Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2632701

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 10 września 2018 r.
VI SA/Wa 1078/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska.

Sędziowie WSA: Izabela Głowacka-Klimas, Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2018 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia (...) maja 2015 r. nr (...) w przedmiocie określenia zakresu naruszenia przepisów dotyczących działalności pocztowej oraz nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) marca 2015 r. nr (...), Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "Prezes UKE" lub "Organ"), stosując art. 125 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe dalej "prawo pocztowe" lub "p.p" (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) w związku z § 4 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, § 8 ust. 2 pkt 2 i 3, § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1350 z późn. zm.) w związku z § 6 ust. 2, § 7 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 82) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dalej "k.p.a." (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu, w sprawie naruszenia przepisów dotyczących działalności pocztowej przez P. S.A. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka"):

I.określił zakres naruszeń polegających na:

1) naruszeniu przepisów § 6 ust. 2 i § 7 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym oraz § 4 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 8 ust. 2 pkt 2 i § 10 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p., poprzez:

- niewypełnienie obowiązku umieszczania na stronie adresowej przesyłki odcisku datownika lub daty potwierdzających pozostawienie przesyłki w placówce pocztowej po jej awizowaniu i powtórnym awizowaniu, tj. naruszenie § 6 ust. 2 i § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym oraz § 7 ust. 2 i § 8 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania odcisku datownika na stronie adresowej przesyłki niepodjętej w terminie przed jej odesłaniem nadawcy, tj. naruszenie § 7 ust. 5 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym oraz § 10 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania na stronie adresowej przesyłki podpisu pracownika placówki pocztowej, potwierdzającego przyjęcie przesyłki w placówce pocztowej po jej awizowaniu, tj. naruszenie § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym oraz § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki nadanej w trybie postępowania cywilnego podpisu pracownika placówki pocztowej w przypadku dokonania powtórnego awizowania, tj. naruszenie § 8 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania podpisu doręczającego na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki nadanej w trybie postępowania cywilnego przy próbie jej doręczenia, tj. naruszenie § 7 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania podpisu na stronie adresowej niepodjętej w terminie przesyłki nadanej w trybie postępowania karnego przed jej odesłaniem nadawcy, tj. naruszenie § 7 ust. 5 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru daty doręczenia odbiorcy przesyłki nadanej w trybie postępowania cywilnego i zaznaczenia sposobu jej doręczenia, tj. naruszenie § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p.;

2) naruszeniu przepisów § 7 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym oraz § 7 ust. 3 i § 8 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z art. 37 ust. 3 p.p., poprzez skracanie terminów przechowywania przesyłek awizowanych;

3) naruszeniu art. 21 ust. 2 pkt 1 p.p., poprzez nieuwzględnienie w treści regulaminu świadczenia usług pocztowych wszystkich wymaganych przepisami prawa elementów, polegające na niezawarciu w tym regulaminie pełnego katalogu świadczonych usług;

II. nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

Powyższą decyzję Skarżąca uczyniła przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów: art. 105 § 1 k.p.a., poprzez nieumorzenie postępowania administracyjnego, mimo zaistnienia okoliczności stanowiących o jego bezprzedmiotowości, bowiem po przeprowadzeniu kontroli przez organ, a przed wydaniem decyzji stwierdzone nieprawidłowości zostały usunięte; art. 125 ust. 1 p.p., poprzez wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, które bądź to w ogóle nie miały miejsca, bądź też albo od początku nie miały trwałego charakteru, albo zostały usunięte do dnia wydania zaskarżonej decyzji, w związku z czym nakaz ich usunięcia był bezprzedmiotowy w dacie wydawania zaskarżonej decyzji; § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym (Dz. U. Nr 108, poz. 1022), obowiązującego do dnia 30 stycznia 2015 r., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni, skutkującej bezzasadnym uznaniem, że Spółka nie przestrzegała obowiązujących terminów dla doręczeń przesyłek poleconych; przepisów ww. nowego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym, obowiązującego od dnia 30 stycznia 2015 r., poprzez ich bezzasadne zastosowanie do stanów faktycznych mających miejsce w lipcu 2014 r.; art. 21 ust. 1 p.p., poprzez bezzasadne przyjęcie, iż dla każdego rodzaju usług pocztowych konieczny jest regulamin ich świadczenia; art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy.

Decyzją z dnia (...) maja 2015 r. nr (...) Prezes UKE, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 125 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 37 ust. 3 p.p. w związku z § 4 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, § 8 ust. 2 pkt 2 i 3, § 10 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w związku z § 6 ust. 2, § 7 ust. 1, 2 i 5 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia wniosku.

W motywach decyzji, Organ podał, że ujawnione w wyniku kontroli nieprawidłowości w prowadzonej przez Spółkę działalności pocztowej stanowiły podstawę do wydania decyzji stwierdzającej naruszenie obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów. Jednocześnie w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości organ zawarł w decyzji nakaz ich usunięcia. Ustalenia w sprawie zostały poczynione w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który stanowił podstawę zaskarżonej decyzji, natomiast istota twierdzeń strony sprowadzała się do odmiennej, niż dokonana przez organ, oceny znaczenia prawnego zaistniałych okoliczności faktycznych z punktu widzenia przesłanek uzasadniających stosowanie art. 125 ust. 1 p.p. Po dokonaniu powtórnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ nie stwierdził, by zarzuty podniesione we wniosku Spółki były zasadne i znajdywały potwierdzenie w tymże materiale dowodowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "WSA" lub "Sąd I instancji") na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka podniosła zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, w tym: art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i nieumorzenie postępowania administracyjnego I instancji, mimo zaistnienia okoliczności świadczących o jego bezprzedmiotowości; art. 125 ust. 1 p.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, które bądź to w ogóle nie miały miejsca, bądź też albo od początku nie miały trwałego charakteru, albo zostały usunięte do dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, w związku z czym nakaz ich usunięcia był bezprzedmiotowy w dacie wydawania tej decyzji; § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym, obowiązującego do dnia 30 stycznia 2015 r., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni, skutkującej bezzasadnym uznaniem, że Spółka nie przestrzegała obowiązujących terminów dla doręczeń przesyłek poleconych; przepisów ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym, obowiązującego od dnia 30 stycznia 2015 r., poprzez ich bezzasadne zastosowanie do stanów faktycznych mających miejsce w lipcu 2014 r.; art. 21 ust. 1 p.p., poprzez bezzasadne przyjęcie, iż dla każdego rodzaju usług pocztowych konieczny jest regulamin ich świadczenia; art. 10 § 1 k.p.a., poprzez wyznaczenie rażąco krótkiego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, przez co nie zapewniono Spółce realnej możliwości skorzystania z przysługującego jej prawa; art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w motywach wydanych w sprawie decyzji.

Wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1078/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA" lub "Sąd I instancji") uchylił zaskarżoną decyzję z dnia (...) maja 2015 r. W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji stwierdził, że Prezes UKE wydając decyzję w trybie art. 125 ust. 1 p.p. uznał co prawda, że charakter i skala stwierdzonych w toku kontroli naruszeń w prowadzonej przez stronę skarżącą działalności pocztowej zagrażają bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z usług pocztowych lub operatorów pocztowych jednakże zdaniem Sądu I instancji, organ nie uzasadnił i nie wyjaśnił tej kwestii w treści podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, Prezes UKE z góry przyjął bowiem, że każde stwierdzone naruszenie warunków prowadzenia działalności pocztowej wymaga jego władczej ingerencji, bez konieczności oceny, czy zagraża ono bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z usług pocztowych lub operatorów pocztowych. Zdaniem Sądu w celu ustalenia stanu faktycznego w przypadku usunięcia przez przedsiębiorcę nieprawidłowości ujawnionych w wyniku kontroli przed wydaniem decyzji, organ powinien dokonać ponownej kontroli. W ocenie Sądu w sytuacji niewystępowania naruszeń w prowadzonej działalności pocztowej, brak jest nie tylko podstaw do formułowania zaleceń pokontrolnych, ale brak jest także przesłanek do wydawania decyzji w trybie art. 125 ust. 1 p.p.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że kiedy strona w toku postępowania instancyjnego podnosi zarzut bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, organ winien w sposób obiektywny zweryfikować jej twierdzenia w tym zakresie i sprawdzić, czy ujawnione naruszenia nie istnieją. Jeśli organ uznałby, że istniejące - jego zdaniem - naruszenia, ujawnione w chwili kontroli, nie istniały w momencie wydawania decyzji, to decyzja byłaby niewykonalna (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.).

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, Organ nie podjął przed wydaniem zaskarżonej decyzji żadnych czynności sprawdzających celem zweryfikowania twierdzeń strony.

Prezes UKE wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez zaniechanie wskazania i wyjaśnienia naruszenia prawa materialnego, które w ocenie Sądu I instancji uzasadniało uchylenie decyzji Prezesa UKE z dnia (...) maja 2015 r., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.), dalej: p.t., poprzez przyjęcie, że Prezes UKE nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że charakter i skala stwierdzonych w toku kontroli naruszeń w prowadzonej przez stronę skarżącą działalności pocztowej zagrażają bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z usług pocztowych lub operatorów pocztowych, a co za tym idzie dopuścił się innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 105 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez uznanie, że Prezes UKE nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, gdyż rozważania organu w zakresie zarzutu skarżącej o bezprzedmiotowości postępowania mają jedynie walor teoretyczny, a co za tym idzie dopuścił się innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 125 ust. 1 i 2 p.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji, mimo że skarżąca dopuściła się naruszeń w zakresie warunków wykonywania działalności pocztowej, których charakter i skala zagrażała bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z jej usług pocztowych i brak jest podstaw do przyjęcia, że usunęła przedmiotowe naruszenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Spółka wniosła o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1993/16 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA" lub "Sąd II instancji"), uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nietrafiony gdyż uzasadnienie wyroku posiada wszelkie wymagane prawem elementy. Sąd I instancji dokonał w nim analizy norm prawa materialnego, co dawało podstawę do powołania w podstawie prawnej wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zdaniem Sądu II instancji trafność analizy treści art. 125 ust. 1 i 2 p.p. nie może być wiązana z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., bo zawsze powinna być odniesiona do konkretnych przepisów materialnych lub procesowych, co tym bardziej potwierdza stwierdzenie, że w przypadku naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zawsze chodzi o wady w budowie uzasadnienia, a nie jego merytoryczną wartość.

W ocenie NSA podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 125 ust. 1 i ust. 2 p.p. jest zasadny. Wydanie decyzji jest bowiem uzasadnione gdyż naruszenie przez Skarżącego przepisów w sprawie doręczeń w sprawach cywilnych i karnych zagraża bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z jej usług pocztowych, a co za tym idzie na gruncie tego przepisu nie może być mowy o umorzeniu postępowania ze względu na usunięcie uchybień przed wydaniem decyzji. Dopuszczenie do takiej sytuacji wskutek wykładni tego przepisu przyjętej przez Sąd I instancji prowadziłoby do zniweczenia roli jaką pełni on na gruncie prawa pocztowego. Dalej NSA wskazał, że doręczenie pism sądowych jest świadczeniem usług pocztowych, a świadczenie tych usług podlega kontroli Prezesa UKE, który to wydając decyzje zabezpiecza prawidłowość świadczenia usług pocztowych i ochronę interesów uczestników obrotu prawnego. Zdaniem Sądu II instancji, nie jest trafne stanowisko Sądu I instancji nakazujące organowi czynienie nowych ustaleń faktycznych i rozważanie bezprzedmiotowości postępowania wobec deklaracji spółki, że wadliwe działania przy doręczaniu pism zostały usunięte po przeprowadzonej kontroli gdyż przypadek naruszenia przepisów o doręczeniach jest nieusuwalny. Skarżąca jako spółka nie mogła i nie usunęła wad doręczanych pism procesowych po tym jak te fakty zostały ustalone w postępowaniu kontrolnym. Stanowisko Sądu I instancji nakazujące organowi poczynienie nowych ustaleń faktycznych i rozważanie bezprzedmiotowości postępowania wobec deklaracji Spółki, że wadliwe działania przy doręczaniu pism zostały usunięte po przeprowadzeniu kontroli jest wobec powyższego nietrafne.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że decyzja wydana na podstawie art. 125 ust. 1 p.p. nie tylko określa zakres stwierdzonych naruszeń, ale określa także termin usunięcia nieprawidłowości. Określenie takiego terminu nie może być wiązane z usunięciem przez Spółkę wad w zakresie doręczania pism. Termin ten jest prawnym określeniem czasu, po upływie którego organ może dokonać kontroli wykonania decyzji. Zatem nie może on być wiązany z wykonalnością decyzji, jak czyni to Sąd I instancji, a w konsekwencji z bezprzedmiotowością postępowania i potrzebą jego umorzenia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że niniejsza sprawa podlegała już rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uwzględnił skargę kasacyjną Organu od wyroku tutejszego Sądu. Oznacza to, że Sąd orzekając w niniejszej sprawie na mocy przepisu art. 190 p.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Sąd II instancji istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. W konsekwencji należy uznać, iż związanie WSA, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd w niniejszym składzie nie tylko nie miał podstaw do odstąpienia od oceny prawnej oraz faktycznej wyrażonej w poprzednio podjętym w tej sprawie przez NSA wyroku z dnia 10 kwietnia 2018 r., ale wręcz, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia tego wyroku był nią związany. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko NSA wyrażone we wskazanym wyroku.

Przypomnieć zatem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie prawidłowości uzasadnienia decyzji i ewentualnej możliwości umorzenia postępowania. Rozstrzygnięcie tych obu kwestii wynika wprost ze sposobu rozumienia i stosowania art. 125 ust. 1 i ust. 2 p.p.

Art. 125 ust. 1 i ust. 2 p.p. głosi, iż w przypadku stwierdzenia naruszenia warunków wykonywania działalności pocztowej, którego charakter i skala nie zagrażają bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z usług pocztowych lub operatorów pocztowych, Prezes UKE wydaje zalecenia pokontrolne, w których wzywa operatora pocztowego do usunięcia naruszeń lub udzielenia wyjaśnień. Z dokonanych ustaleń wynika, że stwierdzone w toku kontroli naruszenia warunków wykonywania działalności pocztowej, ich charakter i skala, zagrażają bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z usług pocztowych lub operatorów pocztowych, co zobligowało Prezesa UKE do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie decyzji określającej zakres naruszeń przepisów dotyczących działalności pocztowej oraz termin usunięcia nieprawidłowości w stosunku do Skarżącej. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, Prezes UKE uzasadnił dlaczego stwierdzone naruszenia uważa za zagrażające bezpieczeństwu obrotu pocztowego wskazując m.in., iż nieprawidłowości jakie zaistniały po stronie Operatora prowadzą do przedłużenia postępowań sądowych, a co za tym idzie godzą w interes podmiotów korzystających z usług świadczonych przez Skarżącego. Ponadto Prezes UKE dokładnie wyjaśnił podstawę prawną decyzji i dokonał jej szczegółowej interpretacji. Zarzut Skarżącej jest więc w tym zakresie nieuzasadniony. Stwierdzone w toku kontroli naruszenia przepisów Prawa pocztowego przez Skarżącą nie pozwalały przyjąć, że kwalifikowały się do usunięcia w ramach postępowania pokontrolnego (art. 125 ust. 2 Ustawy) albowiem ich charakter przemawia za tym, że są one naruszeniami istotnymi z punktu widzenia zachowania bezpieczeństwa obrotu pocztowego, jak też interesu podmiotów korzystających z usług pocztowych świadczonych przez Stronę.

Przechodząc do kwestii bezprzedmiotowości w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie administracyjne może toczyć się jedynie w sytuacji, kiedy ma swój "przedmiot". Bezprzedmiotowość postępowania występuje wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty (por. J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2006, s. 489).

Przepis art. 105 § 1 k.p.a. obejmuje dwie formy bezprzedmiotowości: pierwotną, gdy już w chwili wszczęcia postępowania nie istniał jakiś element stosunku administracyjnoprawnego i wtórną, gdy jakiś element stosunku administracyjnoprawnego przestał istnieć w toku postępowania.

Natomiast na stosunek prawny składają się cztery elementy:

- podmiot stosunku,

- przedmiot stosunku,

- sfera faktów mających znaczenie dla możliwości konkretyzacji stosunku,

- sfera prawna, z której wywodzi się określony stosunek prawny (interes prawny) i który przesądza o możliwości i kształcie konkretyzacji tego stosunku.

Brak któregokolwiek z wymienionych powyżej elementów stosunku materialnoprawnego przesądza o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W niniejszym postępowaniu nie odpadł żaden z elementów stosunku materialno-prawnego skutkujący koniecznością umorzenia niniejszego postępowania. W sprawie działa bowiem organ administracji publicznej, czyli Prezes UKE, który zgodnie z art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego wydaje w sprawie decyzję określającą zakres naruszeń i termin usunięcia nieprawidłowości, a która to sprawa ma charakter indywidualny i jest rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej. Skarżąca posiada zdolność administracyjnoprawną jako strona postępowania. W niniejszej sprawie nie została uprzednio wydana ostateczna decyzja administracyjna, a jak wykazano w uzasadnieniu niniejszej decyzji, zrealizowany został również stan faktyczny odpowiadający hipotezie normy art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, należy odwołać się do przepisu art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego jako przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Powyższy przepis ma zastosowanie do wszelkich naruszeń przepisów prawa pocztowego, bez względu na to czy stwierdzone naruszenie będzie miało charakter trwały czy też nie, gdyż nie zawiera w tym zakresie żadnego ograniczenia. Operator pocztowy jest zobligowany do przestrzegania wszystkich przepisów prawa regulujących zasady prowadzenia przez niego działalności pocztowej i to niezależnie od tego, czy działania w tym zakresie przez niego podejmowane mają charakter krótkotrwały i przemijający, czy też charakteryzują się określoną trwałością w czasie. Przyjęta przez Skarżącą wykładnia art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego prowadziłaby w konsekwencji do uznania, że w stosunku do naruszeń przepisów Prawa pocztowego regulujących zasady świadczenia usług pocztowych, które odnoszą się do działań podejmowanych przez operatora pocztowego przy świadczeniu konkretnej usługi pocztowej, Prezes UKE pozbawiony byłby możliwości wydania decyzji określającej zakres tych naruszeń na podstawie art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego.

Analiza postanowień art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego prowadzi do wniosku, że celem tego przepisu jest wymuszenie na operatorze pocztowym, który dopuścił się naruszeń przepisów prawa regulujących prowadzenie działalności pocztowej podjęcia w zakreślonym terminie działań w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Taka konstrukcja omawianego przepisu prawa musi prowadzić do wniosku, że decyzja administracyjna wydana na jego podstawie ma charakter przymuszający do określonego zachowania lub też zaniechania po stronie adresata takiej decyzji w oznaczonym przez prezesa UKE terminie. Zakreślony postanowieniem art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości musi opierać się na podjęciu przez zobowiązanego operatora pocztowego takich działań, które wyeliminują zaistniałe nieprawidłowości. Charakter zaistniałych naruszeń wynikający z ich ograniczonej trwałości w czasie, musi w takim przypadku prowadzić do tego, że w ramach prowadzonej działalności pocztowej operator pocztowy podejmie środki, które pozwolą mu na prowadzenie działalności zgodnie z prawem. W ocenie Prezesa UKE działania te mogą sprowadzać się np. do wypracowania nowych bądź też modyfikację istniejących rozwiązań organizacyjnych w zakresie prowadzonej działalności, które zostały przyjęte u tego operatora, w tym przede wszystkim takich, które mają na celu zabezpieczenie świadczonych usług pocztowych przed naruszeniami jakie zostały stwierdzone w decyzji wydanej przez Prezesa UKE na podstawie ar. 125 ust. 1 Prawa pocztowego. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej, iż stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości zostały usunięte należy zgodzić się z uwagami Prezesa UKE, iż jak wynika z analizy akt sprawy ani na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji ani też w toku postępowania wywołanego wniesieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Skarżąca nie wskazała okoliczności faktycznych uzasadniających jej twierdzenia w powyższym zakresie.

W toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Skarżąca nie przedłożyła bowiem dowodów popierających przywołane w nim twierdzenia ani też nie powołała się na określone okoliczności faktyczne, które mogłyby uzasadniać uznanie, że stwierdzone zaskarżoną decyzją nieprawidłowości zostały usunięte. Na etapie obu postępowań zapewniono Stronie czynny udział w postępowaniu, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. Podkreślić należy, że Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się na każdym etapie prowadzonego postępowania, zgłaszania wniosków-dowodowych, przedstawiania stanowiska, ale z uprawnień tych nie korzystała ograniczając się tylko do zapoznania się z materiałem dowodowym przez profesjonalnego pełnomocnika.

Mając to na uwadze wskazać w konsekwencji należy, że dokonana we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszej decyzji analiza przepisu art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego, jak i powołane powyżej twierdzenia odnoszące się do okoliczności nieusunięcia przez Skarżącą nieprawidłowości pozwalają wnioskować, że na gruncie okoliczności niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, która powinna skutkować jego umorzeniem.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również pozostałe zarzuty skargi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów nowego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym, obowiązującego od dnia 30 stycznia 2015 r., poprzez ich bezzasadne zastosowanie do stanów faktycznych mających miejsce w lipcu 2014 r. należy zauważyć, iż do dnia 30 stycznia 2015 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym (Dz. U. z 2003 r. Nr 108, poz. 1022) "dalej Rozporządzenie", a po 30 stycznia 2015 r. - rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism organów procesowych w postępowaniu karnym "dalej Nowe Rozporządzenie".

Zgodnie z obowiązującymi zasadami procedowania, organ orzeka na podstawie aktualnego stanu prawnego, mając jednak na uwadze, że w okresie pomiędzy dokonanymi ustaleniami faktycznymi, a datą wydania zaskarżonej decyzji zostały uchylone przepisy Rozporządzenia. W konsekwencji, Prezes UKE był zobligowany do orzekania na podstawie nowych przepisów - przepisów Nowego Rozporządzenia.

Jednocześnie należy zauważyć, iż orzekanie na podstawie nowych przepisów było możliwe z uwagi na fakt, że nieobowiązujące przepisy Rozporządzenia, jak i przepisy Nowego Rozporządzenia w sposób identyczny regulują kwestie doręczania przesyłek nadanych w postępowaniu karnym w obszarze stwierdzonych naruszeń.

W konsekwencji, zmiana stanu prawnego nie skutkowała koniecznością zmiany zakresu stwierdzonych naruszeń wobec zachowania normatywnej ciągłości regulacji prawnych.

Przechodząc do zarzutu błędnej wykładni § 7 ust. 2 Rozporządzenia, na wstępie należy wskazać, iż Skarżąca kwestionuje, przyjętą przez Prezesa UKE, wykładnię tegoż przepisu w zakresie obliczania terminów dla doręczeń przesyłek poleconych, zgodnie z którą, termin 7 dni przy drugim awizowaniu liczy się od dnia następującego po umieszczeniu zawiadomienia w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu. Skarżąca stoi na stanowisku, że termin ten nie wynosi łącznie 8 dni (1+7), tylko 7 dni. Organ odnosząc się do niniejszego zarzutu słusznie zwrócił uwagę na konieczność odniesienia się do przepisów kodeksu postępowania karnego (dalej "k.p.k.") regulujących sposób obliczania terminów doręczeń przesyłek poleconych bowiem zgodnie z art. 123 § 1 k.p.k. "do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin". Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, "dniem od którego liczy się dam termin" w omawianym przypadku będzie "dzień umieszczenia zawiadomienia w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu", przy czym dzień ten nie będzie, zgodnie z postanowieniem art. 123 § 1 k.p.k., wliczany do biegu siedmiodniowego terminu awizacji. Zgodnie bowiem z tym przepisem prawa, do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin, a zatem nie wlicza się w omawianym przypadku dnia umieszczenia zawiadomienia. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w przytoczonej przez Skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, interpretacji Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 31 lipca 2014 r.

Zarzut naruszenia przepisu art. 21 ust. 1 Prawa pocztowego poprzez bezzasadne przyjęcie, iż dla każdego rodzaju usług pocztowych konieczny jest regulamin ich świadczenia również, w ocenie Sądu jest niezasadny. Na wstępie należy zwrócić uwagę na zapisy ustawy Prawa pocztowego. Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.p., operator pocztowy, z zastrzeżeniem art. 49 p.p., określa w regulaminie świadczenia usług pocztowych lub w umowach o świadczenie usług pocztowych warunki wykonywania i korzystania z usług pocztowych na podstawie umów o świadczenie usług pocztowych. Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 6 p.p., jeżeli wynika to z właściwości umowy o świadczenie usługi pocztowej regulamin świadczenia usług pocztowych stanowi nieodpłatny załącznik do umowy. Natomiast w przepisie art. 21 ust. 2 p.p. ustawodawca określił minimalny zakres informacji, które operator pocztowy ma obowiązek zawrzeć w regulaminie świadczenia usług. Regulamin świadczenia usług pocztowych musi w szczególności określać katalog świadczenia usług pocztowych (art. 21 ust. 2 pkt 1p.p.).

Obowiązkiem Strony jest więc określenie katalogu świadczonych usług pocztowych w regulaminie świadczenia usług. Obowiązek ten obciąża operatora pocztowego, niezależnie od wynikającego z art. 21 ust. 1 Prawa pocztowego obowiązku określenia warunków wykonywania i korzystania z usług pocztowych, które może określić w regulaminie świadczenia usług pocztowych lub w umowach o świadczenie usług pocztowych.

Ustawodawca poprzez nałożenie obowiązku określenia przez operatora pocztowego w regulaminie świadczenia usług pocztowych określonych przepisami prawa elementów miał na celu zapewnienie przejrzystości świadczenia usług pocztowych dla podmiotów korzystających z tych usług.

Skarżąca nie określiła w regulaminie, że przedmiotem usług są także przesyłki listowe priorytetowe, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem art. 21 ust. 2 pkt 1 Prawa pocztowego. Wobec powyższego zarzut podniesiony przez Skarżącą w tym zakresie należy uznać za niezasadny.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.