VI KZP 82/71 - Uchwała Sądu Najwyższego - OpenLEX

VI KZP 82/71 - Uchwała Sądu Najwyższego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: OSNKW 1972/7-8/116

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1972 r. VI KZP 82/71

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia H. Kempisty (sprawozdawca). Sędziowie: L. Jax, I. Kazimierczak.

Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie Michała D., oskarżonego z art. 235 § 1 lit. b) k.k. z 1932 r., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 16 grudnia 1971 r. do rozstrzygnięcia następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:

"Czy przeciwko nieletniemu, który w chwili rozpoczęcia rozprawy głównej ukończył lat 17, sąd może dopuścić do udziału w postępowaniu oskarżyciela posiłkowego?"

i po wysłuchaniu wniosku prokuratora

uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.

Uzasadnienie faktyczne

1. Na podstawie przepisów wprowadzających kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1969 r. Nr 13, poz. 97) zachowały moc przepisy art. 474-495 k.p.k. z 1928 r., dotyczące postępowania w sprawach nieletnich, a w myśl art. 1 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 grudnia 1969 r. o utrzymaniu w mocy na okres przejściowy niektórych dotychczasowych przepisów prawa karnego (Dz. U. Nr 37, poz. 311) - również inne przepisy tego kodeksu dotyczące nieletnich, przy czym według § 2 tego artykułu w sprawach nieletnich nie stosuje się między innymi przepisów o oskarżycielu posiłkowym.

2. Kodeks postępowania karnego z 1928 r. ogranicza postępowanie szczególne w sprawach nieletnich, przewidziane w rozdziale II księgi XI (art. 474 - 495), do spraw tych nieletnich, którzy w chwili rozpoczęcia rozprawy głównej nie ukończyli lat siedemnastu (art. 474 k.p.k.). Powyższe więc postępowanie szczególne nie odnosi się do tych oskarżonych, którzy w chwili rozpoczęcia rozprawy głównej ukończyli już lat siedemnaście.

Brak też podstaw do przyjęcia, żeby powołana wyżej ustawa z dnia 2 grudnia 1969 r. użytemu przez nią w art. 1 § 2 określeniu "w sprawach nieletnich" nadawała - w rozumieniu prawa procesowego - inne znaczenie niż określenie "postępowanie w sprawach nieletnich", jakim posługuje się kodeks postępowania karnego z 1928 r. Przekonywa o tym w szczególności odwoływanie się tej ustawy w art. 1 § 1 pkt 2 m.in. do przepisu art. 474 k.p.k. z 1928 r.

Odmienna wykładnia prowadząca do uznania, że w wypadku gdy oskarżony w chwili rozpoczęcia rozprawy głównej ukończył lat siedemnaście, przepisy o oskarżycielu posiłkowym nie mają zastosowania, ograniczałaby prawa pokrzywdzonego do udziału w postępowaniu tylko w zakresie możliwości wystąpienia w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Nie znajduje to jednak przekonywającego uzasadnienia, jeśli się zważy, że ustawa nie pozbawia pokrzywdzonego możności udziału w tym postępowaniu w charakterze strony przez wytoczenie przeciw takiemu oskarżonemu powództwa cywilnego (por. także uzasadnienie uchwały SN w składzie siedmiu sędziów z dnia 23 stycznia 1964 r. VI KO 26/63, OSNKW z 1964 r., nr 11, poz. 156).