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.

Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym, w którym wskazano, że wprowadzający do obrotu może być odpowiedzialny za jakość nawet w sytuacji, gdy jako zwykły dystrybutor wprowadza do obrotu produkt w postaci dostarczonej od producenta. W rozumieniu powołanego przepisu skarżący, co w zasadzie nie jest kwestionowane, wskazane w decyzji produkty wprowadził do obrotu.

Podnieść przy tym należy, iż powołany przepis nie uzależnia nałożenia kary od stwierdzenia winy po stronie dystrybutora. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny i przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Zatem samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy naruszenie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto artykuł nieodpowiadający jakości handlowej. Zatem dowiedzenie, że jakiś podmiot - w tym przypadku skarżący, wprowadzała do obrotu nieodpowiadające jakości handlowej artykuły rolno-spożywcze powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ujh wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Użyte w ustawie ujh określenie "jakość handlowa" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 tej ustawy, jako cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych (...) oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania (...). Przepis § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych stanowi, że w miejscu sprzedaży środków spożywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży, oprócz nazwy środka spożywczego, na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego podaje się w przypadku wędlin - dodatkowo wykaz składników.

W niniejszej sprawie w zasadzie nie jest sporne, iż w kontrolowanym sklepie, należącym do skarżącego wskazane w decyzji partie oferowanych do sprzedaży wędlin bez opakowań nie posiadały wykazu składników na widocznej stronie wywieszek. Skarżący podniósł, iż dane określone w przepisie § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia znajdowały się po drugiej stronie wywieszek ze względu na ich niewielkie rozmiary ograniczające możliwość zamieszczania pełnych informacji o produkcie i zarzucił organowi błędną wykładnię tego przepisu.

Zarzut ten nie jest uzasadniony.

Należy podkreślić, że literalne brzmienie przepisu § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości co do istnienia obowiązku podania wykazu składników (oprócz nazwy środka spożywczego/produktu) na wywieszce dotyczącej wędliny bez opakowania lub pakowanej przy sprzedaży. Omawiany przepis wyraźnie wskazuje na obowiązek (powinność) sprzedawcy w tym zakresie ("na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego podaje się w przypadku wędlin - dodatkowo wykaz składników"). Obowiązkowi umieszczenia wykazu składników na wywieszce dotyczącej danej wędliny nie czyni zadość umieszczanie tegoż wykazu po drugiej, niewidocznej dla konsumenta stronie wywieszek albowiem zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze. zm.), artykuły rolno-spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami.

Także możliwość udzielenia klientom informacji w zakresie tego wykazu przez personel sklepu, nie jest wypełnieniem obowiązku nałożonego przez obowiązujące prawo skoro przepis stanowi o "wywieszce dotyczącej danego środka (...)", czyli jak należy rozumieć wystawionego do sprzedaży konkretnego produktu, zaś informacja ustna o wykazie nie zastępuje tego wykazu. Zatem tylko wykaz składników podany na wywieszce umieszczonej bezpośrednio przy wędlinie (obok, na, przy produkcie) odpowiada prawidłowemu oznakowaniu wędliny.

Za stwierdzone w toku kontroli naruszenie w zakresie oznakowania wędlin organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4. 200 zł, przyjmując wartość korzyści majątkowej (o jakiej mowa w ww. art. 40a ust. 1 pkt 3 ujh) w postaci ekwiwalentu wartości kwestionowanych towarów. Skarżący zakwestionował przyjętą wykładnię pojęcia "korzyści majątkowej", podnosząc, iż zgodnie z wykładnią językową wskazanego przepisu, "korzyść majątkowa" to różnica między kosztem zakupu wędlin i kosztem działalności sklepu, a wartością detaliczną kwestionowanych wędlin.

Zdaniem Sądu organ właściwie zinterpretował pojęcie "korzyści majątkowej"" odnosząc je do wartości uzyskanej, lub która mogłaby zostać uzyskana, poprzez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach, czyli do ich wartości detalicznej. Wykładnia ta umożliwia bowiem niezwłoczne podjęcie przez organ czynności w ramach dyspozycji przepisu art. 40a ust. 1 pkt 3 ujh, którego celem jest zapewnienie konsumentom odpowiedniej jakości artykułów rolno-spożywczych wprowadzonych do obrotu i wyeliminowanie nagannych praktyk rynkowych niosących zagrożenie dla życia i zdrowia konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca wprowadzając do obrotu towar ponosi koszty jego wytworzenia, opakowania, transportu czy organizacji sprzedaży, a także należności publicznoprawne w postaci podatku. Wymienione koszty składają się na wartość brutto towaru. Określenie jego wartości netto, w szczególności czystego zysku przedsiębiorcy sprzedającego towar, dodatkowo przy uwzględnieniu zobowiązań podatkowych wiązałoby się z przeprowadzeniem analizy finansowej całego przedsiębiorstwa, obejmującej nie tylko koszty produkcji sprzedawanych towarów, ale także koszty amortyzacji urządzeń czy wynagrodzenia pracowników. Jest to więc proces skomplikowany i długotrwały. Zatem przyjęcie stanowiska skarżącego co do sposobu określenia wartości korzyści majątkowej, o jakiej stanowi ww. przepis, wykraczałoby poza ramy i cele ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Ponadto mogłoby skutkować nakładaniem minimalnej, czy nieadekwatnej do wartości wprowadzonego do obrotu produktu, kary w przypadku, gdyby działalność ukaranego przedsiębiorstwa była deficytowa lub gdyby działało ono w zawyżonej strukturze kosztów. Poza tym koszty mieszczące się w pojęciu wartości brutto towaru wchodzą w skład omawianej korzyści majątkowej, gdyż pod tym pojęciem należy rozumieć wszelką korzyść majątkową uzyskaną, lub którą można było uzyskać, w wyniku wprowadzenia do obrotu zakwestionowanych towarów. Środki z tego tytułu służą bowiem przedsiębiorcy do finansowania prowadzonej działalności, w tym m.in. organizacji sprzedaży towarów, wypłacaniu wynagrodzeń pracowników, pokrywaniu podatków i wypracowaniu zysku (tak tut. Sąd w wyroku z dnia 12 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1652/10).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w tezach zawartych w wyroku z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 684/11 cyt.

1.

"pojęcie wartości korzyści majątkowej w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.; dalej u.j.h.) odpowiada wartości detalicznej artykułów rolno-spożywczych, która mogłaby być uzyskana poprzez wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm. Określenie wartości korzyści majątkowej z uwzględnieniem kosztów, które ponosi sprzedawca towaru, tj. kosztów ich nabycia lub wytworzenia oraz kosztów sprzedaży (utrzymania miejsca, w którym prowadzi się sprzedaż) wykraczałoby poza ramy i cele ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Ponadto wiązałoby się każdorazowo z koniecznością przeprowadzenia analizy finansowej całego przedsiębiorstwa, obejmującej nie tylko koszty produkcji sprzedawanych towarów, ale także koszty amortyzacji urządzeń czy wynagrodzenia pracowników. W myśl art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h. maksymalny wymiar kary został określony jako pięciokrotna wartość korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających normom jakości handlowej, zaś jej minimalna wysokość wynosi 500 zł.

2. Ustalając wysokość kary uwzględnia się ustawowe kryteria sformułowane w art. 40a ust. 5 u.j.h., tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jego obrotów. Ponadto, przy wymierzaniu kary należy brać pod uwagę postulat sformułowany przez ustawodawcę unijnego dla państw członkowskich wynikający z art. 17 ust. 2 in fine rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), że ustanowione kary z tytułu naruszenia prawa żywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające".

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczego w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h. Zatem dopiero na tym etapie - czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącego na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość obrotu.

W ocenie Sądu organy wymierzając karę prawidłowo uwzględniły wskazane w ust. 5 art. 40a j.h. przesłanki. Stopień szkodliwości czynu oraz zakres naruszenia trafnie oznaczyły na poziomie wysokim, ponieważ konsument nie otrzymał istotnych informacji o składnikach wędlin, co uniemożliwiało dokonanie właściwego wyboru, jak również pozbawiało go istotnych informacji o towarze. Zdaniem Sądu naruszenie praw i interesów konsumentów oraz wprowadzenie konsumenta w błąd nie mogło być oznaczone na innym poziomie, bowiem ochrona interesów konsumenta jest nadrzędnym celem.

Organy odniosły się także do pozostałych kryteriów; tj. stopnia zawinienia, dotychczasowej działalność skarżącego na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkości obrotu.

Nadto zgodnie z art. 40a ust. 3 ustawy o jakości handlowej kto wprowadza ponownie do obrotu produkt tego samego rodzaju, który nie odpowiada jakości handlowej ze względu na tę samą wadę, podlega karze pieniężnej ustalonej - w zależności od stwierdzonej wady - zgodnie z ust. 1 pkt 3 lub 4, podwyższonej o wysokość kar nałożonych w okresie 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. W niniejszej sprawie skarżący był ukarany w drodze decyzji z dnia (...) sierpnia 2011 r. karą pieniężną w wysokości 500 zł.

Sąd uznał, że sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi.

W toku postępowania - w ocenie Sądu - nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Prezes Urzędu w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, podając co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.