Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3013428

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 18 lipca 2019 r.
VI SA/Wa 1206/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.K. na pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia (...) marca 2019 r. znak (...) w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od stanowiska Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego NFZ dotyczącego zażalenia na zalecenia pokontrolne postanawia:

1. odrzucić skargę;

2. zwrócić Skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Uzasadnienie faktyczne

I. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia (...) marca 2019 r. znak (...) w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od stanowiska Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego NFZ dotyczącego zażalenia na zalecenia pokontrolne.

Wraz ze skargą został uiszczony wpis w wysokości 100 złotych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej, orzekają między innymi w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy zauważyć, iż dopuszczalność zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego ma miejsce wyłącznie w tych przypadkach, w których dany akt lub czynność ustalają lub odmawiają ustalenia, stwierdzają lub odmawiają stwierdzenia, potwierdzają lub odmawiają potwierdzenia istnienia uprawnienia lub obowiązku określonego przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (p. T. Woś "Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa, 2005 r. str. 61).

Zgodnie z art. 96 § 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510 z późn. zm.), zwaną dalej "ustawą o świadczeniach" Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. W związku z powyższym Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie jest organem administracji publicznej, lecz zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach - organem NFZ i w związku z tym, co do zasady nie ma kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych, z zastrzeżeniem wyjątków wyraźne uregulowanych w ustawie o świadczeniach. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II GSK 394/08, postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 57/07). Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydaje decyzje administracyjne, w sytuacjach wskazanych w ustawie. Rozstrzygnięcia zapadłe w imieniu Narodowego Funduszu Zdrowia mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego wyłącznie wówczas, gdy ustawa wprost tak stanowi, np. art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach (skarga do WSA w przypadku nieuwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej).

W niniejszej sprawie żaden przepis prawa nie przyznawał Skarżącej uprawnienia do zaskarżenia do sądu administracyjnego pisma Prezesa NFZ z dnia 22 marca 2019 r. w przedmiocie nieuwzględnienia jej odwołania złożonego w trybie art. 47 ust. 16 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.

Powyższe pismo Prezesa NFZ nie jest decyzją administracyjną, czyli władczym, jednostronnym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej w indywidualnej sprawie konkretnego podmiotu prawa.

Skarżąca - jako podmiot prowadzący aptekę, zawarła dobrowolnie z Dyrektorem (...) Oddziału Wojewódzkiego NFZ cywilnoprawną umowę na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę. Umowa ta, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o refundacji, zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o refundacji musiała zawierać klauzulę o karach umownych. Przesłanka do nałożenia kary umownej jest z kolei uregulowana, w wydanym na podstawie art. 41 ust. 8 ustawy o refundacji, rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów na realizację recept oraz ramowego wzoru umowy na realizację recept z dnia 8 grudnia 2011 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 364). Ogólną przesłanką do nałożenia kary umownej, określoną w § 8 ust. 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia jest stwierdzenie niewykonania lub nienależytego wykonania umowy na realizację recept, będącego następstwem okoliczności, za które podmiot prowadzący aptekę ponosi odpowiedzialność. Jest to zatem uregulowanie cywilnoprawne, nie zaś administracyjnoprawne. W przypadku, gdy w przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym, na podstawie analizy porównawczej danych zawartych widniejących na receptach z danymi w obrocie, przekazanymi przez aptekę w trybie określonym w rozporządzeniu w sprawie informacji gromadzonych przez apteki, ustalono, że dane te są niezgodne ze stanem faktycznym, z punktu widzenia kryteriów legalności i rzetelności, wówczas znajduje to odzwierciedlenie w zaleceniach pokontrolnych.

Procedura kontrolna należy do sformalizowanych, lecz jej celem jest kontrola działalności gospodarczej kontrolowanego, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w tej działalności (np. niestosowanie określonych wymagań wynikających z przepisów prawa) organ kontrolny stwierdza ten fakt w protokole kontroli oraz ewentualnie wydaje zalecenia pokontrolne. Zalecenia te stwierdzają konieczność usunięcia nieprawidłowości w terminie wskazanym przez kontrolującego, pod rygorem wydania stosownej decyzji administracyjnej. Zatem same zalecenia pokontrolne jak i pisma wydane w następstwie odwołania się strony od tych zaleceń, nie mieszczą się we wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. rozstrzygnięciach, gdyż tymi rozstrzygnięciami nie są, jak również nie można ich zaliczyć do innych aktów lub czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Odmienna interpretacja oznaczałaby w istocie możliwość uruchomienia nadmiernej kontroli Sądu Administracyjnego, niesprzyjającej sprawnemu zakończeniu postępowania przed organem administracji publicznej. Taka nadmierna kontrola w rzeczywistości rozmijałaby się z sensem wprowadzenia uregulowania zawartego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 345/05 oraz z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2019/10).

Reasumując, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo nie stanowi rozstrzygnięcia, które podlegałoby kontroli sądu administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.